Na całym świecie na COVID-19 zachorowało do tej pory przeszło 120 milionów osób, z czego zmarło prawie aż 3 miliony. Co więcej, choroba ta odcisnęła piętno wobec światowej gospodarki, przez co stała się głównym problem, z którym już od ponad roku próbują walczyć rządzący na całym świecie. Z drugiej strony pandemia COVID-19 przyspieszyła także podejmowanie wielu decyzji, które miały oddźwięk pozytywny. Niektóre z nich dotyczyły aptek i stricte naszej pracy. To właśnie, pandemii zawdzięczamy możliwość wystawiania recept dla siebie oraz naszej rodziny, a także włączenie nas w proces szczepień. Działania te powinny mieć kluczowe znaczenie w aspekcie wprowadzenia w najbliższej przyszłości opieki farmaceutycznej do polskich aptek.
E-recepty wyparły papierowe
Pamiętacie jeszcze, jaką dużą niewiadomą były e-recepty na etapie ich wprowadzania? Sam nie wierzyłem, że ten system zacznie sprawnie działać w ciągu zaledwie kilku tygodni. Byłem przekonany, że tak jak w przypadku wielu nowych rozwiązań, termin “przejścia” z recept papierowych na elektroniczne będzie ciągle przesuwany, a lekarze niechętnie będą wystawiać e-recepty przerzucając winę na nieudolność systemów informatycznych. My, również mieliśmy wiele zastrzeżeń do niejasnych przepisów związanych z realizacją e-recept. Odliczanie niewykorzystanych opakowań, nieprawidłowo przyporządkowany kod EAN, czy brak słownie zapisanej łącznej ilości przepisywanego środka psychotropowego. To tylko niektóre problemy z jakimi spotykaliśmy się na początku naszej przygody z e-receptami.
Jednak, pandemia COVID-19 zmusiła zarówno nas, jak i lekarzy oraz przede wszystkim pacjentów do przyzwyczajenia się do nowej rzeczywistości- z e-receptami w roli głównej. Gdy przychodnie zamknęły swoje drzwi dla pacjentów, to właśnie dzięki elektronicznym receptom nie pozostali oni bez leków, które często przyjmowali na stałe. Możliwość wykupywania preparatów nawet na 180 dni stosowania również zmniejszyła częstotliwość ich wizyt w aptece.
Zmiany w wystawianiu recept farmaceutycznych
W czasie pandemii COVID-19 doczekaliśmy się także zmian w przepisach dotyczących wystawiania recept farmaceutycznych. Już nie tylko możemy ją wystawić w przypadku zagrożenia życia pacjenta, ale i jego zdrowia. Daje nam to dużo większe możliwości pomocy chorym, gdy tym zabraknie koniecznego do ich terapii leku. Niestety, w trakcie pandemii przewijają się problemy związane z dostępem do lekarza, czy z realizacją nieprawidłowo wystawionych e-recept. Każdy z tych przypadków mógłby prowadzić do wystąpienia przerw w terapii, a tym samym zagrożenia zdrowia pacjenta. Daje nam to możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej, co nie było tak oczywiste przed zmianą przepisów.
Recepty pro auctore i pro familiae
Dużym krokiem milowym w kwestii poszerzenia uprawnień farmaceutów jest umożliwienie nam wystawiania recept dla siebie i dla naszej rodziny. Co istotne, również tych refundowanych. Zmiana ta była dość niespodziewana, gdyż mało kto się jej spodziewał i wierzył, że ustawodawca może nadać nam takie uprawnienia. Czy do ich wprowadzenia przyczyniła się pandemia koronawirusa SARS-CoV-2? Z dużym prawdopodobieństwem należy przypuszczać, że tak.
Czytaj również: Recepta farmaceutyczna, pro auctore, pro familiae – podsumowanie
Uchwalenie UOZF
W czasie rozwoju pandemii COVID-19, przyspieszyły również pracę nad Ustawą o Zawodzie Farmaceuty, które zakończyły się ostatecznie jej uchwaleniem. To, o co farmaceuci starali się przez lata, dopiero teraz stało się możliwe. Czy ustawodawca zauważył, że drzemie w nas ogromny potencjał i jako niezależny zawód powinniśmy mieć swoją ustawę? Może jej treść pozostawia jeszcze wiele do życzenia. Jednak dzięki temu, że taki akt prawny w końcu się pojawił, daje nam to możliwość lobbowania poprawek, które usprawnią naszą pracę, a także zwiększą renomę naszego zawodu.
Farmaceuta jako członek zespołu szczepiącego
Niewątpliwie, to pandemia nowego koronawirusa wymogła na rządzących konieczność wdrożenia farmaceutów w proces szczepienia przeciwko COVID-19. Oprócz nas, prawo to zyskają również fizjoterapeuci oraz analitycy medyczni. Co cieszy, chęć odbycia szkolenia umożliwiającego wykonywanie szczepień wyraziło przeszło 5 tysięcy farmaceutów. Prawdopodobnie już pod koniec kwietnia pierwsi z nas będą mogli stać się pełnoprawnymi członkami zespołu szczepiącego. Co więcej, możliwe że nie tylko będziemy mogli wykonać iniekcję, ale i kwalifikować do szczepienia. Czy proces ten to początek opieki farmaceutycznej w naszym kraju? Miejmy nadzieję, że tak.
Problem nocnych dyżurów
W wielu miastach, dzięki COVID-19 został także rozwiązany problem nocnych dyżurów aptek. Wiele placówek, ze względu na braki personalne odmawiało wykonywania dyżurów według harmonogramu przyjętego przez rady powiatowe. Coraz większa liczba niedyżurujących aptek sprawiła, że problem ten został nagłośniony przez media. Spowodowało to, że coraz częściej zaczęto mówić o nierentowności dyżurów i konieczności wprowadzenia zmian w procesie ich ustalania, a także ich dofinansowania.
Na końcu chcę zwrócić uwagę na kwestię, która korzystnie wpłynęła na komfort naszej pracy. Szyby! W znacznej większości aptek wraz z rozwojem pandemii COVID-19 zaczęły pojawiać się szyby oddzielające nas od pacjentów. Zniknęły one z polskich aptek wiele lat temu w imię poprawy kontaktu między pacjentem, a farmaceutą. Myślę jednak, że po roku czasu wszyscy je docenili i pozostaną one z nami nie tylko do końca pandemii, ale już na zawsze.
