REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Suplementacja cynkiem, a choroby zakaźne

18 lutego 2021 07:00

Cynk to pierwiastek śladowy, którego odpowiedni poziom jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego [1]. Z badań wynika, iż wpływa on na odpowiedź immunologiczną humoralną, jak i komórkową.

Wpływ cynku na przebieg infekcji dróg oddechowych jest ciekawym zagadnieniem, zwłaszcza w czasach pandemii Covid-19. fot. shutterstock

Rola cynku w odpowiedzi immunologicznej

Już w latach 30` XX wieku w doświadczeniach na zwierzętach wykazano, iż stosowanie diety z niedoborem cynku wywołuje atrofię tkanki limfatycznej [2]. Z doświadczeń na ludziach wynika, iż niedobór cynku w diecie skutkuje zaburzeniem w komórkach układu odpornościowego – w tym ograniczając ilość prekursorów limfocytów Tc (cytotoksycznych) oraz redukując produkcję interferonu-γ [3], odpowiadającego za odpowiedź przeciwwirusową [4]. Przekłada się to na zwiększoną częstość zakażeń [2].

Badania nad suplementacją cynku w początkowej fazie przeziębienia

Wpływ cynku na przebieg infekcji dróg oddechowych jest ciekawym zagadnieniem, zwłaszcza w czasach pandemii Covid-19. Okazuje się, iż dane z doświadczeń przeprowadzonych na ludziach są ograniczone, jednak możemy znaleźć niewielką ilość randomizowanych badań klinicznych. Przegląd takich badań z 2012 roku wskazuje na to, iż stosowanie doustnej suplementacji cynkiem podczas przeziębienia ogranicza czas trwania jego objawów w porównaniu z osobami nie stosującymi takiej suplementacji [5]. Podobne wyniki obserwowane są w kilku innych badaniach klinicznych, których metodologia jest porównywalna – zastosowanie pastylek do ssania z glukonianem cynku lub octanem cynku (9-13,3 mg jonów cynku) stosowanymi co 2h z przerwą na sen znacząco skróciło czas trwania infekcji oraz  złagodziło nasilenie symptomów [6]. Lepszy efekt uzyskiwano w przypadku stosowania wyższych dawek cynku, powyżej 75 mg/dobę [5]. Badania wskazują także, iż stosowanie preparatów cynku w postaci żeli donosowych jest efektywne w ograniczaniu objawów przeziębienia i skracaniu czasu ich trwania [6]. Wskazuje się na to, iż aby preparat cynku był skuteczny, musi być podany we wczesnej fazie rozwoju przeziębienia, najlepiej w ciąg pierwszych 24 h od czasu pojawienia się pierwszych symptomów  [6] Dodatkowo, preparat cynku musi być w odpowiedniej formie chemicznej, tak by łatwo uwolnić wolne jony cynku. W temperaturze 37⁰C i w fizjologicznym pH odpowiednią ilość jonów uwalniają formulacje z glukonianem cynku, w przeciwieństwie do asparaginianu cynku [7].  Wiodącą hipotezą jest to, że działanie przeciwwirusowe cynku w przypadku przeziębienia wywołanego rhinowirusami wynika m.in. z właściwości jego jonów, które blokują receptory ICAM, niezbędne rhinowirusowi do wniknięcia do komórek nabłonka górnych dróg oddechowych [6].

Cynk, a infekcje u dzieci 

Randomizowane doświadczenie z podwójnie ślepą próbą na 609 dzieciach w wieku niemowlęcym i przedszkolnym wykazało, iż suplementacja doustna cynkiem w wysokości 10 mg/dobę przez 120 dni redukuje ryzyko wystąpienia ostrych infekcji układu oddechowego u dzieci z grupy badawczej w porównaniu do grupy kontrolnej [8]. Powyższe badanie było uwzględnione w przeglądzie sześciu badań klinicznych, które jasno wykazało, iż suplementacja cynkiem dzieci w wieku od 2 do 59 miesięcy obniża ryzyko wystąpienia zapalenia płuc w tej grupie o 13% [9]. Doświadczenia te zostały przeprowadzone w krajach rozwijających się, w których szczególnie istnieje ryzyko wystąpienia niedoboru cynku, zatem słuszne wydają się próby wdrożenia tam suplementacji tego pierwiastka u dzieci [8,9].

Kolejne doświadczenia w grupie małych dzieci (2-24 miesiące), które były hospitalizowane z powodu ostrej infekcji dolnych dróg oddechowych wykazały, iż podanie 10 mg octanu cynku 2 razy dziennie przez 5 dni znacząco skracało trwanie gorączki oraz statusu „stan ciężki” u chłopców, ale nie u dziewczynek [10].

Badanie na dzieciach z zapaleniem płuc w wieku 2-23 miesiące wykazało, iż dodatek 20 mg cynku dziennie do antybiotykoterapii powodował skrócenie czasu trwania objawów chorobowych takich jak zwiększona częstość oddechów i hipoksja [11].

