Magazyn mgr.farm

Ograniczenia nie poprawią sytuacji

12 maja 2016 11:41

O problemie nadużywania przez młodzież leków OTC zawierających substancje odurzające, rozmawialiśmy z drem n. farm. Łukaszem Łapińskim – farmaceutą, psychologiem i specjalistą terapii uzależnień.

Proszę opowiedzieć, w jaki sposób jest Pan zawodowo związany z problemem odurzania się przez młodzież lekami dostępnymi w aptekach bez recepty? Jak ocenia Pan jego skalę?

Na co dzień pracuję jako specjalista terapii uzależnień głównie z osobami uzależnionymi od heroiny przyjmującymi substytucyjnie metadon. Nie mam bezpośredniego kontaktu z młodzieżą eksperymentującą ze środkami psychoaktywnymi lub lekami oraz od nich uzależnionymi. Jednak czasami pacjenci podają, że w przeszłości przyjmowali w celach odurzania się leki. Aczkolwiek nie można na tej podstawie wyciągnąć wniosku, że odurzanie się lekami prowadzi do uzależnienia od heroiny czy innych narkotyków. Wiele osób jest w stanie zaprzestać ich przyjmowania i nadal prawidłowo funkcjonować. Część z nich sięga po środki psychoaktywne.

W Polsce brakuje danych dotyczących częstości odurzania się przez młodzież lekami. Dostępne statystyki są ograniczone, ale np. dane zebrane przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii wskazują, że 4,7% uczniów w ciągu ostatnich 30 dni przyjmowała leki uspokajające i nasenne, a 0,9% przeciwkaszlowe. Ale aż odpowiednio 12,2% i 3,2% uczniów chociaż raz w swoim życiu przyjmowała powyższe preparaty.

Jakie skutki zdrowotne i społeczne niesie ze sobą problem odurzania się tymi preparatami? Czy takie środki są uzależniające? A może to wstęp do silniejszych narkotyków?

Leki, tak samo jak inne substancje biologicznie czynne, mogą uzależniać. Dotyczy to nie tylko młodzieży, ale również dorosłych uzależnionych chociażby od benzodiazepin. Nikt na świecie nie przeprowadził wiarygodnych badań naukowych potwierdzających zwiększone ryzyko wystąpienia uzależnienia od narkotyków w grupie eksperymentującej z lekami. Z pewnością część osób może w przyszłości zacząć sięgać po środki psychoaktywne, ale również wiele z nich może po fazie eksperymentowania odstawić leki i zacząć prawidłowo funkcjonować.

Leki posiadają oczywiście szereg niepożądanych działań. Należy również pamiętać, że odurzanie może wpływać na funkcjonowania danej osoby – od ograniczenia kontaktów z rówieśnikami, poprzez pogorszenie wyników w nauce, brak zainteresowania hobby, aż do całkowitego przewartościowania. Środki psychoaktywne stają się czymś najważniejszym w życiu, a wszystko pozostałe schodzi na dalszy plan. Zmiany takie są równie niebezpieczne jak szkody zdrowotne.

Od lipca obowiązują farmaceutów ograniczenia dotyczące wydawania leków OTC zawierających pseudoefedrynę, dekstrometorfan i kodeinę. Farmaceuta może wydać tylko 1 opakowanie takiego leku i to osobie powyżej 18 roku życia. Czy Pana zdaniem te rozwiązania są sensowne?

Nie sądzę, że poprawi to sytuację. Proszę pamiętać, że leki są wszechobecne. Obecnie można je kupić nie tylko w aptekach, ale również na stacjach benzynowych, w hipermarketach. Zdecydowanie więcej korzyści przyniósłby zakaz sprzedaży wszystkich leków poza aptekami. Leki można również kupić nielegalnie w Internecie, kolejne opakowanie może kupić kolega lub koleżanka, można iść do innej apteki… Sposobów na ominięcie tego zakazu jest wiele i jeśli ktoś będzie chciał się odurzyć, zrobi to. Tak jak wspomniałem najczęściej młodzież odurza się lekami uspokajającymi i nasennymi. Są to preparaty na receptę, które przepisał lekarz rodzicom, dziadkom. Stanowią one zdecydowanie większy problem w nadużywaniu leków przez młodzież niż preparaty z pseudoefedryną, dekstrometorfanem czy kodeiną. Stąd też apeluję do dorosłych, aby właściwie przechowywali leki, tak aby osoby trzecie (również inni dorośli) nie mieli do nich dostępu!

