Magazyn mgr.farm

Laktoza – ważny składnik diety niemowlęcia

8 czerwca 2015 07:17

Laktoza nazywana jest również cukrem mlecznym, ponieważ występuje w mleku wszystkich ssaków nadając mu przyjemy, słodkawy posmak. Laktozę zawiera zarówno mleko krowie, kozie i owcze, ale najwięcej tej substancji znajduje się w mleku kobiecym. Z chemicznego punktu widzenia jest to dwucukier zbudowany z glukozy i galaktozy. Istotne znaczenie laktozy wiąże się przede wszystkim z faktem, iż jest ona dla człowieka praktycznie jedynym źródłem wspomnianej już galaktozy, która z kolei jest niezwykle istotnym cukrem potrzebnym do prawidłowego rozwoju. Przede wszystkim jest ona składnikiem budulcowym układu nerwowego a więc odpowiada za wzrost i rozwój tkanki mózgowej. Dostarczenie galaktozy wraz z pokarmem jest istotne przede wszystkim w pierwszych 6. miesiącach życia, kiedy OUN rozwija się najbardziej dynamicznie.

Laktoza podlega trawieniu w jelicie cienkim pod wpływem enzymu, który produkowany jest przez rąbek szczoteczkowy nabłonka jelita cienkiego w szczytowych partiach kosmków. Enzym ten nazywa się laktaza i należy do grupy beta-galaktozydaz [1]. Rozkład laktozy umożliwia przyswojenie monocukrów, z których jest zbudowana. Niestrawione resztki mogą ulegać w jelicie cienkim fermentacji do kwasu mlekowego. W niewielkich ilościach jest to proces pożądany, ponieważ kwas mlekowy stymuluje endogenną florę jelitową (takie gatunki jak BifidobacteriumLactobacillus), a więc pomaga regeneracji np. po przebytej biegunce lub leczeniu antybiotykami. Jednak nadmiar niestrawionej laktozy prowadzi do pojawienia się nieprzyjemnych objawów ze strony układu pokarmowego, które mogą dotyczyć również dzieci [1].

Nietolerancja laktozy i jej typy

Nietolerancja laktozy to dość powszechny problem gastrologiczny. Szacuje się, że w Polsce może dotyczyć nawet 37 proc. populacji. Schorzenie dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych, ale występuje kilka odmian tego schorzenia. Cecha wspólną jest oczywiście upośledzenie wchłaniania cukru mlecznego w wyniku niedostatecznego trawienia [2]. Według dokładnej definicji medycznej nietolerancję laktozy określa się ją jako wystąpienie klinicznych objawów dysproporcji pomiędzy jej spożytą ilością, a możliwościami jej strawienia i wchłonięcia w jelicie cienkim [3]. W zależności od czynnika patologicznego wyróżnia się trzy podstawowe typy nietolerancji [4]:

  • Wrodzona nazywana inaczej alaktazją – rzadka, ale groźna jednostka chorobowa uwarunkowana genetycznie. Silne objawy pojawiają się po podaniu pierwszej porcji mleka noworodkowi. Ten typ wymusza całkowicie bezlaktozową dietę. Brak rozpoznania może w tym przypadku prowadzić nawet do śmierci.
  • Wtórna – wtórny niedobór enzymu najczęściej powodowany jest schorzeniami, w wyniku których uszkodzeniu ulegają szczytowe części kosmków jelitowych. Ten typ schorzenia jest odwracalny w zależności od prędkości regeneracji śluzówki. Zaburzeniami powodującymi wtórną nietolerancję laktozy są najczęściej ostre zakażenia żołądkowo-jelitowe (infekcje rotawirusowe, enterowirusowe, robaczyce), enteropatie oraz efekty antybiotykoterapii. Poza tym wtórny niedobór enzymu rozkładającego laktazę można zaobserwować również w przebiegu niedożywienia, choroby Leśniowiego-Crohna, mukowiscydozy oraz w przebiegu powikłań cukrzycowych [3].
  • Pierwotny niedobór laktazy nazywany również hypolaktazją – najczęstsza postać choroby związana postępującym z wiekiem zmniejszeniem produkcji tego enzym i jego aktywności. Zjawisko to jest zakodowane genetycznie, dziedziczone autosomalnie recesywnie. Co ciekawe według niektórych badań nawet 70% dorosłych w pewnym stopniu wykazuje nietolerancje laktozy właśnie w wyniku znacznego zmniejszenia aktywności tego enzymu wraz z wiekiem [3].

