REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Dlaczego ważny jest głęboki sen?

10 lutego 2020 14:35

Sen określany jest jako stan czynnościowy, w którym ośrodkowy układ nerwowy (OUN) znajduje się w fazie relaksacji. Stanowi on podstawową, biologiczną potrzebę organizmu, która przybiera fundamentalną funkcję w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Celem snu jest oszczędność energii, konsolidacja pamięci, a także stymulacja neuronów, pozostających w dezaktywacji podczas czuwania. Zaburzenia snu są bardzo częstym problemem populacji na całym świecie. W jaki sposób można sobie z nim poradzić (1)?

Brak prawidłowego snu w ciągu nocy odbija się czkawką na czynnościach dnia codziennego (fot. Shutterstock).
Problemów z zasypianiem absolutnie nie należy lekceważyć, gdyż mogą przerodzić się w poważniejszy stan (fot. Shutterstock).

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Bezsenność jako powszechny problem

Zaburzenia snu są narastającym od kilku dekad problemem przede wszystkim w społeczeństwach uprzemysłowionych. Dotyczą nie tylko osób dorosłych, ale także dzieci i młodzieży (2). Zakłócenia snu mogą objawiać się trudnościami w zasypianiu, przedwczesnym przebudzaniu się czy też złą jakością snu. W konsekwencji skutkuje to brakiem poczucia wypoczęcia, gorszym samopoczuciem, a przede wszystkim zakłóceniami funkcjonowania całego organizmu. Jeden z rodzajów zaburzeń snu, jakie wyróżnia medycyna, stanowi bezsenność. Definiuje się ją jako zakłócenie stanu zdrowia, w którym długość snu pozostaje niewystarczająca bądź jego jakość niezadowalająca.

Z uwagi na czas trwania bezsenności dokonuje się podziału na:

  • bezsenność przemijającą – trwa kilka dni,
  • bezsenność krótkotrwałą – trwa do trzech tygodni,
  • bezsenność przewlekłą – utrzymuje się powyżej trzech tygodni.

Patofizjologia wyróżnia z kolei:

  • Bezsenność wtórną – następującą w wyniku zaburzeń psychicznych i emocjonalnych bądź somatycznych (schorzenia tarczycy, nerek, dolegliwości bólowe, bezdech, zażywanie zbyt dużej ilości substancji psychoaktywnych, takich jak na przykład kofeina).
  • Bezsenność pierwotną – może być uwarunkowana genetycznie (3)(4).

Jak zadbać o zdrowy sen?

Niezwykle istotną kwestię stanowi higiena snu obejmująca wszelkie czynności i zasady, których wykonywanie i przestrzeganie w znaczący sposób poprawia jego jakość.

Do najistotniejszych zalicza się:

  • aktywność fizyczna – jest niezwykle istotna przede wszystkim w przypadku osób niewykonujących na co dzień wysiłku fizycznego bądź pracujących w dużej mierze umysłowo. Zmęczenie fizyczne sprawia, że sen staje się dłuższy i głębszy;
  • czas spędzany w łóżku – skrócenie czasu spędzanego w łóżku wyzwala potrzebę snu;
  • poranne wstawanie – pora wstawania powinna być niezależnie od dnia (dzień roboczy, dzień wolny od pracy) niezmienna; ponadto nie należy pozwalać sobie na drzemki, nawet jeśli ilość snu w nocy była niewystarczająca; nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do zaburzeń rytmu okołodobowego;
  • substancje stymulujące – dowiedziono, że kofeina zawarta w kawie i napojach energetycznych oraz teofilina obecna w herbacie mogą znacząco wpływać na jakość snu nawet do 12 godzin od ich spożycia, należy zatem kontrolować pory ich przyjmowania; alkohol również w istotny sposób zmienia architekturę snu, sen staje się płytszy, przerywany, jego jakość jest zmniejszona, a wybudzenie poranne następuje wcześniej.
  • ekspozycja na światło – wystawienie na światło o niewłaściwej porze powoduje zaburzenie rytmu okołodobowego. W ciągu dnia należy przebywać w jasno oświetlonych pomieszczeniach oraz korzystać ze światła słonecznego. Wieczorem z kolei powinno się unikać ekspozycji na światło, przede wszystkim na padające na oczy i o barwie niebieskiej, które emitują ekrany telewizorów i komputerów.
  • temperatura ciała – okołodobowy rytm temperatury ciała osiąga swój szczyt około godziny 18.00, po czym temperatura ciała powinna spadać, czego wymaga spokojny i głęboki sen. Nie powinno się zatem wieczorem, na około 3 godziny przed planowanym snem podejmować wysiłku fizycznego, uprawiać sportu, spożywać ciężkostrawnych posiłków czy też zażywać gorącej kąpieli. Powyższe czynności wpływają na wzrost wewnętrznej temperatury ciała, co niekorzystnie wpływa na proces zasypiania.
  • odprężenie psychiczne – sprzed snem należy zadbać o stan relaksacji umysłu (5).

