Od 1 października wszyscy przedsiębiorcy mają obowiązek raportowania dokonywanych transakcji za pomocą pliku JPK (Jednolity Plik Kontrolny). W dokumencie tym jest też obowiązek podawania dodatkowo oznaczenia dla niektórych towarów, procedur i usług w postaci kodu GTU. Niestety okazuje się, że w kontekście transakcji dokonywanych w aptekach, zagadnienie to budzi wiele wątpliwości (czytaj więcej: JPK i GTU 9: Od 1 października zmiany w wystawianiu faktur w aptekach…).
Wspomniane obowiązki reguluje rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług:
Zgodnie z jego §10 ust. 3 lit i) „poza danymi, o których mowa w ust. 1 i 2, ewidencja zawiera następujące oznaczenia dotyczące leków oraz wyrobów medycznych – produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2019 r. poz. 499, z późn. zm.) – oznaczenie „09”.
Jednocześnie zgodnie z art. 37av ust. 1 Prawa Farmaceutycznego: „Przedsiębiorca zgłasza Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu zamiar:
- wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
- zbycia podmiotowi prowadzącemu działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
– produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych, zawartych w wykazie, o którym mowa w ust. 14”.
Wspomniany art. 37av ust. 14 odnosi się do produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. lista antywywozowa).
Wątpliwości i opinie
Dlaczego wspomniany zapis budzi tyle wątpliwości? Otóż nie do końca jasne jest czy obowiązek umieszczania oznaczenia GTU 09 ma dotyczyć wszystkich transakcji dotyczących tzw. listy antywywozowej czy tylko tych, dotyczących wywozu poza terytorium RP lub zbycia podmiotowi zagranicznemu? W związku z tymi wątpliwościami, o opinię w tej kwestii Śląska Izba Aptekarska zapytała Ministerstwo Finansów (czytaj więcej: Kody GTU na fakturach w aptece – izba czeka na odpowiedź Ministerstwa Finansów).
My z kolei zdanie w tej sprawie poprosiliśmy Tomasza Beka – radcę prawnego i partnera w AXELO Prawo i Podatki dla Biznesu. W jego opinii obowiązkiem zgłaszania są objęte wszystkie transakcje dotyczące produktów, środków i wyrobów, o których mowa w Art. 37av ust. 1 PF.
– W mojej ocenie powołane przepisy istotnie mogą budzić wątpliwości. Literalne brzmienie powołanych regulacji może wskazywać na konieczność uwzględnienia (umieszczenia) kodu GTU w ewidencji – pliku JPK – wyłącznie w przypadkach sprzedaży lub wywozu produktów leczniczych (środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych), zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacjach, o których mowa w art. 37av ust. 1 PF. Jednocześnie uwzględniając względy celowościowe, jak również fakt, że art. 37av ust. 1 PF de facto nie znajdzie zastosowania do obrotu realizowanego przez apteki należy przyjąć, że o obowiązku umieszczenia kodu GTU decydować będzie raczej to czy dany produkt lecznicy (środek spożywczy, specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrób medyczny) jest zagrożony brakiem dostępności – wskazuje Tomasz Bek.
Jego zdaniem w świetle brzmienia art. 37av ust. 1 PF zamiar dokonania przez przedsiębiorcę wywozu poza terytorium RP lub zbycia prowadzącemu działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej preparatów zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, każdorazowo wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia takiego faktu do GIF. Zatem ilekroć przedmiotem zamiaru jednej z wymienionych w przepisie zamierzonych czynności prawnych jest produkt lecznicy (środek spożywczy, specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrób medyczny) zagrożony dostępnością, konieczne jest zgłoszenie aktualizuje się obowiązek zawiadomienia GIF.
– Innymi słowy, posługując się semantyką Rozporządzenia, produkty lecznicze (środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne) zagrożone brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej objęte są obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 PF – uważa Tomasz Bek.
Można było to zrobić lepiej…
Ekspert wskazuje, że przepisy mogły zostać sformułowane przez ustawodawcę bardziej jednoznacznie. Wystarczyłoby posłużenie się w rozporządzeniu bezpośrednim odesłaniem do art. 37av ust. 14 PF, jako wskazującym katalog produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, których sprzedaż wiązałaby się z koniecznością uwzględnienia kodu GTU w ewidencji JPK . To ograniczyłoby sygnalizowane wątpliwości.
– Podsumowując, w mojej ocenie należy przyjąć interpretację ostrożnościową, w myśl, której umieszczenie kodu GTU w ewidencji jest obligatoryjne, ilekroć przedmiotem sprzedaży są produkty lecznicze (środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne) zagrożone brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – uważa Tomasz Bek – radca prawny i partner w AXELO Prawo i Podatki dla Biznesu.
©MGR.FARM