Wpływ cynku na infekcje u dorosłych

Badanie kliniczne na pacjentach HIV-pozytywnych z obniżonym poziomem cynku we krwi wskazało, iż suplementacja cynkiem (18 miesięcy, 12 mg Zn) czterokrotnie zmniejsza ryzyko wystąpienia niewydolności układu odpornościowego, a także zmniejsza o połowę częstość wystąpienia biegunki u tych pacjentów [12].

Opublikowane w 2010 r. randomizowane badanie z podwójną ślepą próbą wykazało, iż suplementowanie cynku (45 mg dziennie, przez 12 miesięcy) u osób starszych (55-87 lat) powoduje znaczący spadek ilości infekcji, a także obniża poziom TNF-α i markerów stanu zapalnego we krwi [13].

Podsumowanie

Do tej pory niewiele jest randomizowanych badań klinicznych w zakresie związku poziomu cynku i częstości i nasilenia objawów różnych infekcji. Z dostępnych doświadczeń jednoznacznie wynika, iż codzienna suplementacja cynkiem w różnych grupach wiekowych wpływa na zmniejszenie ilości infekcji, a w przypadku wystąpienia objawów przeziębienia podanie cynku na błonę śluzową jamy ustnej lub nosa w przeciągu pierwszych 24 h od wystąpienia pierwszych objawów skraca czas trwania i nasilenie objawów. Dodatkowo obserwuje się hamujący wpływ cynku na upośledzenie odporności w przebiegu infekcji wirusem HIV. Niezbędne są dalsze doświadczenia na ludziach w celu poszerzenia wiedzy na temat wpływu suplementacji cynku w przebiegu różnego rodzaju infekcji.

Literatura

  1. Jarosz M. (2012), Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa
  2. Mońka, I., & Wiechuła, D. (2017). Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka. In Annales Academiae Medicae Silesiensis (Vol. 71, pp. 314-325).
  3. Prasad, A. S., Meftah, S., Abdallah, J., Kaplan, J., Brewer, G. J., Bach, J. F., & Dardenne, M. (1988). Serum thymulin in human zinc deficiency. The Journal of clinical investigation, 82(4), 1202-1210.
  4. Dardenne,M.,J.M.Pleau,B.Nabarra,P.Lefrancier,M.Dezrien,J.Choay,andJ.F.Bach.1982.Contribution of zinc and other metals to the biological activity of the serum thymic factor Proc.Natl.Acad.Sci.USA.79:5370-5373.
  5. Science M, Johnstone, J., Roth, D. E., Guyatt, G., & Loeb, M. (2012). Zinc for the treatment of the common cold: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Cmaj, 184(10), E551-E561.
  6. Hulisz, D. (2004). Efficacy of zinc against common cold viruses: an overview. Journal of the American Pharmacists Association, 44(5), 594-603.
  7. Read, S. A., Obeid, S., Ahlenstiel, C., & Ahlenstiel, G. (2019). The role of zinc in antiviral immunity. Advances in nutrition, 10(4), 696-710.
  8. Sazawal, S., Black, R. E., Jalla, S., Mazumdar, S., Sinha, A., & Bhan, M. K. (1998). Zinc supplementation reduces the incidence of acute lower respiratory infections in infants and preschool children: a double-blind, controlled trial. Pediatrics, 102(1), 1-5.
  9. Cuevas, L. E., & Koyanagi, A. I. (2005). Zinc and infection: a review. Annals of tropical paediatrics, 25(3), 149-160.
  10. Mahalanabis, D., Lahiri, M., Paul, D., Gupta, S., Gupta, A., Wahed, M. A., & Khaled, M. A. (2004). Randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial of the efficacy of treatment with zinc or vitamin A in infants and young children with severe acute lower respiratory infection. The American journal of clinical nutrition, 79(3), 430-436.
  11. Bose, A., Coles, C. L., John, H., Moses, P., Raghupathy, P., Kirubakaran, C., … & Santosham, M. (2006). Efficacy of zinc in the treatment of severe pneumonia in hospitalized children< 2 y old. The American journal of clinical nutrition, 83(5), 1089-1096.
  12. Baum, M. K., Lai, S., Sales, S., Page, J. B., & Campa, A. (2010). Randomized, controlled clinical trial of zinc supplementation to prevent immunological failure in HIV-infected adults. Clinical infectious diseases, 50(12), 1653-1660.
  13. Prasad, A. S., Beck, F. W., Bao, B., Fitzgerald, J. T., Snell, D. C., Steinberg, J. D., & Cardozo, L. J. (2007). Zinc supplementation decreases incidence of infections in the elderly: effect of zinc on generation of cytokines and oxidative stress. The American journal of clinical nutrition, 85(3), 837-844

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz