REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Pacjent z astmą przychodzi do apteki

30 maja 2019 11:27

Pacjent astmatyczny może zmagać się z wieloma problemami lekowymi, które są zależne od różnych czynników. Jednymi z nich mogą być problemy związane z obsługą urządzeń dozujących leki wziewne (np. turbuhalera, dysku), a innymi działania niepożądane występujące po stosowaniu wziewnych sterydów (afty, pleśniawki). Wielu z tych problemów można by było uniknąć, gdyby pacjenci byli odpowiednio edukowani. O czym powinieneś pamiętać, gdy obsługujesz chorego na astmę w aptece?

Zadaniem farmaceuty w aptece jest zademonstrowanie choremu prawidłowej technikę inhalacji (fot. Shutterstock)
Wielu pacjentów, z obawy przed pojawiającymi się skutkami ubocznymi po stosowaniu wziewnych glikokortykosteroidów zmniejsza ich zalecaną dawkę (fot. Shutterstock)

Czym jest astma?

 Astma to choroba przewlekła, która dotyka ok. 5% społeczeństwa na całym świecie. Ewenementem w porównaniu do innych chorób przewlekłych jest fakt, iż dotyka ona dużo częściej dzieci niż dorosłych. Choroba ta wywołuje znaczne ograniczenie wydolności oddechowej pacjenta i prowadzi do nieodwracalnych zmian w dolnych drogach oddechowych. Napady astmy mogą być wywoływane przez alergeny, infekcje wirusowe, bakteryjne, a nawet sytuacje stresowe.

Systemy dozujące wziewne leki  przeciwastmatyczne

Nieumiejętne posługiwanie się systemami dozującymi leki przeciwastmatyczne jest jednym z głównych problemów, które można stwierdzić u pacjentów chorujących na astmę. Nieprawidłowe dozowanie leków sprawia, że mniejsza niż zakładana ilość substancji leczniczej przedostaje się do oskrzeli, co przekłada się na nieefektywność farmakoterapii. Ponadto, nieprawidłowe podawanie leku prowadzi do tego, że spora ilość substancji czynnej leków przeciwastmatycznych osadza się w jamie ustnej. W efekcie zwiększa się ryzyko rozwoju infekcji w jej obrębie, co stanowi główny problem podczas stosowania doustnych glikokortykosteroidów (czytaj również: Opieka farmaceutyczna nad astmatykami przynosi oszczędności).

REKLAMA

Dorosły pacjent, który choruje na astmę, aby dozować wziewny glikokortykosteroid korzysta z systemów, które zostały opracowane przez poszczególnych producentów leków. Mogą to być turbohalery, nebulizatory, dyski, aerolizery, novolizery i inne. Ogólna zasada działania wszystkich powyższych jest taka sama. Przed przyłożeniem ustnika należy wypuścić całe powietrze z dróg oddechowych i wtedy dopiero przyłożyć przyrząd z lekiem i na wdechu wciągnąć jedną dawkę substancji leczniczej. Ponadto mechanizm działania każdego z tych systemów jest szczegółowo opisany w ulotce preparatu, najczęściej w formie obrazkowej.

REKLAMA

Jednak nawet takie zobrazowanie podawania leku może się okazać dla wielu pacjentów niezrozumiałe, zwłaszcza tych starszych. Z tego względu farmaceuta wydając lek wziewny pacjentowi jest zobowiązany zapytać się go, czy na pewno wie, w jaki sposób korzystać z dołączonego do preparatu systemu dozującego. Jeśli nie, to na pewno nasza pomoc pozwoli rozwiązać wszelkie trudności, co przełoży się na znacznie wyższą efektywność prowadzonej terapii.

Inhalator dla dziecka

U młodszych pacjentów, którzy zmagają się z astmą podawanie leków wziewnych odbywa się najczęściej przy pomocy inhalatora. Można wyróżnić dwa rodzaje takich urządzeń: pneumatyczny oraz ultradźwiękowy. Różnią się one od siebie mechanizmem działania, głośnością pracy, a także tym, że przy pomocą ultradźwiękowego nie można podawać wszystkich leków wziewnych. Ze względu na promieniowanie ultrafioletowe oraz podwyższoną temperaturę, rozkładowi mogą ulegać niektóre antybiotyki i glikokortykosteroidy. Stąd pacjenta należy poinformować, że przed użyciem inhalatora sprawdził w ulotce leku, który zamierza dozować, czy może go podać przy pomocy posiadanego urządzenia.

Często pacjenci pytają, jak działa inhalator. Chyba najprostszą odpowiedzią na to pytanie będzie wyjaśnienie, że zamienia on płynną postać leku w aerozol, który pozwala na dostarczenie nawet małych dawek substancji leczniczej wprost do drzewa oskrzelowego. Właściwe korzystanie z inhalatora znacznie zmniejsza ryzyko pojawienia się działań niepożądanych, takich jak chociażby pleśniawki w obrębie jamy ustnej.

Innym sposobem na efektywniejsze podawanie leków jest użycie spejsera (inaczej: komora inhalacyjna). Dzięki temu urządzeniu medycznemu, rozpylenie substancji leczniczej jest ściśle skoordynowane z wdechem pacjenta. Może ono być z powodzeniem stosowane zarówno przez dzieci jak i dorosłych.

REKLAMA

Glikokortykosteroidy – podstawowe leki stosowane w leczeniu astmy

Wielu pacjentów, z obawy przed pojawiającymi się skutkami ubocznymi po stosowaniu wziewnych glikokortykosteroidów zmniejsza ich zalecaną dawkę, stosuje leki nieregularnie, a nawet odstawia je całkowicie (czytaj również: Inteligentne inhalatory w walce z astmą). Częstym skutkiem takiego działania pacjentów jest rozwój stanu zapalnego w obrębie oskrzeli, ich skurcz i napady astmatyczne. Wtedy sięgają oni po leki, które powinni stosować tylko i wyłącznie doraźnie, podczas wystąpienia napadów, np. beta- mimetyki.

Zdarza się także tak, że tego typu leki całkowicie zastępują niektórym pacjentom glikokortykosteroidy. W efekcie takiej farmakoterapii, czyli stosowania zbyt często leków beta- mimetycznych, może dochodzić do działań niepożądanych ze strony układu sercowo- naczyniowego. Warto uświadamiać pacjentów, że regularne stosowanie glikokortykosteroidów, które są niezbędne przy prawidłowej farmakoterapii astmy, wraz z zachowaniem podstawowych zasad higieny jamy ustnej, nie wywołuje skutków ubocznych.

Przyjmowanie innych leków, a napady astmatyczne

Pacjenci chorzy na astmę powinni zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu szeregu leków, które mogą zwiększać ryzyko duszności i pojawienia się ataku astmatycznego. Są to inhibitory enzymu konwertazy angiotensyny, które zwiększają znacznie ryzyko pojawienia się napadów kaszlu, a także metoklopramid, pilokarpina, czy nawet szczepionki przeciwko grypie. Nie bez znaczenia dla pacjentów chorujących na astmę jest stosowanie przez nich niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Dzieje się tak dlatego, że hamują one syntezę prostaglandyn, które fizjologicznie odpowiadają, m.in. za rozszerzanie oskrzeli.

U osób chorujących na astmę przeciwwskazane jest również stosowanie preparatów z kodeiną. Bardzo istotną interakcję z beta-mimetykami stosowanymi w napadach kaszlu dają beta- adrenolityki, które pacjenci często przyjmują w leczeniu nadciśnienia tętniczego krwi oraz niewydolności serca. Ich przeciwstawne działanie może niekorzystnie działać zarówno wobec prawidłowej kontroli astmy jak i zaburzeń układu sercowo- naczyniowego. Niezwykle ważna w tym nasza rola, jako osób, które wydają leki pacjentowi, aby skontrolować, czy nie dochodzi do tego typu interakcji. Oczywiście nie możemy również narażać pacjentów chorujących na astmę poprzez sprzedaż im chociażby popularnych NLPZ-ów dostępnych OTC (czytaj również: 10 faktów o kaszlu przewlekłym).

Przede wszystkim profilaktyka!

Ograniczenie działań niepożądanych wziewnych leków glikokortykosteroidów należy rozpocząć od każdorazowego umycia zębów i opłukania jamy ustnej po zażyciu wziewnych leków przeciwastmatycznych. Również podczas korzystania z inhalatora należy pamiętać o każdorazowym umyciu maseczki i pojemnika na lek.

