REKLAMA
Magazyn mgr.farm

3 najgłośniejsze odkrycia lekowe 2021 roku

11 stycznia 202214:50

2021 rok jaki był, każdy widział… Jednak mimo wszystko podczas ostatniego roku miało miejsce wiele wartych uwagi wydarzeń w świecie farmacji. Bez wątpienia należą do nich doniesienia o wynalezieniu i dopuszczeniu do obrotu nowych leków, które mogą dokonać przełomu w medycynie i uratować życie milionów osób.

Miniony rok obfitował w ważne odkrycia w świecie medycyny (fot. Shutterstock)
Miniony rok obfitował w ważne odkrycia w świecie medycyny (fot. Shutterstock)

Szczepionka przeciwko malarii – szansa dla Afryki

Choć w 2021 roku dominował temat akcji szczepień przeciw COVID-19, warto zwrócić uwagę również na inne, niemniej ważne szczepionki. W październiku 2021 roku Światowa Organizacja Zdrowia wydała zalecenie powszechnego stosowania szczepionki RTS,S przeciwko malarii u dzieci od 5. miesiąca życia mieszkających w Afryce Subsaharyjskiej oraz innych regionach o umiarkowanej lub dużej transmisji Plasmodium falciparum (zarodziec sierpowy). Jest to dotychczas jedyna szczepionka przeciw malarii, która przeszła III fazę badań klinicznych. Od 2019 roku w Ghanie, Kenii i Malawi prowadzony był program pilotażowy, podczas którego szczepionkę przyjęło ponad 800 000 dzieci. Choć wyniki dotyczące skuteczności szczepień nie brzmią oszałamiająco – ryzyko zachorowania na objawową malarię spada o 39%, a na malarię o ciężkim przebiegu o 29% – wprowadzenie tej formy profilaktyki może uratować życie wielu dzieci. W regionie Afryki Subsaharyjskej z powodu malarii umiera rocznie ponad 260 000 dzieci w wieku poniżej 5 lat. Szczepionka, której nazwa handlowa to Mosquirix, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Jest podawana w 4 dawkach. [1, 2]

W kwietniu 2021 roku pojawiły się również doniesienia na temat innej szczepionki przeciw malarii – R21/Matrix-M. Naukowcy z University of Oxford opublikowali na łamach The Lancet raport z fazy IIb badań klinicznych, według którego skuteczność opracowanej przez nich szczepionki wynosi aż 77% przy braku poważnych działań niepożądanych. Grupa badana wynosiła 450 osób i w kolejnych fazach badań skuteczność może okazać się niższa niż zakładana na tym etapie, jednak jeżeli utrzyma się na podobnym poziomie, będzie to prawdziwy przełom w walce z malarią. Wyniki 3 fazy badań klinicznych powinny zostać przedstawione organom regulacyjnym pod koniec 2022 roku. [3]

REKLAMA

Leki przeciw COVID-19 – potencjalny przełom w walce z pandemią

Obecny kryzys spowodowany pandemią COVID-19 spowodował, że wiele ośrodków naukowych skoncentrowało się na poszukiwaniu leku na chorobę powodowaną przez wirusa SARS-CoV-2. W tym czasie co jakiś czas media informowały o kolejnych „kandydatach” na skuteczny lek przeciwcovidowy. Na polskim podwórku najwięcej zamieszania powstało na skutek niesprawdzonych doniesień dotyczących potencjalnego zastosowania amantadyny, które poskutkowały między innymi ograniczeniem dostępu do tego leku dla pacjentów z chorobą Parkinsona. Ostatnie tygodnie grudnia przyniosły jednak pozytywne wiadomości o 2 nowych lekach, które mają szanse w najbliższym czasie trafić do powszechnego użytku – są to Paxlovid (nirmatrelwir + rytonawir) oraz Lagevrio (molnupirawir).

REKLAMA

Paxlovid został zaprojektowany jako 5-dniowa terapia doustna składająca się z 20 tabletek zawierających nirmatrelwir w dawce 150mg i 10 tabletek z rytowanirem w dawce 100 mg – pacjent miałby przyjmować leki 2 razy na dobę przez 5 dni. Nirmatrelwir ma hamować replikację wirusa na etapie proteolizy, natomiast rytonawir ma spowalniać rozkład nirmatrelwiru. Według badań in vitro lek miałby być skuteczny również wobec wariantu Omikron. Skuteczność tej terapii w zapobieganiu hospitalizacji i śmierci u szczególnie narażonych osób, które zaczęły kurację w ciągu pięciu dni od wystąpienia objawów, wyniosła w przeprowadzonych badaniach klinicznych 88%. [4, 5]

Molnupirawir, zarejestrowany jako lek o nazwie Lagevrio, ma być stosowany u chorych z łagodną i umiarkowaną postacią COVID-19 (niewymagających tlenoterapii), u których występuje zwiększone ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia SARS-CoV-2. Jest to prolek, który po przemianie do formy aktywnej działa w komórkach poprzez nagromadzenie błędów w genomie wirusa, prowadząc do zahamowania replikacji. Pacjent powinien przyjmować lek przez 5 dni co 12 godzin w dawce 800 mg (4 kapsułki po 200 mg), a terapia powinna zostać rozpoczęta w ciągu 5 dni od wystąpienia objawów choroby. [6]

Lek na chorobę Alzheimera – przedwczesny entuzjazm?

W czerwcu 2021 r. świat obiegła informacja o zatwierdzeniu przez FDA aducanumabu (Aduhelm) – pierwszego leku zwalczającego przyczynę choroby Alzheimera. Aducanumab to przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko beta-amyloidowi. Decyzji o przyspieszonym dopuszczeniu leku przez FDA towarzyszyło jednak wiele kontrowersji między innymi ze względu na brak wystarczających dowodów dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa preparatu. Komitet ekspertów doradzający FDA był jednogłośnie przeciwny zatwierdzeniu leku na tym etapie badań, jednak agencja uznała za wystarczające dowody dotyczące zmniejszenia ilości blaszek beta-amyloidu w mózgu pacjentów, co może przełożyć się na spadek liczby hospitalizacji. Badania kliniczne nie wykazały jednak jednoznacznie poprawy stanu klinicznego pacjentów przyjmujących aducanumab. [7, 8]

W grudniu Europejska Agencja Leków wydała decyzję o braku zatwierdzenia aducanumabu na terenie Unii Europejskiej ze względu na nieudowodnioną skuteczność leku i problemy z bezpieczeństwem – u części pacjentów zaobserwowano potencjalnie niebezpieczny obrzęk mózgu. Producent leku – firma Biogen – ma 2 tygodnie na złożenie odwołania od tej decyzji. [9]

REKLAMA

Źródła

  1. WHO zatwierdziła pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko malarii. www.mp.pl/szczepienia/aktualnosci/281481,who-zatwierdzila-pierwsza-na-swiecie-szczepionke-przeciwko-malarii
  2. WHO recommends groundbreaking malaria vaccine for children at risk. www.who.int/news/item/06-10-2021-who-recommends-groundbreaking-malaria-vaccine-for-children-at-risk
  3. Malaria Vaccines Could Be Game-Changers. www.discovermagazine.com/health/malaria-vaccines-could-be-game-changers
  4. Pfizer Receives U.S. FDA Emergency Use Authorization for Novel COVID-19 Oral Antiviral Treatment. www.pfizer.com/news/press-release/press-release-detail/pfizer-receives-us-fda-emergency-use-authorization-novel
  5. FDA zatwierdziła Paxlovid jako pierwszy doustny lek na COVID-19. https://www.termedia.pl/koronawirus/FDA-zatwierdzila-Paxlovid-jako-pierwszy-doustny-lek-na-COVID-19,44974.html
  6. Molnupirawir – nowy lek w terapii COVID-19. www.mp.pl/covid19/leczenie/285628,molnupirawir-nowy-lek-w-terapii-covid-19
  7. Agencja AP: kontrowersje wokół ceny i skuteczności nowo dopuszczonego leku na Alzheimera. https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C890510%2Cagencja-ap-kontrowersje-wokol-ceny-i-skutecznosci-nowo-dopuszczonego-leku
  8. FDA zatwierdza nowy lek na chorobę Alzheimera. https://www.mp.pl/neurologia/aktualnosci/272549,fda-zatwierdzila-nowy-lek-na-chorobe-alzheimera
  9. Alzheimer’s drug aducanumab not approved for use in EU. https://www.bbc.com/news/health-59699907
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]