Dzisiaj Prezydent podpisał ustawę, którą w napięciu śledził od kilku tygodni cały rynek apteczny. Chodzi o ustawę o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, do której wprowadzono też nowelizację Prawa farmaceutycznego, określaną jako „Apteka dla Aptekarza 2.0”.
Ustawa wprowadza zmiany w ustawie Prawo farmaceutyczne zmierzające przede wszystkim do uniemożliwienia przejmowania kontroli w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów nad podmiotem prowadzącym aptekę ogólnodostępną przez osoby inne niż farmaceuci lub spółki z ich udziałem oraz przez podmioty, które już prowadzą, w sposób bezpośredni lub pośrednio, co najmniej 4 apteki ogólnodostępne. Niedopuszczalne będzie także przejęcie kontroli nad podmiotem prowadzącym aptekę ogólnodostępną przez osobę, która wchodzi w skład organów spółki posiadającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczym.
Ograniczenia powyższe nie będą stosowane do przejęcia kontroli w wyniku nabycia spadku. Naruszenie zakazu przejęcia kontroli skutkować będzie cofnięciem przez WIF zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej dla podmiotu, nad którym została przejęta kontrola. Organ inspekcji farmaceutycznej nałoży też karę pieniężną od 50 000 zł do 5 mln zł na podmiot przejmujący niedozwoloną kontrolę.
Zgodnie z art. 12 ustawy przepisy „AdA” będą miały zastosowanie do przejęcia kontroli, które nastąpi po dniu wejścia w życie ustawy. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Trybunał Konstytucyjny sprawdzi „AdA 2.0”
Jak informuje Kancelaria Prezydenta zastrzeżenia i kontrowersje, jakie budziła ustawa sprawiły, że Prezydent zamierza skierować „AdA 2.0” do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej.
– Pan prezydent – z uwagi na wagę przepisów, korzystnych dla polskich przedsiębiorców, w szczególności dotyczących prowadzenia aktywności gospodarczej na Ukrainie – podjął decyzję o podpisani ustawy, która dotyczy głównie ubezpieczeń eksportowych. Zmiany w Prawie farmaceutycznym zostały dodane w toku prac nad projektem w Sejmie. Pan prezydent zdecydował, że te przepisy zostaną skierowane do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. – powiedziała minister Małgorzata Paprocka.
Prezydent chce, aby to Trybunał Konstytucyjny ocenił zgodność ustawy z Konstytucją, w szczególności pod kątem standardów stanowienia prawa. Szczegóły będą komunikowane, gdy wniosek zostanie złożony.
- Czytaj również: Prezydent waha się z podpisaniem „AdA 2.0”
Konstytucja przewiduje możliwość wystąpienia przez Prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności już podpisanej i ogłoszonej w Dzienniku Ustaw ustawy z Konstytucją. Jest to tzw. kontrola następcza. Wniosek taki Prezydent może złożyć w dowolnym czasie wobec każdej obowiązującej ustawy, a także umowy międzynarodowej lub rozporządzenia. Wniosek ten nie wpływa na obowiązywanie objętego nim aktu prawnego. Dopiero Trybunał Konstytucyjny może uchylić moc obowiązującą jego przepisów, o ile uzna ich niezgodność z Konstytucją.
Zablokowanie rozwoju sieci aptecznych
Podpisana przez Prezydenta ustawa zawiera istotne dla rynku aptecznego zmiany w Prawie farmaceutycznym. Ich celem jest uniemożliwienie przejmowania podmiotów prowadzących apteki wbrew założeniom „Apteki dla Aptekarza”. Ustawa jest wymierzona przede wszystkim w sieci apteczne, które od 2017 roku nie mogą otwierać własnych aptek. Wykorzystują one jednak lukę w przepisach i przejmują już istniejące apteki przejmując kontrolę nad zarządzającymi nimi podmiotami.
Nowelizacja nazwana „Apteką dla Aptekarza 2.0” („AdA 2.0”) od samego początku budziła kontrowersje. Dotyczyły one zarówno treści zmian, jak i sposobu ich wprowadzania. W rezultacie, kiedy została ona przyjęta przez Parlament, do Prezydenta wpłynęła liczna korespondencja zawierająca głosy zarówno za podpisaniem ustawy, jak i przeciw jej podpisaniu. Dlatego Prezydent Andrzej Duda poprosił o zwołanie posiedzenia Rady poświęconego temu zagadnieniu.
Posiedzenie odbyło się w miniony wtorek. Udział w nim wzięło liczne grono zarówno przeciwników, jak i zwolenników ustawy. Na jej temat wypowiadali się też przedstawiciele trony rządowej. Był wśród nich Minister Rozwoju i Technologii oraz przedstawiciele Ministra Zdrowia. Udział w spotkaniu brali też przedstawiciele Rzecznika Praw Pacjenta, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
Apele zwolenników i przeciwników
Z apelem do Prezydenta o podpisanie „AdA 2.0” od kilku dni zwracały się kolejne izby aptekarskie. Wskazywały one, że to regulacja oczekiwana przez środowisko aptekarskie, która ma uratować polski rynek apteczny.
– „Uszczelnienie” przepisów „AdA” jest zgodne z oczekiwaniami znakomitej większości polskich farmaceutów. Wielkopolscy aptekarze wierzą, że w sporze o przyszłość polskiego aptekarstwa i kształt rynku farmaceutycznego w naszym kraju stanie Pan po stronie pacjentów i służących im swoją wiedzą i doświadczeniem farmaceutów – apelowała do Prezydenta dr. Alina Górecka, Prezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej.
Śląska Okręgowa Rada Aptekarska nagrała z kolei film, w którym gremialnie przekonuje Andrzeja Dudy do podpisania ustawy.
Panie Prezydencie @AndrzejDuda ,
w imieniu Rady Śląskiej Izby Aptekarskiej,
apelujemy o podpisanie ustawy zwanej ADA 2.0 uszczelniającej łamane zapisy regulacji z 2017 r.
Panie Prezydencie, prosimy o wsparcie
aptekarzy i ochronę rodzimego rynku farmaceutycznego!!! @prezydentpl pic.twitter.com/kkzAPyt3B4— Śląska OIA (@SlaskaOIA) August 29, 2023
Nie brakowało też apeli przeciwników ustawy, którzy przekonywali do jej zawetowania lub skierowania do Trybunału Konstytucyjnego. Takie organizacje jak Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Konfederacja Lewiatan i ZPA PharmaNET, skierowały do Andrzeja Dudy wspólny apel. Ostrzegają w nim przed negatywnymi konsekwencjami „AdA 2.0”.
– Ustawa obejmie wszystkie apteki, także już te działające na rynku. Przy odrobinie złej woli po stronie regulatora w uznaniowej lekturze nieostrego pojęcia „przejęcia kontroli” prowadzić może do masowego cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, prowadząc do likwidacji placówek aptecznych, miejsc pracy farmaceutów i techników oraz wieloletnich sporów skutkujących wzrostem odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – czytamy w piśmie.
Razem z @Konf_Lewiatan i @ZPPnetpl apelujemy do @prezydentpl o niepodpisywanie skandalicznej ustawy #AdA2 #niedlaAdA2 pic.twitter.com/HYeoWcQe6y
— PharmaNET (@ZPAPharmaNET) September 5, 2023
Zapisy „AdA 2.0” wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
©MGR.FARM