Nietolerancja laktozy u małych dzieci

Wśród małych dzieci najczęściej występuje nietolerancja wtórna będąca efektem przebytej infekcji. Poza tym większość dzieci urodzonych przedwcześnie ma niedobory enzymów trawiennych w wyniku niepełnej dojrzałości układu trawiennego. Nietolerancja pierwotna najwcześniej objawia się dopiero około 5. roku życia [5]. Podstawowe objawy choroby związane są z nadmiarem laktozy, która ulega fermentacji w jelitach. Obniża to pH stolca, zwiększa ciśnienie osmotyczne, podrażnia ściany jelit. W związku z tym pojawia się biegunka o kwaśnym zapachu. Natomiast w wyniku gromadzenia się nadmiernych ilości wodoru pojawiają się wzdęcia oraz ból brzucha. Pacjent często ma wrażenie przelewania się płynów wewnątrz jamy brzusznej. Wymienione objawy mogą wystąpić już kilka minut po zjedzeniu posiłku, najczęściej jednak pojawiają się dwie do trzech godzin później [5]. Oczywiście objawy te związane są ze spożyciem pokarmów bogatych w laktozę, czyli w przypadku niemowląt mleka matki lub mleka modyfikowanego [4].

Wszystkie opisane symptomy mogą być u malutkich dzieci związane z rozwojem kolki niemowlęcej – nietolerancję laktozy podaje się jako jedną z przyczyn tej dolegliwości. W tym przypadku rozpoznania można postawić jedynie na podstawie badania przedmiotowego i wywiadu lekarskiego oraz ewentualnie próby eliminacyjnej i prowokacyjnej. U dorosłych dodatkowo wykonuje się pomiar laktazy w jelicie, wodorowo-metanowy test oddechowy, test pH stolca oraz badanie genetyczne [2].

W przypadku osób dorosłych jednym z zaleceń jest minimalizacja lub eliminacja produktów laktozowych z diety, jednak w przypadku niemowląt nie zawsze jest to wskazane. Przede wszystkim ze względu na wartość odżywczą samej laktozy, ale również na fakt, że mleko jest również niezwykle ważnym źródłem wapnia, a brak laktozy dodatkowo upośledza wchłanianie tego mikroelementu z innych źródeł [1]. Dlatego w przypadku niemowląt bardzo dobrą alternatywą, w przypadku podejrzenia źródła problemów kolkowych w nietolerancji laktozy, jest egzogenne podawanie enzymu odpowiedzialnego za jej trawienie (np. Kolaktaza). Dieta eliminacyjna stosowana jest głównie w przypadku bardzo ciężkiego przebiegu nietolerancji z uporczywymi biegunkami i objawami niedożywienia oraz odwodnieniem [1]. Natomiast stosowanie hydrolizatów laktozowych jest wskazane jedynie podczas zaostrzeń objawów choroby, a także gdy dziecko dodatkowo cierpi z powodu alergii pokarmowej, najczęściej na białko mleka krowiego. Wtedy zwykle nietolerancja laktozy jest schorzeniem wtórnym do enteropatii powodowanej przez reakcje nadwrażliwości.

Zespół farmacja.net pod red. mgr farm. Michała Pstrągowskiego

Piśmiennictwo:
1. Sawiec P. Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i młodzieży Aktualne (2006) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii. Portal Medycyna Praktyczna; http://www.mp.pl/artykuly/31092 (dostęp 1.06.2015)
2. Zatwarnicki P. Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy, diagnostyka. Piel. Zdr. Publ. 2014; 4 (3): 273–276
3. Rychlik U, Marszałek A. Nietolerancja laktozy – współczesny stan wiedzy. Journal of Laboratory Diagnostics 2013; 49 (1): 71-73
4. Fidler E i in. Nietolerancja laktozy – klasyfikacja i diagnostyka. Pediatria Polska 2009; 84(6): 562-566
5. Barnard J. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego u dzieci spowodowane spożyciem mleka krowiego. Pediatric Annals, 1997; 26: 244-250

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

10 najbardziej zaskakujących alergii 10 najbardziej zaskakujących alergii

Alergie to jedno z najczęstszych schorzeń występujących w społeczeństwie. Układ odpornościowy odpowi...

Czy rodzaj uprawianego sportu ma wpływ na to, jakich uszkodzeń ciała doznamy w przyszłości? Czy rodzaj uprawianego sportu ma wpływ na to, jakich uszkodzeń ciała doznamy w przyszłości?

Badacze wskazują, że lekarze powinni zwracać więcej uwagi na możliwość wystąpienia poważnych uszkodz...

Apteka to najlepsze miejsce dla suplementów diety Apteka to najlepsze miejsce dla suplementów diety

Suplementy diety nie mają w ostatnim czasie najlepszej prasy. Czy rzeczywiście są nam potrzebne? Jak...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz