13 kwietnia na stronach Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego ukazały się wytyczne dotyczące przeprowadzania przez farmaceutów w aptekach przeglądów lekowych. Dokument został opracowany przez zespół ekspertów PTFarm, którzy od lat zajmują się tematyką opieki farmaceutycznej.
– Przekazując poniższy dokument mamy nadzieję, że ułatwi on prowadzenie opieki farmaceutycznej polskim farmaceutom, a jego rozpowszechnienie spowoduje w Polsce zwiększenie liczby wykonywanych przeglądów lekowych w codziennej praktyce farmaceutycznej oraz przyczyni się do poprawy efektywności i bezpieczeństwa farmakoterapii pacjentów – czytamy we wstępie do wytycznych.
Publikacja, jak podkreślają sami jej autorzy udostępniona jest bezpłatnie, aby jak najszersza grupa farmaceutów mogła z niej skorzystać. Dostęp do niej możliwy jest m.in. poprzez stronę internetową PTFarm. Zdaniem twórców najnowszych wytycznych farmaceuci posiadają odpowiednie przygotowanie do wykonywania przeglądów lekowych, które zdobyli podczas trwania studiów.
– Teraz pozostaje im już tylko rozpocząć pracę nad pogłębianiem własnych kompetencji w tym zakresie, a najlepszym sposobem jest rozpoczęcie realizacji tej usługi dla własnych pacjentów – podkreślają autorzy.
Co znajduje się w wytycznych PTFarm?
Przeglądy lekowe od strony prawnej
W kwestii czysto prawnej autorzy raportu podkreślają, że idea świadczenia, jakim jest przegląd lekowy wpisuje się w szeroko rozumianą opiekę farmaceutyczną, która sama w sobie jest naturalną częścią kompetencji zawodowych farmaceuty.
– Przegląd lekowy to świadczenie z zakresu opieki farmaceutycznej udzielane pacjentowi przez farmaceutę jako osobę wykonującą zawód medyczny i stanowiące dokumentowany proces – piszą eksperci z PTFarm w treści dokumentu.
Czy za przeprowadzenie przeglądu lekowego farmaceuta powinien otrzymać wynagrodzenie ze środków publicznych? Z opinii zawartej w wytycznych wynika, że powinno to być świadczenie płatne, za które przysługuje określona odrębnymi przepisami kwota (czytaj również: Adresatem przeglądu lekowego przygotowanego przez farmaceutę powinien być lekarz).
– Biorąc pod uwagę, że opieka farmaceutyczna stanowi świadczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, PLek również należy uznać za świadczenie zdrowotne – podkreślono w treści dokumentu.
To, na co należy zwrócić uwagę to także wymóg dokumentacji prowadzonych przeglądów lekowych.
– Zakładając uznanie argumentów na rzecz jednolitej wykładni pojęcia świadczenia zdrowotnego, a tym samym uznanie, że PLek stanowi pojęcie kwalifikowane jako świadczenie zdrowotne zarówno w rozumieniu u.ś.o.z., jak i u.d.l.. za podstawę prawną regulującą zasady prowadzenia dokumentacji medycznej należy konsekwentnie uznać przepisy u.p.p. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania – twierdzą autorzy.
Tym samym kwestia dokumentowania przeglądów lekowych wpisuje się w zasady prowadzenia i przechowywania dokumentacji medycznej. W związku z tym powinna być ona prowadzona w postaci elektronicznej (chyba, że przepisy wskazują inaczej lub brak jest z przyczyn organizacyjno-technicznych takiej możliwości) i przechowywana przez okres 20 lat – licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu.
Jak w praktyce powinno wyglądać prowadzenie przeglądu lekowego?
Zdaniem autorów najnowszych wytycznych wykonanie przeglądu lekowego powinno obejmować 10 kolejno następujących po sobie etapów, zaczynając od zgromadzenia możliwie największej ilości danych o pacjencie, jego chorobach i stosowanych lekach, przez określenie przyczyn problemów lekowych, opracowanie propozycji ich rozwiązania i przygotowanie raportu oraz dokumentacji dla lekarza i samego pacjenta.
– W odniesieniu do wykrytego problemu lekowego farmaceuta wskazuje działania umożliwiające rozwiązanie problemów lekowych rzeczywistych lub zapobieganie problemom lekowym potencjalnym – sugerują eksperci PTFarm.
W ramach przeglądu lekowego farmaceuta nie może samodzielnie ingerować w kwestię zmiany leków lub ich dawkowania. Do tego uprawniony jest lekarz, który na podstawie sporządzonego przez farmaceutę raportu i zawartych w nim sugestii podejmie odpowiednie decyzje względem farmakoterapii danego pacjenta (czytaj również: Przeglądy lekowe, jako świadczenie gwarantowane, możliwe jeszcze w tym roku. Co z kształceniem farmaceutów?).
Kto może poddać się wykonaniu przeglądu lekowego?
Wytyczne dotyczące przeprowadzania przeglądów lekowych ukazują także kryteria kwalifikacji pacjentów do tego typu świadczeń zdrowotnych wykonywanych w aptekach. Zgodnie z nimi przegląd lekowy można przeprowadzić u pacjenta, który przyjmuje co najmniej 1 lek na receptę w związku z leczeniem zdiagnozowanej choroby przewlekłej. Inne kryteria obejmują ewentualne wątpliwości farmaceuty co do zgodności farmakoterapii.
– Podejrzenie, w trakcie regularnego wydawania leków/realizacji recept lub podczas przypadkowej wizyty w aptece, że istnieje ryzyko wystąpienia problemu lekowego – argumentują autorzy raportu.
Przegląd lekowy można także zaproponować pacjentom, którzy doświadczają polifarmakoterapii lub też stosują leki wymagające korzystania z konkretnych urządzeń niezbędnych do ich podawania. Szczególnym zainteresowaniem farmaceuty powinni być także obdarzeni pacjenci korzystający z usług więcej niż jednego lekarza, dlatego też również takie kryterium zostało uwzględnione w wytycznych.
– Przepisywanie pacjentowi leków przez więcej niż jednego uprawnionego członka zespołu terapeutycznego – podkreślają wytyczne PTFarm.
Przegląd lekowy tak, ale w pomieszczeniu zapewniającym dyskrecję
Apteki realizujące świadczenie z zakresu przeglądów lekowych powinny mieć na uwadze, że tego typu usługa nie może być przeprowadzana w obrębie otwartej dla innych pacjentów i pracowników apteki izby ekspedycyjnej. Powinno to być wydzielone pomieszczenie (gabinet).
– Wydzielenie przestrzeni (gabinetu) do realizacji PLek powinno przebiegać z uwzględnieniem takiego rozplanowania, aby zapewnić poufność rozmowy i poszanowanie praw pacjenta – podkreślają autorzy wytycznych PTFarm.
Ważne również, aby nie były to pomieszczenia, w których magazynowane są produkty lecznicze, sporządzane leki recepturowe lub po prostu pomieszczenia socjalne apteki.
©MGR.FARM