Jak radzić sobie z problemami z zasypianiem?

Przestrzeganie zasad higieny snu jest istotnym warunkiem, który należy spełnić w celu poprawienia komfortu spania. Niekiedy jednak w celu osiągnięcia zadowalającego efektu stosowanie się jedynie do wyżej wymienionych reguł może okazać się niewystarczające i wówczas pojawia się konieczność włączenia dodatkowej pomocy. Warto zatem sięgnąć po preparaty apteczne dostępne bez recepty.

Novanoc – dla osób poszukujących wsparcia fizjologicznego snu

Problemów z zasypianiem absolutnie nie należy lekceważyć, gdyż mogą przerodzić się w poważniejszy stan, jakim jest bezsenność. Istotną kwestią jest zatem podjęcie odpowiednich kroków jak najwcześniej.

Trudności z zasypianiem stanowią popularny aspekt w codziennej pracy farmaceuty. Do apteki bardzo często przychodzą pacjenci zgłaszający problemy ze snem, objawiające się wydłużonym czasem zasypiania, nadmiernie częstym wybudzaniem się czy też odczuwalnym rozdrażnieniem w ciągu dnia z powodu niewyspania. Proszą o produkt, który wykaże się nie tylko skutecznością działania, ale również możliwie zminimalizowanym ryzykiem wystąpienia wszelkich działań niepożądanych.

Doskonałe rozwiązanie w walce z zaburzeniami snu stanowi preparat, który nie powoduje efektu przyzwyczajenia. Novanoc to produkt oparty na selektywnie dobranych składnikach: melatoninie, pozłotce kalifornijskiej, melisie lekarskiej oraz męczennicy cielistej. Każdy z nich działa w odrębnym kierunku, co przekłada się na wsparcie snu w trzech typach problemów – utrudnionym zasypianiu, nocnym wybudzaniu i nieefektywnym procesie regeneracji organizmu. (6)

Melatonina

Melatonina popularna jako „hormon snu” lub „hormon ciemności” produkowana jest przede wszystkim w szyszynce. Jej poziom w organizmie zależy od ilości docierającego światła, co generuje pora dnia – najwyższe stężenie osiąga między północą a godziną 3.00 nad ranem. Poziom melatoniny zależy także od pory roku. Hormon ten wytwarzany jest również niezależnie od światła w siatkówce, szpiku oraz przewodzie pokarmowym. Najwyższy wskaźnik produkcji melatoniny przypada na dzieciństwo, po czym w okresie dojrzewania jej poziom spada i utrzymuje się na względnie stabilnym poziomie do 45. roku życia. Następnie, z wiekiem obserwuje się wyraźny spadek poziomu hormonu.

Melatonina spełnia niezwykle istotne funkcje w organizmie. Przede wszystkim synchronizuje pracę zegara biologicznego z cyklem dobowym. Proces ten opiera się na regulacji snu i czuwania na podstawie impulsów pochodzących z oka, które następnie przesyłane są do mózgu. Ponadto dowiedziono, że hormon ten bierze udział w regulacji odpowiedzi immunologicznej, a także procesach antyoksydacyjnych w organizmie.

Melatonina zalecana jest pacjentom zmagającym się z problemem dotyczącym rytmu dobowego – niewidomi, osoby pracujące nocą, podróżujący zmieniający strefę czasową oraz ludzie w podeszłym wieku. Badania dowiodły, że hormon ten wykazuje wysoką efektywność w skracaniu czasu potrzebnego na zaśnięcie. Melatonina okazuję się także niezwykle skuteczna w łagodzeniu subiektywnego odczucia w przypadku zespołu nagłej zmiany strefy czasowej (6) (7) (8) (9).

Pozłotka kalifornijska

Pozłotka kalifornijska, znana również jako eszolcja czy maczek kalifornijski, stosowana jest powszechnie w zielarstwie z uwagi na aktywność zawartych w niej substancji czynnych. Skuteczność jej działania relaksacyjnego wynika z wysokiej zawartości alkaloidów, takich jak protropina oraz allokriptopina. Obecna apotrofina, z uwagi na powinowactwo do receptorów serotoninowych i dopaminowych, wpływa natomiast wspomagająco w stanach napięcia nerwowego oraz na zdrowy sen. Kalifornina z kolei wykazuje wysoką aktywność w procesie zasypiania oraz względem układu nerwowego (6) (10).

Melisa lekarska

Melisa ze względu na jej wielokierunkowe działanie jest popularną i chętnie uprawianą rośliną na całym świecie. Niezwykle istotny wpływ na promocję snu oparty jest o obecność w surowcu olejku eterycznego, bogatego w cytral i cytronelal, a także geraniol, α-pinen, β-pinen oraz β-kariofilen. Efekt działania melisy wynika ponadto z aktywności zawartych w niej garbników, goryczy, flawonoidów oraz kwasów fenolowych i związków triterpenowych (6) (11).

