REKLAMA
Magazyn mgr.farm
śr. 18 stycznia 2023, 11:01

Trend na TikToku pogłębia globalny niedobór leku przeciwcukrzycowego…

Ostatnimi czasy użytkownicy mediów społecznościowych zachwalają właściwości przeciwcukrzycowego leku Ozempic i nazywają go „cudownym” sposobem na odchudzanie. Powoduje to globalny niedobór leków na cukrzycę oraz stwarza ryzyko poważnych problemów zdrowotnych. Na TikToku hashtag #Ozempic ma już ponad 360 milionów wyświetleń…

Na TikToku hashtag #Ozempic ma już ponad 360 milionów wyświetleń i liczba ta nadal rośnie (fot. MGR.FARM)
Na TikToku hashtag #Ozempic ma już ponad 360 milionów wyświetleń i liczba ta nadal rośnie (fot. MGR.FARM)

Ozempic to lek, który reguluje poziom glukozy oraz insuliny we krwi. Ma postać wstrzykiwacza i produkowany jest przez przez duńską firmę Novo Nordisk. Zwykle jest przepisywany osobom dorosłym, cierpiącym na cukrzycę typu 2 – najczęstszy rodzaj cukrzycy. Substancją czynną jest semaglutyd – agonista receptora GLP-1. Oznacza to, że naśladując działanie inkretyny, glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), zwiększa produkcję insuliny. Prawdopodobnie zwiększa również wzrost komórek beta trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję i uwalnianie insuliny (czytaj również: Lek przeciwcukrzycowy cudownym środkiem na odchudzanie? Pisze o nim nawet Elon Musk…).

Dodatkowo lek hamuje produkcję glukagonu, hormonu zwiększającego glikogenolizę (uwalnianie zmagazynowanych węglowodanów z wątroby) i glukoneogenezę (syntezę nowej glukozy). Zmniejsza przyjmowanie pokarmu, zmniejszając apetyt i spowalniając proces trawienia w żołądku [1]. Działania niepożądane obejmują przede wszystkim nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha i zaparcia [2].

Niebezpieczny trend w mediach społecznościowych

Ostatnimi czasy użytkownicy mediów społecznościowych zachwalają właściwości tego leku i nazywają go „cudownym” sposobem na odchudzanie. Powoduje to globalny niedobór leków na cukrzycę oraz stwarza ryzyko poważnych problemów zdrowotnych. Na TikToku hashtag #Ozempic ma już ponad 360 milionów wyświetleń i liczba ta nadal rośnie. Nawet nowy szef Twittera, miliarder Elon Musk, uznał Ozempic – obok podobnego leku, Wegovy – za jeden z powodów, dzięki którym zrzucił 13 kg [3].

Wpisy Elona Muska na Twitterze zwiększyły zainteresowanie lekiem.
Wpisy Elona Muska na Twitterze zwiększyły zainteresowanie lekiem.

Z kolei na Facebooku grupy poświęcone wykorzystaniu leku Ozempic do odchudzania mają dziesiątki tysięcy obserwujących [3].

Globalny wzrost popytu spowodował niedobór leku Ozempic w Australii, który ma trwać do końca marca 2023 r. Australijskie władze wezwały pracowników służby zdrowia do zaprzestania przepisywania nowych recept Ozempic i do kontaktowania się z pacjentami z cukrzycą, dotkniętymi niedoborem leku, w celu zmiany leczenia na alternatywne (czytaj więcej: Ozempic w Australii niedostępny do marca 2023. Departament Zdrowia szczegółowo opisuje sytuację…).

Francuska krajowa agencja bezpieczeństwa leków wydała podobne instrukcje we wrześniu, kiedy wezwała lekarzy do przepisywania nowych recept na leki GLP-1 tylko dla pacjentów z cukrzycą typu 2 z udarem mózgu lub chorobą serca w wywiadzie. Władze w Wielkiej Brytanii i Australii wydały również ostrzeżenia dla influencerów promujących tego typu leki online. We Francji kierowana do ogółu społeczeństwa reklama środków farmaceutycznych jest ściśle uregulowaną praktyką, która wymaga uprzedniej zgody i jest zarezerwowana dla leków, które nie są refundowane przez publiczny system ubezpieczeń zdrowotnych [3].

W e-mailowym oświadczeniu firma Novo Nordisk powiedziała, że poważnie traktuje niedobory leku i zainwestowała 1,6 miliarda dolarów (1,5 miliarda euro) w samym 2022 roku, aby zwiększyć swoje moce produkcyjne. Globalne zakłady produkcyjne firmy działają 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, aby nadążyć za silniejszym niż przewidywano popytem. Firma zobowiązała się do ścisłej współpracy z władzami na dotkniętych rynkach, aby zminimalizować wpływ niedoboru leku na pacjentów. Twierdzi, że robi wszystko, aby jak najszybciej zaspokoić popyt [3].