Wspomniane ograniczenia dotyczyły tylko trzech substancji. Czy według Pana warto by dodać do nich jeszcze jakąś? Sporo ostatnio czyta się o eksperymentach młodych ludzi z benzydaminą…

Jeśli ograniczy się sprzedaż benzydaminy, pojawi się kolejna substancja. Ludzie odurzali się z różnych przyczyn od wieków. Kiedyś były to rośliny, potem substancje syntetyczne. Proszę pamiętać, że ludzie odurzali się lekami już w przeszłości. Przecież w latach 60.-70. XX wieku popularne były barbiturany. Potem tabletki z krzyżykiem (które również uzależniały, wprawdzie psychicznie, a nie fizycznie). Teraz coraz więcej mówi się o lekach, bo jest ich więcej, są dostępne poza aptekami, a i dostrzeżono ten problem. Ale również w codziennym życiu jest wiele substancji psychoaktywnych – chociażby stosowany kiedyś klej butapren. Wprowadzanie kolejnych substancji na listy nic nie zmieni – oczywiście może chwilowo zmniejszyć liczbę użytkowników danej substancji, ale potem młodzież znajdzie inną. Najlepszym przykładem są dopalacze. Szacuje się, że jest ponad 10 000 substancji czynnych, które mogą zostać w nich użyte. Po wprowadzeniu na listę kolejnej, za moment pojawia się inna.

Czy istnieje jakiś sposób na zmniejszenie problemu odurzania się lekami OTC?

Edukacja, edukacja, edukacja!!! Ale prawdziwa, rzeczowa, oparta na dowodach, a nie „pogadanka” na godzinie wychowawczej, że leki, narkotyki są szkodliwe. Bo przecież wszyscy wiedzą, że alkohol i tytoń zabija, ale pomimo tego piją i palą. Prowadzenie prawdziwej edukacji nie jest łatwe, bo chociażby trzeba podczas niej omówić nie tylko zagrożenia odurzania się, ale również co dana osoba ma dzięki temu. A poza tym trzeba wskazać inny sposób spędzania wolnego czasu, omówić co młodzież może interesować, pomóc im znaleźć własną drogę życiową. Jest to długotrwały proces, a nie 45 minut… Ponadto coraz popularniejsza (niestety nie w Polsce) jest peer education. Forma edukacji, gdzie specjaliści (chociażby od uzależnień) pracują z wybraną grupą, a następnie osoby te oddziaływają na inne osoby z danej populacji chociażby poprzez pokazanie własnym życiem co należy robić, a czego nie. Taki lokalny lider.

Więcej ograniczeń nie pomoże – kolejny przykład z historii – prohibicja w Stanach Zjednoczonych na początku XX w. Czy wyeliminowała ona alkohol? Nie. Spowodowała jedynie, że handel nim przejęła mafia.

Od redakcji: Materiał ten ukazał się w czwartym wydaniu magazynu MGR.FARM.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary

Informacje o tym, że starożytni Egipcjanie testowali działanie niektórych leków i trucizn na niewoln...

Co podwyżki wynagrodzeń w Biedronce oznaczają dla pensji farmaceutów? Co podwyżki wynagrodzeń w Biedronce oznaczają dla pensji farmaceutów?

Biedronka od 1 stycznia podnosi wynagrodzenie swoim pracownikom. Po podwyżce sprzedawca-kasjer dosta...

Felieton delegata na KZA – część 1 Felieton delegata na KZA – część 1

Kampania wyborcza trwa w najlepsze. Mowa oczywiście o wyborach do organów Naczelnej Izby Aptekarskie...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz