REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Historia pewnego leku: tarczycowy dubler

21 maja 2020 15:35

Tarczyca – mityczny gruczoł, do którego odwołujemy się, tłumacząc nasze problemy z wagą, zmęczeniem, sennością czy rozdrażnieniem. Prawdą jest, że ten niewielki narząd potrafi uczynić niezły bałagan w gospodarce hormonalnej organizmu. Kiedy go jednak zabraknie, mamy się jeszcze gorzej. Jak radzono sobie z tym przed odkryciem lewotyroksyny? Co wspólnego mają ze sobą owce, tarczyca i młody angielski lekarz?

Już w roku 1890 podejmowano próby transplantacji tkanek tarczycy owcy w miejsce usuniętego gruczołu tarczowego (fot. Shutterstock)
Już w roku 1890 podejmowano próby transplantacji tkanek tarczycy owcy w miejsce usuniętego gruczołu tarczowego (fot. Shutterstock)

Po 30 latach praktyki George Murray w książce dokumentującej swoje wspomnienia opisał przypadek jednej z pierwszych pacjentek, która suplementowała owczy ekstrakt przez 28 lat, aż do swojej śmierci w wieku 74 lat. W przeliczeniu pacjentka ta skonsumowała blisko 5 litrów wyciągu (początkowo podskórnie, następnie w postaci doustnej). W ten czasochłonny proceder zaangażowanych było 870 owiec.

REKLAMA

Suchy ekstrakt z owczej tarczycy funkcjonował na rynku jeszcze długo po zsytentyzowaniu tyroksyny. Nawet kiedy w 1949 roku Glaxo wprowadził tyroksynę na rynek farmaceutyczny, część lekarzy i pacjentów pozostawała wierna starej, sprawdzonej metodzie. Dlaczego tak wiele czasu upłynęło od odkrycia Kendalla do wejścia leku na rynek? Uzyskana przez niego tyroksyna miała charakter kwasowy i bardzo słabo wchłaniała się z przewodu pokarmowego. Aby stać się przydatną w powszechnym leczeniu, konieczne było sprowadzenie jej do postaci soli sodowej, co udało się dopiero w 1949 roku.

REKLAMA

Do gry wchodzi trójjodotyronina

I kiedy wydawało się, że konsensus leczniczy został osiągnięty, w 1952 roku Gross i Pitt-Rivers odkryli drugi wolny hormon tarczycy – trójjodotyroninę (w tym samym czasie opisany również przez francuskich badaczy). Skoro fizjologicznie tarczyca wytwarza dwa hormony, logicznym wydawało się, że suplementując obydwa z nich, lepiej i dokładniej odwzorujemy naturalną funkcję tego narządu. Niniejszym do roku 1970 podawanie zarówno tyroksyny, jak i trójjodotyroniny było uznawane za ogólnomedyczny standard postępowania. Tarczyca nie czyta jednak literatury fachowej i nie wie, że powinna działać zgodnie z jej wytycznymi. Badania w latach 70. dostarczyły nowych obserwacji dotyczących trójjodotyroniny. Dowiedziono bowiem, że przeważająca jej ilość – prawie 80% – nie jest faktycznie produkowana przez tarczycę, a powstaje obwodowo na skutek odszczepiania cząsteczki jodu od tyroksyny (tak zwana obwodowa konwersja fT4 do fT3). Tym samym tyroksyna musiała zostać uznana za swoisty prohormon – cząsteczkę prekursorową. W tej sytuacji suplementacja fT3 przestawała mieć realny sens, co przełożyło się na zmianę wytycznych.

Co ciekawe jednak, w 1965 roku cztery na pięć recept dla osób z niedoczynnością tarczycy stanowiły tak zwane naturalne preparaty tarczycowe, to jest suchy wyciąg z owczych tarczyc upowszechniony przez George’a Murray’a. Na nic zdawały się opinie uznawanych farmakologów, grzmiące o istnieniu dobrze przyswajalnego, bezpiecznego i przewidywalnego preparatu tyroksyny. Nie pomagały też informacje próbujące zdyskredytować przeciwnika – w suchym wyciągu nie sposób było przewidzieć ilości substancji czynnej, a zdarzało się również, że nie było jej wcale. Potrzeba było kolejnych dwudziestu lat, by odmienić poglądy zarówno lekarzy, jak i pacjentów oraz puścić w niepamięć owczy ekstrakt. O ile George Murray nie zaznał początkowo aprobaty wśród środowiska medycznego, o tyle jego preparaty zaznały jej z pewnością.

Tyroksyna to dziś jeden z najczęściej sprzedawanych na świecie leków. Odmierzana szeroką gamą dawek pozwala funkcjonować tym, których tarczyca odmówiła dalszej współpracy. Pomimo możliwości precyzyjnego dawkowania leku, ustalenie właściwej dawki zajmuje niekiedy miesiące lub lata, a niewielkie zdarzenie medyczne (drobny zabieg operacyjny) potrafi na nowo zaburzyć równowagę hormonalną. Do monitorowania skutków leczenia tyroksyną stosowany jest od lat jeden wskaźnik, czyli TSH (hormon tyreotropowy produkowany przez przysadkę mózgową). TSH niczym czujny obserwator odpowiada na zachodzące w organizmie wahania poziomu hormonów tarczycy i próbuje reagować – stąd wysoki poziom TSH odpowiada w wielkim uproszczeniu niedoczynności tarczycy.  Suplementacja tyroksyny staje się wówczas niezbędna i nie ma preparatu, który mógłby ją zastąpić. Szczęśliwie w czasach, w których żyjemy, zamiast gonić po polu niewinną owcę, możemy w zaciszu domowym zażyć niepozorną tabletkę. Doceńmy ten luksus.

REKLAMA

Zacytuj ten artykuł jako:

  • Sylwia Ziółkowskia, Historia pewnego leku: tarczycowy dubler, MGR.FARM, nr 5/2019 (27), str.70-72
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

8 czynników wpływających na biodostępność lewotyroksyny 8 czynników wpływających na biodostępność lewotyroksyny

Sól sodowa lewotyroksyny (LT4, lewotyroksyna) to lek z wyboru w terapii niedoczynności tarczycy w ce...

Kiedy do aptek wróci Novothyral? Na razie jest w… Niemczech Kiedy do aptek wróci Novothyral? Na razie jest w… Niemczech

Od kilku miesięcy pacjenci mają problemy z zakupem leku Novothyral. Produkt nie ma odpowiednika, pro...

Problemy z Euthyroxem wracają – tym razem brakuje dawki 88 Problemy z Euthyroxem wracają – tym razem brakuje dawki 88

Poznaniacy skarżą się na to, że brakuje w aptekach leku Euthyrox N w dawce 88. Ostatnia dostawa tego...

REKLAMA
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz