Wszystkie te właściwości CBD przykuwają uwagę nie tylko naukowców, ale również pacjentów i konsumentów. Powoduje to wyraźny wzrost dostępnych produktów CBD. Obecnie na rynku działają dziesiątki, jeśli nie setki producentów i sprzedawców olejków CBD, a ich liczba z roku na rok gwałtownie rośnie. Olejki CBD można zakupić najczęściej w internetowych i stacjonarnych sklepach konopnych, w aptekach, a nawet supermarketach czy tzw. konopnych automatach.
Żywność czy suplement diety?
Powszechna dostępność olejów CBD spowodowana jest przede wszystkim trudnością w sprecyzowaniu do której grupy tak właściwie należy je zaliczyć. Dyskusje trwają pomiędzy trzema kategoriami produktów:
- środkiem spożywczym,
- „novel food”
- suplementem diety.
W Unii Europejskiej (UE), czyli także w Polsce, uprawa niektórych odmian konopi jest dopuszczalna pod warunkiem, że są one zarejestrowane we Wspólnotowym Katalogu Odmian Roślin Rolniczych UE (ang. EU’s Common Catalogue of Varieties of Agricultural Plant Species), a zawartość THC nie przekracza stężenia 0,2%. [3] Natomiast odwołując się do komunikatu GIS-u z dn. 23 listopada 2018 r. surowcem do produkcji spożywczej, spełniającym powyższe kryteria, mogą być jedynie konopie włókniste (Cannabis sativa L.), które są szczególnie bogate w kannabidiol. Trzeba jednak pamiętać, że maksymalna zawartość CBD w oleju jest ograniczona przez THC obecne w użytym materiale ziołowym, co sprawia, że często gotowy olejek wzbogacany jest dodatkową ilością oczyszczonego (syntetycznego) CBD. Natomiast taka interwencja czyni go nowym produktem spożywczym, co zgodnie z Katalogiem Nowej Żywności UE (ang. Novel Food Catalogue of the EU) wiąże się z dodatkowym procesem autoryzacji produktu przez Komisję Europejską przed wprowadzeniem go na rynek. Na koniec można rozważyć zakwalifikowanie olejów CBD do suplementów diety, ponieważ spełnia on wszystkie podstawowe kryteria, tj.: jest środkiem spożywczym zawierającym substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, jest stosowany w celu uzupełnienia normalnej diety oraz zarejestrowany jest w formie umożliwiającej dawkowanie w odmierzonych ilościach jednostkowych. [7]
Biorąc pod uwagę wiele ograniczeń, ale też niesprecyzowanych i niejednolitych przepisów, stworzenie w pełni legalnego i funkcjonalnego procesu produkcji i sprzedaży oleju CBD może być trudne. Ponieważ różne kraje zezwalają na różne działania w odniesieniu do uprawy, przetwarzania, pozyskiwania konopi, przedsiębiorcy często tworzą linie produkcyjne, które obejmują wiele krajów. Konopie uprawiane są w jednym kraju, podczas gdy ekstrakcja odbywa się już w innym, testy laboratoryjne w trzecim, a sprzedaż odbywa się w jeszcze innym miejscu. To oczywiście utrudnia dokładne określenie, skąd pochodzi produkt CBD, kto odpowiada za jego końcową jakość i jakie (jeśli w ogóle) standardy były przestrzegane. A jeśli o badaniach jakościowych mowa…
Ile (i czy) CBD jest w oleju CBD?
