Dotychczasowe przepisy regulowały tę kwestię w sposób racjonalny i klarowny. Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne kierownik apteki wyznacza, na czas swojej nieobecności farmaceutę do jego zastępowania. Rozporządzenie z dnia 18 października 2002 r. stanowiło natomiast w § 11, że powierzenie zastępstwa kierownika apteki na okres dłuższy niż 30 dni wymagało powiadomienia w formie pisemnej wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego i okręgowej izby aptekarskiej. O ustanowieniu zastępcy powiadamiał zastępowany kierownik apteki.
Obecna regulacja w § 12 wprowadza obowiązek pisemnego powiadamiania wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w każdym przypadku wyznaczenia osoby zastępującej kierownika apteki na czas jego nieobecności.
Zgłoszenie podpisuje przedsiębiorca prowadzący aptekę i kierownik, chyba że kierownik z jakiejś przyczyny nie może podpisać zgłoszenia. Rozporządzenie z dnia 27 października 2022 r. jednocześnie dokonuje rozróżnienia procedury zgłoszenia do WIF osoby zastępującej kierownika. Inaczej wygląda ona w zależności od tego, czy nieobecność kierownika apteki przekracza 30 dni, czy też jest krótsza.
W przypadku krótkiej nieobecności kierownika apteki powiadomienie WIF o tym fakcie powinno zawierać dane osoby wyznaczonej na zastępcę kierownika. Oznacza to, że w praktyce należy wskazać jedynie imię i nazwisko tej osoby. W przypadku nieobecności kierownika trwającej dłużej niż 30 dni zawiadomienie WIF powinno zawierać:
1) imię i nazwisko kierownika apteki;
2) imię i nazwisko osoby zastępującej kierownika apteki;
3) informacje o spełnieniu przez osobę zastępującą kierownika apteki wymagań określonych w Prawie farmaceutycznym;
4) okres, na który powierzono zastępstwo;
5) oświadczenie o wyrażeniu zgody na objęcie zastępstwa;
6) przyczynę powierzenia zastępstwa;
7) datę i podpis przedsiębiorcy prowadzącego aptekę i kierownika apteki, jeżeli nieobecność kierownika apteki nie wynika z przyczyn uniemożliwiających złożenie podpisu.
Wątpliwości dotyczące zastępcy kierownika
Jak wspomniałem na wstępie, trudno nie mieć wątpliwości, w jaki sposób należy zastosować procedurę wyznaczenia zastępcy kierownika. A to dlatego, że jest to kolejna nieprzemyślana zmiana przepisów regulujących prowadzenie aptek.
Przede wszystkim należy zapytać o celowość zgłaszania przypadku wyznaczenia zastępcy kierownika apteki, gdy nieobecność kierownika trwa np. 1 lub 2 dni. Pisemne zgłoszenie nieobecności kierownika i wyznaczenia zastępcy wysłane przesyłką pocztową da jedynie taki efekt, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny otrzyma informację, że kilka dni wcześniej kierownik apteki był nieobecny i zastępowała go osoba wskazana z imienia i nazwiska.
Należy też zwrócić uwagę na sprzeczność przepisów rozporządzenia z ustawą Prawo farmaceutyczne. Według brzmienia art. 88 ust. 4 kierownik apteki wyznacza, na czas swojej nieobecności, farmaceutę do jego zastępowania. A zatem jest to wyłączne uprawnienie kierownika. Nowe rozporządzenie w § 12 ust. 3 stanowi natomiast, że zgłoszenia nieobecności kierownika i powierzenia zastępstwa, przede wszystkim, dokonuje przedsiębiorca prowadzący aptekę. Natomiast kierownik składa podpis pod zgłoszeniem tylko w przypadkach, gdy może to uczynić. W takim stanie rzeczy w przypadku zdarzeń losowych uniemożliwiających kierownikowi wyznaczenie zastępcy i zgłoszenie swojej nieobecności zgłoszenia takiego dokonuje sam przedsiębiorca prowadzący aptekę. Mimo że ustawa Prawo farmaceutyczne nie przewiduje dla przedsiębiorcy takiego uprawnienia.
Kiedy zgłaszać nieobecność kierownika apteki?
Na koniec należy wskazać, że nowe rozporządzenie w § 12 ust. 2 i 3 określa wprost bezwzględny obowiązek zgłoszenia nieobecności kierownika apteki jedynie w przypadku nieobecności przekraczającej 30 dni. W razie nieobecności trwającej krócej niż 30 dni obowiązek powiadomienia wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego powstaje jedynie w przypadku wyznaczenia osoby zastępującej kierownika – § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Według literalnego brzmienia przepisu § 12 ust. 1: „w przypadku wyznaczenia osoby zastępującej kierownika apteki na czas jego nieobecności dane tej osoby przekazuje się na piśmie do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego (…), można przyjąć, że na czas nieobecności kierownika aptek trwającej krócej niż 30 dni można nie wyznaczać zastępcy. Wskazuje na to użycie określenia: „w przypadku wyznaczenia osoby zastępującej kierownika”.
Reasumując, w myśl nowej regulacji obowiązek zgłoszenia nieobecności kierownika apteki i ustanowienia jego zastępcy powstaje wyłącznie w przypadku nieobecności kierownika trwającej dłużej niż 30 dni. W przypadku krótszych nieobecności obowiązek przesłania zawiadomienia do WIF powstaje tylko wówczas, gdy osoba zastępująca kierownika apteki zostanie wyznaczona. A zatem, aby uniknąć nieracjonalnego obowiązku zgłaszania danych osoby zastępującej kierownika przez 2 lub 3 dni wystarczy, że zastępca nie zostanie wyznaczony.
Mam wątpliwości, czy taki był zamysł autorów rozporządzenia, Niemniej jednak powstała regulacja, która zniechęca do wyznaczania zastępcy kierownika apteki na okresy krótsze niż 30 dni.
Autor:
mec. Tomasz Podhajny
Radca prawny
