Badania przeprowadzone przez KE nie dowodzą, że obecne w środowisku substancje farmaceutyczne mają negatywny wpływ na ludzkie zdrowie. Jednak są zagrożeniem dla dzikiej przyrody – mówi Adam Dorywalski, ekspert ds. UE pracujący w biurze Konfederacji Lewiatan w Brukseli na łamach portalu mzdrowie.pl. W związku z tym Komisja Europejska chce zaproponować konkretne działania (czytaj również: Ptaki i ryby na antydepresantach. Zatrważające zanieczyszczenie rzek lekami w Australii).
Jakie substancje najczęściej występują?
W całej Unii Europejskiej stwierdzono obecność pozostałości kilku substancji farmaceutycznych w wodach powierzchniowych i gruntowych, glebach oraz tkankach zwierzęcych. Przy czym ich stężenia różniły się w zależności od substancji (czytaj również: Obowiązki apteki wobec środowiska). – Powszechnie występują niektóre środki przeciwbólowe, przeciwdrobnoustrojowe, antydepresyjne, antykoncepcyjne i przeciwpasożytnicze, a także znaleziono śladowe ilości niektórych substancji farmaceutycznych w wodzie pitnej. Dostają się one do środowiska głównie przez ścieki – są to bardzo często niezużyte substancje farmaceutyczne wyrzucone do zlewu lub toalety, pomimo istnienia systemów zbiórki odpadów – donosi ekspert.
Jak podała Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) z ostatnich badań wynika, że jest małe prawdopodobieństwo, aby substancje farmaceutyczne w wodzie pitnej stanowiły zagrożenie dla ludzi. Ich stężenie jest za małe. Jednak poziom niektórych leków, które są w glebie i wodzie, stanowi zagrożenie dla dzikiej przyrody. W dodatku istnieją obawy, że uwalnianie środków przeciwdrobnoustrojowych do środowiska może również przyczyniać się do rozwoju i rozprzestrzeniania odporności na nie – dodaje A. Dorywalski.
Jakie pomysły ma Komisja?
KE opublikowała 11 marca 2019 r. Komunikat ws. Strategicznego podejścia UE do substancji farmaceutycznych w środowisku. Zaproponowała w nim środki, które mogą zostać podjęte na poziomie UE lub państw członkowskich w sześciu obszarach. Dotyczą całego cyklu życia produktów farmaceutycznych, od projektowania i produkcji po utylizację i gospodarkę odpadami. Komunikat skupia się na działaniach, które się rozpoczynają lub będą uruchomione w latach 2019–2020. Te sześć obszarów zaproponowanych przez KE to:
- Zwiększanie wiedzy i promowanie rozważnego stosowania substancji farmaceutycznych.
- Wspieranie tworzenia substancji farmaceutycznych, które dzięki swoim właściwościom są mniej szkodliwe dla środowiska, oraz promowanie bardziej ekologicznej produkcji.
- Udoskonalanie oceny ryzyka środowiskowego i jej przeglądu.
- Ograniczenie marnotrawstwa i poprawa gospodarowania odpadami.
- Rozszerzenie monitoringu środowiska.
- Wypełnienie innych braków w wiedzy poprzez finansowe wsparcie kolejnych badań.
Komisja Europejska chce podjąć te działania we współpracy z państwami członkowskimi, Europejską Agencją Leków, ale także przemysłem farmaceutycznym. – Przewiduje także możliwość finansowania badań i innowacji w celu wspierania wytwarzania bardziej ekologicznych substancji farmaceutycznych, łatwiej ulegających rozkładowi na nieszkodliwe substancje w oczyszczalniach ścieków i w środowisku naturalnym – mówi ekspert.
Źródło: IK/mzdrowie.pl