Brak jednoznacznych wytycznych daje producentom dowolność w rejestracji olejów CBD, ale też podaje w dużą wątpliwość bezpieczeństwo ich stosowania. Według raportu dot. wstępnego przeglądu stosowania CBD przeprowadzonego przez WHO kannabidiol jest ogólnie dobrze tolerowany, ma korzystny profil bezpieczeństwa oraz słaby potencjał uzależniający, a zgłaszane działania niepożądane mogą wynikać z interakcji między CBD a aktualnie stosowanymi lekami przez pacjentów. [8] Stąd wątpliwości w olejach zawierających CBD pojawiają się głównie nie wokół głównego składnika, ale w związku z wszystkimi dodatkowymi substancjami wchodzącymi w skład produktu. Konopie pochodzące z niekontrolowanych upraw mogą być skażone szkodliwymi substancjami (np.: pestycydami). Dodatkowo gotowy produkt może zawierać celowo dodane związki, np.: syntetyczne kannabinoidy w celu zwiększenia siły działania, ale może też zawierać zanieczyszczenia, które dostały się do rośliny bądź oleju w sposób niezamierzony, tj. aflatoksyny, metale ciężkie, pleśnie czy bakterie. [3]
W celu oceny jakości dostępnych na rynku europejskim olejów CBD przeprowadzono badania analityczne na 14 losowo zakupionych w Internecie produktach z różnych krajów (Włochy, Szwajcaria, Francja, Hiszpania, Holandia i Anglia). Dziewięć badanych próbek zawierało w swoim składzie stężenia CBD znacznie odbiegające od tej deklarowanej przez producenta, natomiast pozostałe pięć zachowały poziom CBD na optymalnym poziomie (nie więcej lub nie mniej niż 10% deklarowanej wartości). [9]
Niestety wciąż brakuje dokładnie opracowanych i uregulowanych metod analitycznych przeznaczonych do badania jakości produktów zawierających w składzie CBD, co stanowi duże zagrożenie dla konsumentów. Z tego powodu dokładne badania jakościowe produktów końcowych przez certyfikowane laboratoria zewnętrzne są niezbędnym narzędziem gwarantującym bezpieczeństwo i skład olejków CBD.
„Boom” na CBD a bezpieczeństwo stosowania
Oleje CBD nie należą do jedynej grupy produktów, w których rzeczywisty skład może istotnie różnić się od wartości wymienionych na etykietach. Duża ilość luk prawnych oraz aktualna moda na CBD nie pozostaje jednak niezauważona dla rekinów biznesu. Gdyby olej CBD był stosowany wśród dorosłych, odpowiedzialnych i w miarę zdrowych osób wpływ jego powszechnej dostępności na zdrowie konsumentów byłby zapewne w miarę ograniczony i akceptowalny. Jednak grupa odbiorów stosujących CBD w celach terapeutycznych jest bardzo zróżnicowana. Od dzieci z syndromem Dravet czy ADHD, przez osoby starsze cierpiące na choroby neurodegeneracyjne, po pacjentów onkologicznych czy nawet zwierzęta. Wszystko to sprawia, że sektor zajmujący się uprawą, produkcją i sprzedażą produktów zawierających kannabidiol powinien być zdecydowanie bardziej kontrolowany.
Bibliografia
- https://edition.cnn.com/2013/08/07/health/charlotte-child-medical-marijuana/index.html
- Koubeissi M. Anticonvulsant Effects of Cannabidiol in Dravet Syndrome. Epilepsy Currents. 2017. 17(5), 281-282.
- Hazekamp A. The Trouble with CBD Oil. Medical Cannabis and Cannabinoids. 2018. 1, 65-72.
- Pisanti S., Malfitano A.M., Ciaglia E., Lamberti A. et al. Cannabidiol: State of the art and new challenges for therapeutic applications. 2017. Pharmacology & Therapeutics. 175, 133-150.
- Siudem P., Wawer I., Paradowska K. Konopie i kannabinoidy. 2015. Farmacja Współczesna. 8, 1-8.
- Pacher P., Batkai S., Kunos G. The Endocannabinoid System as an Emerging Target of Pharmacotherapy. 2006. Pharmacol Rev. 58(3), 389-462.
- https://orbiscannabis.pl/olej-olejek-cbd-czym-jest-wedlug-prawa-polskiego/
- Cannabidiol (CBD) pre-review report. World Health Organization website, 2018. https://www.who.int/medicines/access/controlled-substances/CannabidiolCriticalReview.pdf
- Pavlovic R., Nenna G., Calvi L. et al. Quality Traits of “Cannabidiol Oils”: Cannabinoids Content, Terpene Fingerprint and Oxidation Stability of European Commercially Available Preparations. 2018. Molecules. 23(5), 1230.
