REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Dlaczego ważny jest głęboki sen?

10 lutego 2020 14:35

Sen określany jest jako stan czynnościowy, w którym ośrodkowy układ nerwowy (OUN) znajduje się w fazie relaksacji. Stanowi on podstawową, biologiczną potrzebę organizmu, która przybiera fundamentalną funkcję w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Celem snu jest oszczędność energii, konsolidacja pamięci, a także stymulacja neuronów, pozostających w dezaktywacji podczas czuwania. Zaburzenia snu są bardzo częstym problemem populacji na całym świecie. W jaki sposób można sobie z nim poradzić (1)?

Brak prawidłowego snu w ciągu nocy odbija się czkawką na czynnościach dnia codziennego (fot. Shutterstock).
Problemów z zasypianiem absolutnie nie należy lekceważyć, gdyż mogą przerodzić się w poważniejszy stan (fot. Shutterstock).

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Bezsenność jako powszechny problem

Zaburzenia snu są narastającym od kilku dekad problemem przede wszystkim w społeczeństwach uprzemysłowionych. Dotyczą nie tylko osób dorosłych, ale także dzieci i młodzieży (2). Zakłócenia snu mogą objawiać się trudnościami w zasypianiu, przedwczesnym przebudzaniu się czy też złą jakością snu. W konsekwencji skutkuje to brakiem poczucia wypoczęcia, gorszym samopoczuciem, a przede wszystkim zakłóceniami funkcjonowania całego organizmu. Jeden z rodzajów zaburzeń snu, jakie wyróżnia medycyna, stanowi bezsenność. Definiuje się ją jako zakłócenie stanu zdrowia, w którym długość snu pozostaje niewystarczająca bądź jego jakość niezadowalająca.

Z uwagi na czas trwania bezsenności dokonuje się podziału na:

  • bezsenność przemijającą – trwa kilka dni,
  • bezsenność krótkotrwałą – trwa do trzech tygodni,
  • bezsenność przewlekłą – utrzymuje się powyżej trzech tygodni.

Patofizjologia wyróżnia z kolei:

  • Bezsenność wtórną – następującą w wyniku zaburzeń psychicznych i emocjonalnych bądź somatycznych (schorzenia tarczycy, nerek, dolegliwości bólowe, bezdech, zażywanie zbyt dużej ilości substancji psychoaktywnych, takich jak na przykład kofeina).
  • Bezsenność pierwotną – może być uwarunkowana genetycznie (3)(4).

Jak zadbać o zdrowy sen?

Niezwykle istotną kwestię stanowi higiena snu obejmująca wszelkie czynności i zasady, których wykonywanie i przestrzeganie w znaczący sposób poprawia jego jakość.

Do najistotniejszych zalicza się:

  • aktywność fizyczna – jest niezwykle istotna przede wszystkim w przypadku osób niewykonujących na co dzień wysiłku fizycznego bądź pracujących w dużej mierze umysłowo. Zmęczenie fizyczne sprawia, że sen staje się dłuższy i głębszy;
  • czas spędzany w łóżku – skrócenie czasu spędzanego w łóżku wyzwala potrzebę snu;
  • poranne wstawanie – pora wstawania powinna być niezależnie od dnia (dzień roboczy, dzień wolny od pracy) niezmienna; ponadto nie należy pozwalać sobie na drzemki, nawet jeśli ilość snu w nocy była niewystarczająca; nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do zaburzeń rytmu okołodobowego;
  • substancje stymulujące – dowiedziono, że kofeina zawarta w kawie i napojach energetycznych oraz teofilina obecna w herbacie mogą znacząco wpływać na jakość snu nawet do 12 godzin od ich spożycia, należy zatem kontrolować pory ich przyjmowania; alkohol również w istotny sposób zmienia architekturę snu, sen staje się płytszy, przerywany, jego jakość jest zmniejszona, a wybudzenie poranne następuje wcześniej.
  • ekspozycja na światło – wystawienie na światło o niewłaściwej porze powoduje zaburzenie rytmu okołodobowego. W ciągu dnia należy przebywać w jasno oświetlonych pomieszczeniach oraz korzystać ze światła słonecznego. Wieczorem z kolei powinno się unikać ekspozycji na światło, przede wszystkim na padające na oczy i o barwie niebieskiej, które emitują ekrany telewizorów i komputerów.
  • temperatura ciała – okołodobowy rytm temperatury ciała osiąga swój szczyt około godziny 18.00, po czym temperatura ciała powinna spadać, czego wymaga spokojny i głęboki sen. Nie powinno się zatem wieczorem, na około 3 godziny przed planowanym snem podejmować wysiłku fizycznego, uprawiać sportu, spożywać ciężkostrawnych posiłków czy też zażywać gorącej kąpieli. Powyższe czynności wpływają na wzrost wewnętrznej temperatury ciała, co niekorzystnie wpływa na proces zasypiania.
  • odprężenie psychiczne – sprzed snem należy zadbać o stan relaksacji umysłu (5).