Pacjenci, u których stwierdzono astmę muszą podjąć pewne kroki, dzięki którym ryzyko napadów astmatycznych zostanie znacznie zminimalizowane. Po pierwsze należy unikać wszelkich alergenów, które wywołują duszności, a także starać się nie dopuszczać do rozwoju infekcji górnych dróg oddechowych. Ponadto niedopuszczalne jest palenie papierosów oraz prowadzenie siedzącego trybu życia. Również należy unikać sytuacji stresowych i stosować się do wszelkich zaleceń lekarza. Przekazywanie zaleceń profilaktycznych pacjentowi przez farmaceutę należy również do jego zadań.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

9 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

A kto mi wyjaśni o co chodzi w filmowym motywie (w wielu filmach nieco starszych się to przewija), gdzie w momencie kiedy dziecko ma napady astmy każe mu się opanować strach i to zawsze siedzi w jego mózgu. Jak to opanuje to astma mu minie. Wiecie o co mi chodzi?
Z mojego doświadczenia (z czasów dzieciństwa) pamiętam, że kiedy budziłem się w nocy z obrzękiem i "chrobotaniem" w oskrzelach miałem nieustanne myśli typu "czy do rana przejdzie?" lub "Przecież wziąłem dużą dawkę - powinno przejść". Gdy leki po pewnym czasie nie dają "ulgi" lub ulga jest tylko chwilowa zaczynasz się denerwować - szukać odpowiedniej pozycji, kręcić się, wstajesz, siadasz - czyli potrzebujesz więcej tlenu, ale gdy oddech przyspiesza odczuwasz silniejsze zmęczenie i dyskomfort - zaczynasz się denerwować i koło się samo nakręca. Teraz gry przechodzę lekką infekcję i duszności wracają, a leki nie pomagają - po prostu staram się jak najmniej ruszać w pozycji siedzącej - pochylonej... Nawet do rana:/
Kurczę, współczuję. Leki nie pomagają żadne?
Kto to pisał???? "regularne stosowanie glikokortykosteroidów, które są niezbędne przy prawidłowej farmakoterapii astmy, wraz z zachowaniem podstawowych zasad higieny jamy ustnej, nie wywołuje skutków ubocznych." Od kiedy to GKS nie powodują skutków ubocznych??? Każdy lek ma działania niepożądane, a GKS to jedne z mocniejszych i cięższych leków. Nie twierdzę, że nie są potrzebne, ale błagam bez takich głupot i to na portalu farmaceutycznym!!!
Faktycznie, użyto mocnego „skrótu myślowego” :/
Chodziło zapewne że zachowanie zasad higieny jamy ustnej nie powoduje skutków ubocznych w jej obrębie.
Pewnie tak, ale z tak wielkiego skrótu myślowego wychodzi bzdura, a wchodzą tutaj nie tylko farmaceuci, ale też pacjenci i powinni uzyskać rzetelne i prawidłowe informację. W końcu to profil specjalistyczny. Mam nadzieję, że ktoś kto to przeoczył, teraz to zedytuje.
Albo chodziło o to, że podawanie wziewne obarczone jest mniejszym ryzykiem działań ubocznych w porównaniu do systemowego.
Ale w takim przypadku nie można się domyślać powinno to być opisane w sposób konkretny.

Powiązane artykuły

Opieka farmaceutyczna mogłaby zmniejszyć przypadki przerywania leczenia depresji Opieka farmaceutyczna mogłaby zmniejszyć przypadki przerywania leczenia depresji

Coraz więcej osób, w tym młodzieży, choruje na depresję. Pacjenci niechętnie jednak realizują wytycz...

Osteoporoza w aptece Osteoporoza w aptece

Nikt chyba nie zaprzeczy, że nasze społeczeństwo się starzeje – ta przypadłość dotyka wszystkie wyso...

Czy maseczka z apteki ochroni przed zakażeniem koronawirusem? Czy maseczka z apteki ochroni przed zakażeniem koronawirusem?

Koronawirus z Wuhan zbiera w kolejnych krajach śmiertelne żniwo. Media światowe i ogólnopolskie nieu...

REKLAMA
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz