28 stycznia Prezydent podpisał ustawę z dnia 5 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona istotne zmiany w przepisywaniu recept dla pacjentów po 65 roku życia i poniżej 18 roku życia. Dzięki niej farmaceuci będą mogli też wystawiać refundowane recepty farmaceutyczne na szczepionki.
Ustawa wejdzie w życie w ciągu 14 dni od momentu jej publikacji w Dzienniku Ustaw. A na czym dokładnie polegają wprowadzane nią zmiany?
Recepta z „S” i „DZ” od każdego lekarza
Uchwalona w dniu 5 grudnia 2024 r. ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu m.in. eliminację ograniczeń związanych z możliwością wystawiania recept na refundowane niektóre leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyroby medyczne przysługujące bezpłatnie osobom do ukończenia 18. roku życia albo po ukończeniu 65. roku życia.
Uprawnioną do wystawiania recept na darmowe leki, środki lub wyroby będzie każda osoba posiadająca uprawnienie do preskrypcji wynikające wprost z wykonywania przez nią zawodu medycznego, jeżeli prawo to zapisano w przepisach regulujących zasady wykonywania tego zawodu. Uprawnienie to będzie niezależne od rodzaju udzielanego świadczenia, w konsekwencji którego wystawiana jest recepta, oraz niezależnie od faktu posiadania. Potrzebne będzie też posiadanie przez osobę wystawiającą receptę umowy z NFZ – także w przypadku zaprzestania wykonywania danego zawodu, jeśli recepta wstawiana jest dla siebie albo dla małżonka, albo dla osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, dla krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa.
Ustawa ponadto doprecyzowuje kwestie związane z finansowaniem przez Narodowy Fundusz Zdrowia leków w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych oraz przyznawania przez dysponenta Funduszu Medycznego dotacji celowej na realizację tego zadania.
Refundowana recepta farmaceutyczna
W nowelizacji znalazły się też zmiany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Poszerzają one uprawnienia farmaceutów o możliwość wystawiania przez nich refundowanych recept farmaceutycznych. Chodzi konkretnie o recepty na szczepionki. Aktualnie mogą oni wystawiać takie recepty, ale pełnopłatnie. Pacjent chcący zaszczepić się np. przeciw grypie w aptece, może więc przyjść do niej bez recepty od lekarza. Farmaceuta wystawi wtedy swoją receptę na szczepionkę, jednak pacjentowi nie będzie wtedy przysługiwała na nią zniżka. Tymczasem zdecydowana większość populacji szczepionki przeciw grypie ma zniżkowe, nie wspominając o seniorach, dla których jest ona bezpłatna.
- Czytaj również: Refundowana recepta farmaceutyczna? Jest projekt!
Dzięki nowym przepisom farmaceuci będą mogli przepisywać refundowane recepty na szczepionki – uwzględniając także uprawnienia dodatkowe pacjentów jak „S” czy „ZK”. To znacząco ułatwi dostęp do nich i skróci drogę do szczepień. Dodatkowo nowe przepisy umożliwią farmaceutom wystawianie recept farmaceutycznych na szersze niż dotychczas, spektrum szczepionek. Dotychczas to uprawnienie dotyczyło tylko szczepionek przeciw grypie. Docelowo ma odnosić się do wszelkich szczepionek stosowanych do przeprowadzania szczepień zalecanych.
Farmaceuci i PA/PF z uprawnieniami dodatkowymi
Nowelizacja daj też farmaceutom szersze uprawnienia w kontekście recept pro auctore i pro familiae. Możliwość ich wystawiania farmaceuci uzyskali w 2020 roku – podczas pandemii COVID-19. Do tej pory uprawnienie to było zastrzeżone dla lekarzy. Aktualnie farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić receptę dla siebie lub swojej rodziny. Może to być zarówno recepta elektroniczna (wystawiona przez aplikację gabinet.gov.pl), jak i papierowa. Uprawnienie to obejmuje również wystawianie recept z refundacją. Co nowego wprowadza zatem wspomniany projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach?
Jeśli zmiany wejdą w życie, farmaceuci będą mogli wystawiać dla siebie i rodziny recepty refundowane, z uwzględnieniem uprawnień dodatkowych. Nabiera to szczególnego znaczenia, szczególnie w kontekście uprawnień „S” (osoby po 65 roku życia) i „DZ” (osoby poniżej 18 roku życia). Dla farmaceutów (oraz członków ich rodzin) oznacza to dodatkowy dostęp do bezpłatnych leków z tych dwóch wykazów.
- Czytaj również: Co jeśli z powodu „siły wyższej” lub „zdarzenia losowego” apteka nie pełniła dyżuru?
W nowelizacji znalazły się też przepisy umożliwiające odstąpienie od dochodzenia zwrotu otrzymanego wynagrodzenia ryczałtowego z tytułu pełnienia dyżurów od podmiotu prowadzącego aptekę, w przypadku stwierdzenia, że apteka ogólnodostępna – z uwagi na zaistnienie siły wyższej albo z przyczyn losowych innych niż siła wyższa – nie pełniła dyżuru albo pełniła go w wymiarze mniejszym niż zostało wyznaczone.
Inne zmiany…
W nowelizacji znalazły się również zmiany w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Mają one na celu doprecyzowanie przepisów, tak aby podstawa prawna udzielania przez Ministra Zdrowia oraz inne podmioty, w tym innych ministrów, dotacji celowych nadzorowanym instytutom badawczym nie budziła wątpliwości. Jednocześnie wprowadzono zmianę brzmienia art. 115 ust. 4a i 4b powyżej wskazanej ustawy, warunkujących uzyskanie przez podmiot leczniczy dotacji, jeżeli dla inwestycji została wydana pozytywna opinia, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, chyba że opinia ta nie jest wymagana na podstawie przepisów tej ustawy.
Jednocześnie przepisy przejściowe przewidują, że zmiana w art. 4 ust. 3 pkt 4 i art. 115 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej będzie miała zastosowanie do umów zawartych z instytutami badawczymi przed dniem wejścia w życie przyjętej regulacji. Pozostałe wprowadzone zmiany mają charakter wynikowy lub techniczny.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Źródło: ŁW/Prezydent