Zagrożenia bezpośrednie i pośrednie

Konsekwencje ponoszą nie tylko pacjenci z cukrzycą, którzy muszą codziennie monitorować i kontrolować swoje leczenie, a nie posiadają danego leku, ale także dla osób, które zażywają te leki wyłącznie w celu utraty wagi.

– Mogą to być łagodne skutki uboczne ze strony przewodu pokarmowego, czasami ciężkie zaparcia, ale też zapalenie trzustki. W rzadkich przypadkach przyjmowanie tego leku może nawet prowadzić do raka – powiedział francuskiemu kanałowi telewizyjnemu François Montastruc, farmakolog ze Szpitala Uniwersyteckiego w Tuluzie (Haute-Garonne) [3].

Europejska Agencja Leków EMA (European Medicines Agency) stwierdza, że nudności, biegunka i hipoglikemia są „bardzo częstymi” skutkami ubocznymi. Jak każdy lek, Ozempic ma również przeciwwskazania, które lekarz powinien wziąć pod uwagę przepisując go. Wytyczne dotyczące przepisywania różnią się w zależności od kraju, ale jedno jest pewne – Ozempic nie został przebadany pod kątem stosowania u pacjentów bez cukrzycy lub nadwagi i zażywanie go poza wskazaniami rejestracyjnymi niesie za sobą duże ryzyko [3].

Powszechne stosowanie leku przeciwcukrzycowego niezgodnie z ulotką przywołuje wspomnienia skandalu wokół leku Benfluorex, sprzedawanego pod marką Mediator we Francji. Lek był szeroko przepisywany jako środek tłumiący apetyt i wspomagający utratę wagi, dopóki nie został powiązany ze śmiertelnymi problemami z sercem. Został on wycofany z rynku francuskiego. Był na rynku w latach 1976-2009 i uważa się, że spowodował od 500 do 2000 zgonów [4].

©MGR.FARM

Źródła:

  1. Doggrell, SA. Semaglutide in type 2 diabetes – is it the best glucagon-like peptide 1 receptor agonist (GLP-1R agonist)? Expert Opinion on Drug Metabolism & Toxicology. 14 (3): 371–377. doi:10.1080/17425255.2018.1441286
  2. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=adec4fd2-6858-4c99-91d4-531f5f2a2d79
  3. https://www.euronews.com/next/2022/12/30/ozempic-how-a-tiktok-weight-loss-trend-caused-a-global-diabetes-drug-shortage-and-health-c
  4. https://www.bbc.com/news/world-europe-12155639
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Dobezylan wapnia i jego praktyczne zastosowania

2 lutego 202315:37

KILKA SŁÓW TEORII Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to […]

KILKA SŁÓW TEORII

Dobezylan wapnia, czyli sól wapniowa kwasu dobezylowego, to związek o dobrze poznanej budowie i funkcjach [2,3]. Po raz pierwszy pojawił się w Farmakopei Europejskiej w 1997 roku, zaś od roku 2001 funkcjonuje w obiegu na rynku farmaceutycznym [4]. Dobezylan wapnia usprawnia krążenie żylne i działa ochronnie na naczynia krwionośne. Dobezylan wapnia to substancja o wielokierunkowym działaniu, choć nie wszystkie
mechanizmy jego funkcjonowania zostały do końca poznane [2,3,4]. To, co nie podlega wątpliwości to fakt, że związek ten jako swój punkt uchwytu upatrzył sobie śródbłonek i błonę podstawną naczyń włosowatych [2,3]. To właśnie te miejsca stają się celem działania cząsteczek dobezylan wapnia i to dzięki temu obserwuje się konkretne efekty jego oddziaływania na organizm. Mówiąc dość ogólnie dobezylan wapnia to związek angioprotekcyjny i flebotoniczny. Oznacza to nic innego jak to, że wykazuje on działanie ochronne na naczynia krwionośne [2,4,5]. Konsekwencją jego interakcji ze śródbłonkiem naczyń jest m.in.:

  • Zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych wywołaną chociażby histaminą,
    bradykininą czy też serotoniną
  • Poprawa drenażu limfatycznego w obrębie mikrokrążenia
  • Zmniejszenie agregacji płytek krwi, wywołanej obecnością trombiny lub kolagenu
  • Zmniejszenie agregacji erytrocytów i zwiększenie ich elastyczności, co w konsekwencji przyczynia się do spadku lepkości krwi i lepszego jej przepływu przez naczynia
  • Zmniejszenie łamliwości naczyń włosowatych
  • Zmniejszenie poziomu stresu oksydacyjnego w obrębie ścian naczyń [2,3,4].
Powyższe właściwości dobezylanu wapnia pozwalają mu posiadać szerokie spektrum zastosowań. Gdzie zatem można wykorzystać wymienione powyżej właściwości tego związku?


PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA DOBEZYLANU WAPNIA

Związki o właściwościach ochronnych na naczynia włosowate znajdują zastosowanie najczęściej w farmakoterapii schorzeń naczyń żylnych. W przypadku dobezylanu wapnia głównym jego zastosowaniem obecnie wydaje się być wskazanie do stosowania w przypadku przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ) [4,5,6]. Przewlekła niewydolność żylna to nic innego, jak niezdolność żył do jednokierunkowego transportu krwi w kierunku serca [3]. Schorzenie potrafi skutecznie wyeliminować chorego z normalnego funkcjonowania, z niezdolnością do pracy włącznie [3]. Wynika to przede wszystkim z uciążliwych objawów, do których zaliczyć można przede wszystkim:
  • Uczucie ciężkości kończyn
  • Mrowienie w obrębie kończyn
  • Skurcze, zwłaszcza w porze nocnej
  • Obrzęki i dolegliwości bólowe
  • Żylaki kończyn dolnych [3]

Dobezylan wapnia z powodzeniem stosowany jest w farmakoterapii schorzeń żylnych, związanych w niewydolnością krążenia żylnego. Metaanalizy badań z udziałem dobezylanu pokazują nawet, że im bardziej zaawansowane są zmiany chorobowe, tym lepsza jest skuteczność lecznicza związku [3]. Ta sama analiza pokazała też, że dobezylan wapnia zmniejsza efektywnie ilość nocnych skurczy, a co najważniejsze z punktu widzenia normalności – jego stosowanie poprawia komfort pacjentów [3]. Biorąc pod uwagę fakt, że dobezylan wapnia hamuje nadmierną przepuszczalność naczyń i usprawnia przepływ krwi w ich obrębie należałoby się spodziewać, że skutkiem tego będzie redukcja występujących w przebiegu PNŻ obrzęków kończyn. Potwierdzają to badania nad dobezylanem. W badaniu K.H. Labs (Phlebology 2004) uzyskano statystycznie lepsze wyniki spadku dla kryterium objętości dolnej części nogi w grupie dobezylan aniżeli w grupie kontrolnej. Dobezylan przyczynił się do 24% spadku objętości, czyli obrzęku nóg [6]. Dobezylan wapnia znajduje też zastosowanie w farmakoterapii hemoroidów [8]. Występowanie hemoroidów wiąże się z poszerzeniem naczyń żylnych, zakrzepicą i wzrostem gęstości mikrokrążenia w obrębie poduszek odbytu. Terapia dobezylanem wapnia okazuje się mieć dobre wyniki – zwłaszcza w połączeniu ze zmianą diety (stosowanie błonnika pokarmowego). Po jego zastosowaniu zmniejsza się ilość krwawień i redukcji ulega stan zapalny [8].

Ważne – stosowanie dobezylanu nie wiąże się z większą liczbą krótkoterminowych działań niepożądanych aniżeli ma to miejsce w przypadku placebo [3]. Równocześnie jest on dobrze tolerowany przez pacjenta.

DOBEZYLAN WAPNIA W APTEKACH

Jeszcze nie tak dawno dobezylan wapnia dostępny był na receptę jako preparat Calcium Dobesilate. Obecnie dobezylan wapnia można już bez problemu zakupić bez konieczności umawiania się na wizytę lekarską [3]. Lekiem bez recepty jest Dobenox Forte, który ma postać doustnych tabletek. Jedna tabletka zawiera 500 mg dobezylanu wapnia. Dobenox Forte znajduje zatem zastosowanie tam, gdzie punkty uchwytu ma jego substancja czynna. Wskazaniami do stosowania tego leku OTC są:
  • Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju
    krwi)
  • Żylaki kończyn dolnych
  • Objawowe leczenie żylaków odbytu [9].

Zalecaną dawką w terapii PNŻ są 1-2 tabletki na dobę, czyli 500-1000 mg dziennie. Stosowanie farmakoterapii w przewlekłej niewydolności żylnej oraz hemoroidach to pierwsza, po zmianie diety i stylu życia rekomendowana droga efektywnej terapii [7,8].


