W ciągu 30 dni Departament Sprawiedliwości USA (DOJ) pozwał firmy CVS i Walgreens, a także dziesiątki ich filii stanowych. Władze federalne twierdzą, że największe sieci aptek w kraju — które łącznie prowadzą ponad 17 000 placówek — wspierały rozwój kryzysu opioidowego. Pozwy cywilne złożone przez DOJ opierają się na zarzucie, że sieci aptek naruszyły zarówno Ustawę o substancjach kontrolowanych (Controlled Substances Act, CSA), jak i Ustawę o nienależnych roszczeniach (False Claims Act, FCA).
Zgodnie z CSA leki narkotyczny mogą być stosowane wyłącznie w „użytecznym i uzasadnionym celu medycznym”. Realizując nieważne recepty apteki „podjęły decyzje, które spowodowały miliony naruszeń prawa federalnego”, twierdzi DOJ w pozwie przeciw Walgreens.
Z kolei zgodnie z FCA podmioty nie mogą świadomie przedstawiać „fałszywych lub oszukańczych roszczeń” w celu uzyskania płatności rządowych. Departament Sprawiedliwości zarzucił, że apteki złamały prawo, żądając zwrotu kosztów od Medicare i Medicaid za realizację nielegalnych recept. Nielegalnie wydawały „ogromne ilości opioidów i innych kontrolowanych substancji, aby zwiększyć własne zyski kosztem zdrowia publicznego i bezpieczeństwa” – stwierdzono w pozwie przeciwko CVS.
- Czytaj również: USA: sieci aptek oskarżone o wspieranie kryzysu opioidowego
Aby uzasadnić swoje roszczenia, rząd ujawnił ponad 800 stron akt związanych ze skargami cywilnymi. Obejmują one tysiące „fałszywych lub oszukańczych” recept złożonych przez gigantów farmaceutycznych w latach 2012–2024. Były wśród nich setki wystawionych przez lekarzy znanych z prowadzenia tak zwanych „fabryk tabletek”. W ten sposób apteki nie tylko oszukały podatników na mocy FCA, ale także przyczyniły się do zaostrzenia trwającego w kraju kryzysu opioidowego, rutynowo wydając „niezwykle wysokie dawki i nadmierne ilości silnych opioidów, które powodowały uzależnienie i nałóg” – twierdzi Departament Sprawiedliwości w swojej skardze na CVS.
Producenci wpływali na farmaceutów z sieci aptek
Twierdzenie, że apteki odegrały rolę w podsycaniu epidemii opioidów, nie jest nowe. Według doktor Dorie Apollonio z Wydziału Farmacji Klinicznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF) farmaceuci mają niezależną odpowiedzialność prawną na mocy prawa federalnego, aby prawidłowo realizować recepty na substancje kontrolowane. Jej zdaniem producenci leków opioidowych od samego początku byli świadomo roli farmaceutów w sprzedaży ich produktów. W rezultacie dokładali wielu starań, aby przekonać farmaceutów do realizowania recept, których wcześniej by nie realizowali. Farmaceutom oferowano między innymi zachęty finansowe i premie za realizowanie coraz większej liczby recept.
Stosowano też bardziej podstępne strategie, takie jak sponsorowanie sesji kształcenia ustawicznego dla farmaceutów Walgreens, które były prowadzone przez przedstawicieli firm farmaceutycznych. Osiągano w ten sposób podwójny cel. Z jednej strony pomagano farmaceutom zrozumieć domniemaną potrzebę stosowania wysokich dawek. Z drugiej strony zabezpieczano wyłączne prawa do promocji produktów określonych firm i ich „gwarantowane” zaopatrzenie w kluczowych aptekach. Tak przynajmniej wynika z ujawnionych maili, wymienianych miedzy dyrektorami Walgreens a producentem opioidów Purdue Pharma.
Źródło: ŁW/JAMA Network
