Po czteroletnim przeglądzie dotyczącym bezpieczeństwa prowadzonym przez Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA), zdecydowano w Wielkiej Brytanii o wprowadzeniu nowych regulacji dotyczących dostępu do leków przeczyszczających.
Nowe przepisy
Według nowych zasad, dostęp do leków przeczyszczających bez recepty, w przypadku nastolatków w wieku od 12 do 17 lat, będzie dozwolony jedynie pod nadzorem farmaceuty.
Opublikowany 18 sierpnia 2020, Drug Safety Update, mówi także o tym, że duże opakowania pobudzających leków przeczyszczających, nie mogą być dłużej kupowane w ogólnych punktach sprzedaży detalicznej – te z ogólnych list sprzedażowych, mogą być sprzedawane jedynie w paczkach zawierających 20 tabletek o standardowej sile lub 10 tabletek o maksymalnej sile osobom od 18 roku życia (zobacz też: Pacjent z zaburzeniami odżywiania się w aptece).
Płyny mogą być natomiast sprzedawane jedynie w butelkach zawierających maksymalnie 100ml. Jak podkreśla MHRA, zmiany te wdraża się po to, by „odnotować, że tego typu leki powinny być używane jedynie w przypadku krótkotrwałych i sporadycznych zaparć”.
Apteki mogą sprzedawać większe opakowania, do 100 tabletek, do użytku osób od 12. roku życia – ale jedynie pod nadzorem farmaceuty. Dzieci poniżej 12.roku życia, w przypadku zaparć, powinny być kierowane do lekarza.
MHRA podkreśla, że uaktualnione opakowania stają się teraz dostępne w ogólnych punktach sprzedaży i w aptekach; większe opakowania, które znajdują się jeszcze na półkach, mogą być natomiast sprzedawane do „wczesnej jesieni 2020”.
Przyczyny zmian
Nowe regulacje wprowadzono, by odnieść się do kwestii niewłaściwego użycia pobudzających leków przeczyszczających. W szczególności, chodzi o błędne przekonanie, że takie leki mogą pomóc w zrzuceniu wagi. Od teraz, na wszystkich opakowaniach, mają się więc też znaleźć bardziej widoczne ostrzeżenia, mówiące o tym, że pobudzające środki przeczyszczające nie wspierają procesu odchudzania.
Rola farmaceuty
Królewskie Towarzystwo Farmaceutyczne (RPS) współpracowało z MHRA w celu opracowania wytycznych dla farmaceutów, związanych z wprowadzeniem nowych regulacji.
Farmaceuci mają więc nie tylko wdrożyć, ale także wyjaśniać pacjentom kupującym leki, istotę tych minimalizujących ryzyko środków. Jednocześnie, powinni oni pozostać czujni na jakiekolwiek znaki, które mogłyby świadczyć o nadużywaniu przez pacjenta pobudzających leków przeczyszczających.
W przygotowanym przewodniku, przedstawia się porady oraz analizy przypadków, co ma pomóc w podjęciu odpowiednich działań wobec osób, u których podejrzewa się niewłaściwe stosowanie takich środków. Dotyczyć to ma zarówno pacjentów, którzy cierpią na zaburzenia odżywiania, jak też starszych pacjentów, którzy mogą próbować samoleczenia w przypadku długotrwałych zaparć powodowanych przewlekłą chorobą (czytaj również: Zaparcia – częsty problem w populacji osób starszych).
Skutki nadużywania leków
Anja St. Clair Jones, konsultant farmaceutyczny z dziedziny gastroenterologii w Brighton and Sussex University Hospitals NHS Trust, podkreśla, że długoterminowe nadużywanie pobudzających leków przeczyszczających, może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej, a także problemów z nerkami i układem krążenia.
– Długoterminowe stosowanie może mieć także wpływ na florę bakteryjną jelit – mówi St. Clair Jones. – Jeśli stosujesz ciągle leki przeczyszczające, pozbywasz się bakterii, których potrzebujemy, by wspierały nasze trawienie. Tymczasem coraz więcej badań dowodzi, że flora bakteryjna jelit wpływa na nasz nastrój.
St. Clair Jones zaznaczała także, że lokalni farmaceuci znajdują się w dobrym położeniu, by móc takie potencjalne nadużycia leków przeczyszczających rozpoznawać. Dodała też, że łatwiej będzie im rozpoznać je w przypadku osób starszych niż tych cierpiących na zaburzenia odżywiania.
Sarah Branch, dyrektor Vigilance and Risk Management of Medicines Division w MHRA, akcentowała natomiast, że bezpieczeństwo pacjenta jest „największym priorytetem”.
Z kolei Sandra Gidley, przewodnicząca RPS, komentowała:
– Jako eksperci medyczni, farmaceuci znajdują się na właściwej pozycji, aby pomagać w tym, by pacjenci nie nadużywali pobudzających leków przeczyszczających. Jeżeli pacjent ma wątpliwości dotyczące różnych produktów przeczyszczających albo nie jest pewny, co obecnie stosuje, zespół apteczny będzie gotowy wesprzeć go i pokierować.