Bibliografia:

1. Farmakoterapie chronickeho zilniho onemocneni, Lukas Hnatek, Interni Med. 2014; 16(3): 93-97
2.Dobezylan wapnia – nowe zastosowania, Karolina Lesner, Adam Reich, Forum Dermatologicum 2016, tom 2, nr 4, 134-138

3. Calcium dobesilate for chronic venous insufficiency: a systematic review, Agustin Ciapponi, et.al., Angiology, Volume 55, Number 2, 2004
4. Calcium dobesilate and micro-vascular diseases, Jie Liu, Shulin Li, Dong Sun, Life Sciences 221 (2019) 348-353
5. Phlebotonics for vebous insufficiency (Review), Martinez-Zapata MJ, et.al., Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 4., Art.No.: CD003229
6. Effectiveness and safety of calcium dobesilate in treating chronic venous insufficiency: randomized, double-blind, placebo-controlled trial, K.H. Labs, et.al., Phlebology 2004; 19: 123-130
7. A randomized, double-blind multicentre clinical trial comparing the efficacy of calcium dobesilate with placebo in the treatment of chronic venous disease, M.J. Martinez-Zapata, et.al., Eur J Vasc Endovasc Surg, 35, 358-365 (2008)
8. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management, Varut Lohsiriwat, World J Gastroneterol 202 May 7; 18(17): 2009-2017
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dobenox Forte.

DOBENOX Forte, 500 mg, tabletki powlekane. Skład: 1 tabletka zawiera 500 mg wapnia dobezylanu jednowodnego (Calcii dobesilas monohydricus). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Postać farmaceutyczna: tabletka powlekana. Wskazania do stosowania: Objawy przewlekłej niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych (bóle i nocne kurcze nóg, uczucie ciężkości nóg, parestezje, obrzęk, zmiany skórne na tle zastoju krwi), żylaki kończyn dolnych.
Objawowe leczenie żylaków odbytu. Dawkowanie i sposób dawkowania: Zalecana dawka dobowa dla osób dorosłych to 500 mg do 1000 mg dobezylanu wapnia jednowodnego: niewydolność żylna zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę; żylaki odbytu zwykle od 500 mg do 1000 mg na dobę; tj. 12 tabletki na dobę. Podanie doustne. Tabletki należy przyjmować po posiłkach w celu uniknięcia lub zminimalizowania objawów niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Specjalne ostrzeżenie i środki ostrożności dotyczące stosowania: Ostrożnie stosować u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, z nawracającym zapaleniem błony śluzowej żołądka oraz z niewydolnością nerek. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek, jeśli konieczna jest dializoterapia, dawkę produktu leczniczego należy zmniejszyć. Na podstawie doniesień o działaniach niepożądanych stwierdzono, że przyjmowanie wapnia dobezylanu jednowodnego może bardzo rzadko wywołać agranulocytozę, związaną prawdopodobnie z reakcją nadwrażliwości. Agranulocytoza może objawiać się wysoką gorączką, zakażeniami w obrębie jamy ustnej, bólem gardła, zmianami zapalnymi w obrębie odbytu i narządów płciowych oraz innymi objawami, które wskazują na zakażenie. Pacjent musi być poinformowany, że w razie wystąpienia jakichkolwiek objawów zakażenia, powinien zgłosić je lekarzowi. W razie wystąpienia takiej sytuacji, konieczne jest sprawdzenie morfologii krwi wraz z rozmazem oraz zaprzestanie stosowania produktu leczniczego. Produkt zawiera laktozę jednowodną. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozygalaktozy. Jedna tabletka DOBENOX Forte zawiera 50 mg laktozy. Działania niepożądane: Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Zaburzenia żołądka i jelit: Rzadko: nudności, biegunka. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rzadko: odczyny skórne. Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej: Rzadko: bóle stawów. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Bardzo rzadko: agranulocytoza. Opisywane działania niepożądane na ogół przemijały samoistnie po zaprzestaniu leczenia. W razie wystąpienia objawów zakażenia produkt należy odstawić. Podmiot odpowiedzialny: PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCOLEK S.A. 51131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242E. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: pozwolenie nr 22090. Kategoria dostępności: produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza OTC. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z zatwierdzoną charakterystyką preparatu. Dalsze informacje dostępne na życzenie.

1) Wśród preparatów z calcium dobesilate dostępnych bez recepty wg. IMS Dataview, 10B1C SYSTEMATIC ANTIV. CAPS/TABS MAT 04/2022. 2) Przy stosowaniu Dobenox Forte i dawkowaniu 500 mg dobezylanu wapnia dziennie. 3) CHPL Dobenox Forte.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]