Męczennica cielista

Męczennica cielista (Passiflora incarnata) klasyfikowana jest jako lek roślinny o działaniu stymulującym układ nerwowy. Skuteczność jej działania opiera się na bogactwie związków z grupy flawonoidów (witeksyna, izowiteksyna, orientyna, izoorientyna) oraz glikozydu cyjanogennego oraz mentolu. Składniki czynne zawarte w męczennicy odpowiadają za ułatwienie procesu zasypiania i regeneracji organizmu oraz za aktywność kojącą w stanach napięcia nerwowego (6) (12) (13).

Niezwykle ważną kwestią jest podjęcie walki z problemami z zasypianiem już w początkowym ich stadium. Zastosowanie odpowiedniej suplementacji na wczesnym etapie daje wysoką szansę jej efektywności. Warto sięgnąć wówczas po preparaty ziołowe, za czym przemawia szereg udowodnionych ich zalet.

mgr farm. Ilona Gołąbek-Karaś

SAPL.CSTN.20.02.0115

Literatura:

  1. Modzelewska, M. Insomnia. Aptekarz Polski. 2010, 50/28.
  2. Kaczor M. i Skalski M. Leczenie behawioralych zaburzeń snu u dzieci i młodzieży. Psychiatria polska. 2016.
  3. Jarząbek-Bielecka, G. i inni. Zaburzenia snu z uwzględnieniem uwarunkowań genetycznych oraz aspektów seksuologicznych i ginekologicznych. Medycyna rodzinna. 2018.
  4. Terapia poznawczo-behawioralnabezsenności. Grabowski K. tom 8, nr 2, 53–63.
  5. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/69683,higiena-snu-jak-zadbac-o-zdrowy-sen [Online].
  6. http://novanoc.pl/ [Online].
  7. Melatonina – Indeks Leków MP [Online].
  8. Skwarło-Sońta K. i Majewski P. Melatonina, wielofunkcyjna cząsteczka sygnałowa w organizmie ssaka: miejsca biosyntezy, funkcje, mechanizmy działania. PSJD. 2010, Tom 1, 37, 15–55.
  9. Karasek M. Znaczenie kliniczne melatoniny. Postępy Nauk Medycznych. 10/2007, s. 395–398.
  10. Ziele pozłotki kalifornijskiej EMA/HMPC/334023/2015. Lek roślinny: streszczenie dla ogółu społeczeństwa.
  11. Anxiolytic properties of Melissa officinalis and associated mechanisms of action: A review of the literaturę. Bárbara Luisa Fermino et al. African Journal of Pharmacy and Pharmacology Vol. 9(3), pp. 53–59, 22 January, 2015.
  12. Jawna K. i in. Męczennica cielista (Passiflora Incarnata L.) – roślina lecznicza o wielokierunkowym działaniu farmakologicznym. Postępy fitoterapii. 2014.
  13. Assessment report on Passiflora incarnata L., herba EMA/HMPC/669738/2013.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

8 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

A jak jest z drzemkami w ciągu dnia, dobre czy złe? w wielu przypadkach jest tak, że rozbijają zupełnie, człowiek czuje się jeszcze gorzej niż przed.
Zależy pewnie jak długo trwa ta drzemka, jeśli kilkanaście minut to chyba ok, ale już ponad godzinna raczej nie służy.
Gdzieś niedawno czytałam, że zbyt mało snu skutkuje zanikami pamięci w ciągu dnia. W naszej pracy to zdecydowanie niewskazane ;)
a jeśli to nasza praca jest powodem krótkiego snu? :)
Co konkretnie masz na myśli? Zbyt krótka przerwa pomiędzy zmianami? Myślenie o pracy? Za dużo dyżurów?
Ile to jest za mało snu? To kwestia indywidualna przecież. Dla jednego to będzie 5 godzin a dla drugiego i 8 będzie mało
Dotarłem do badań, z 2010 roku, które jasno pokazują, że 31% Amerykanów regularnie nie dosypiało, w 2018 roku odsetek ten wyniósł już 36%. Najgorzej sytuacja prezentuje się wśród pracowników służby zdrowia, policji i wojska. Tam niedobór snu deklaruje między 45% a 50% osób. Ciekawe, jak przedstawiałoby się to w naszym kraju...
Deklaruje. Moje koleżanki deklarują że potrafią spać 10 godzin i czuć niedosyt ;)

Powiązane artykuły

Pierwsze podanie leku u ludzi – pod lupą EMA i FDA Pierwsze podanie leku u ludzi – pod lupą EMA i FDA

W styczniu 2016 r. we Francji po podaniu nowego leku o nazwie roboczej BIA 10-2474, jedna osoba zmar...

Nowy czynnik prognostyczny niepłodności Nowy czynnik prognostyczny niepłodności

Europejscy naukowcy badali molekularne czynniki warunkujące aktywację oocytu przez plemnik w kontekś...

Fakty i mity o odkażaniu ran Fakty i mity o odkażaniu ran

Czy woda utleniona odkaża? Czy drobnoustroje mogą uodparniać się na antyseptyki? Czy nadmanganian po...

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz