W przypadku schorzeń przebiegających z uszkodzeniami wątroby (zarówno tych o etiologii zapalnej, jak i wirusowych, metabolicznych czy też autoimmunologicznych) oraz w przypadku istnienia zewnętrznych czynników ryzyka, które mogą spowodować zmiany morfologiczne hepatocytów (najczęściej związanych z niezdrowym trybem życia i nieracjonalną dietą) możemy spotykać się z uszkodzeniami komórek wątroby, które charakteryzują się zmniejszonym poziomem fosfolipidów, a tym samym zaburzeniami płynności błon i wtórnie nieprawidłową aktywnością enzymów i receptorów białkowych [1,2].
Z tego względu w takich sytuacjach zasadnym jest uzupełnianie tych związków wraz z dietą albo jeszcze bardziej efektywnie za pomocą dedykowanych produktów leczniczych dostępnych w aptekach, które jednocześnie wpływają na naprawę istniejących uszkodzeń, regenerują komórki i chronią je przed kolejnymi uszkodzeniami [2].
Fosfolipidy – olbrzymia grupa cennych dla organizmu związków
W ludzkim organizmie fosfolipidy stanowią niezbędny budulec wszystkich błon komórkowych oraz błon otaczających organella komórkowe zapewniając ich płynność, przepuszczalność oraz prawidłowe funkcjonowanie [2].
Zbudowane są z estrów wyższych kwasów tłuszczowych i alkoholu oraz z reszty kwasu fosforowego – stanowią bardzo dużą grupę o dużym zróżnicowaniu pod względem budowy [2]. Poza tym, że są elementem budulcowych komórek znajdujemy je również jako elementy czynnościowe opłucnej, pęcherzyków płucnych, osierdzia oraz stawów.
Źródła pokarmowe fosfolipidów
Podstawowym źródłem fosfolipidów dla człowieka powinna być zdrowa, zbilansowana dieta, która dostarcza tak zwanych fosfolipidów pokarmowych. Do produktów najbardziej bogatych w te związki zaliczamy [1,3]:
- jaja kurze (a dokładnie żółtko)
- wątrobę wieprzową
- wątrobę drobiową
- produkty sojowe
- orzechy ziemne
- orzechy włoskie
- kiełki pszenicy
- płatki owsiane
- szparagi
- owoce morza
Jednak, jak pokazują badania, fosfolipidy spożywcze nie zawierają odpowiednio wysokiej zawartości (3-sn-fosfatydylo)choliny, która zidentyfikowana jest jako jeden z ważniejszych fosfolipidów dla wątroby w procesie jej ochrony, regeneracji, czy też naprawy uszkodzeń [3].
Dlaczego lepszym wyborem są fosfolipidy niezbędne (EPL)
Dlatego w przypadku profilaktyki i wspierania leczenia schorzeń wątroby warto sięgnąć po fosfolipidy niezbędne. EPL to grupa związków pochodzenia sojowego, które w swoim składzie zawierają dużą ilość, bo co najmniej 72% fosfatydylocholiny (wyciągi wysokiej jakości nawet do 92-96%). Jakościowo i ilościowo dominującym składnikiem fosfolipidów niezbędnych jest związek o nazwie DLPC (2-dilinoleilofosfatydylocholina), który stanowi aż 52%. Zawierają one również sporą ilość niezbędnych kwasów nienasyconych (głównie linolowy) [3].
Produkty lecznicze zawierające EPL bardzo dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego, wydalane są głównie z kałem, ale w niewielkim procencie, co wskazuje na ich kumulację w komórkach [3]. Dzięki temu preparaty takie w istotny sposób przyczyniają się do wzrostu stężenia choliny w błonach komórkowych i mogą wykazywać działanie lecznicze [1].
Trójkierunkowe działanie fosfolipidów niezbędnych
Zastosowanie fosfolipidów niezbędnych w profilaktyce i leczeniu schorzeń wątroby jest zasadne ze względu na ich udowodnione działanie. Po ich podaniu obserwujemy [3]:
- odbudowę struktury i płynności błon hepatocytów
- reaktywację enzymów wątrobowych i poprawę funkcji metabolicznych
- eliminację nacieku tłuszczowego
- stymulację regeneracji komórek
- redukcję stresu oksydacyjnego i procesów apopotozy
- poprawę przepływu krwi dzięki zmniejszeniu lepkości płytek
Zastosowanie EPL badane było w licznych obserwacjach klinicznych. Po ich podaniu odnotowano redukcję objawów subiektywnych, ale również poprawę wyników laboratoryjnych oraz obrazowych m.in. w przebiegu niealkoholowego stłuszczenia wątroby, czy też ostrego wirusowego zapalenia wątroby [3]. Należy jednak pamiętać, że skuteczna i zalecana dzienna dawka EPL wynosi 1800 mg [2].
Opracowano przez zespół Farmacja.net
Literatura:
- Gundermann KJ et al. Activity of Essential Phospholipids (EPL) From Soybean in Liver Diseases. Pharmacol Rep 2011; 63(3): 643-59.
- Parchem K, Bartoszek A. Fosfolipidy oraz produkty ich hydrolizy jako żywieniowe czynniki prewencyjne w chorobach cywilizacyjnych. Postepy Hig Med Dosw, 2016; 70: 1343-1361
- Kozłowska-Wojciechowska M. Niezbędne fosfolipidy. Terapia 2014; 6(307): 13–15.