Jak radzić sobie z problemami z zasypianiem?

Przestrzeganie zasad higieny snu jest istotnym warunkiem, który należy spełnić w celu poprawienia komfortu spania. Niekiedy jednak w celu osiągnięcia zadowalającego efektu stosowanie się jedynie do wyżej wymienionych reguł może okazać się niewystarczające i wówczas pojawia się konieczność włączenia dodatkowej pomocy. Warto zatem sięgnąć po preparaty apteczne dostępne bez recepty.

Novanoc – dla osób poszukujących wsparcia fizjologicznego snu

Problemów z zasypianiem absolutnie nie należy lekceważyć, gdyż mogą przerodzić się w poważniejszy stan, jakim jest bezsenność. Istotną kwestią jest zatem podjęcie odpowiednich kroków jak najwcześniej.

Trudności z zasypianiem stanowią popularny aspekt w codziennej pracy farmaceuty. Do apteki bardzo często przychodzą pacjenci zgłaszający problemy ze snem, objawiające się wydłużonym czasem zasypiania, nadmiernie częstym wybudzaniem się czy też odczuwalnym rozdrażnieniem w ciągu dnia z powodu niewyspania. Proszą o produkt, który wykaże się nie tylko skutecznością działania, ale również możliwie zminimalizowanym ryzykiem wystąpienia wszelkich działań niepożądanych.

Doskonałe rozwiązanie w walce z zaburzeniami snu stanowi preparat, który nie powoduje efektu przyzwyczajenia. Novanoc to produkt oparty na selektywnie dobranych składnikach: melatoninie, pozłotce kalifornijskiej, melisie lekarskiej oraz męczennicy cielistej. Każdy z nich działa w odrębnym kierunku, co przekłada się na wsparcie snu w trzech typach problemów – utrudnionym zasypianiu, nocnym wybudzaniu i nieefektywnym procesie regeneracji organizmu. (6)

Melatonina

Melatonina popularna jako „hormon snu” lub „hormon ciemności” produkowana jest przede wszystkim w szyszynce. Jej poziom w organizmie zależy od ilości docierającego światła, co generuje pora dnia – najwyższe stężenie osiąga między północą a godziną 3.00 nad ranem. Poziom melatoniny zależy także od pory roku. Hormon ten wytwarzany jest również niezależnie od światła w siatkówce, szpiku oraz przewodzie pokarmowym. Najwyższy wskaźnik produkcji melatoniny przypada na dzieciństwo, po czym w okresie dojrzewania jej poziom spada i utrzymuje się na względnie stabilnym poziomie do 45. roku życia. Następnie, z wiekiem obserwuje się wyraźny spadek poziomu hormonu.

Melatonina spełnia niezwykle istotne funkcje w organizmie. Przede wszystkim synchronizuje pracę zegara biologicznego z cyklem dobowym. Proces ten opiera się na regulacji snu i czuwania na podstawie impulsów pochodzących z oka, które następnie przesyłane są do mózgu. Ponadto dowiedziono, że hormon ten bierze udział w regulacji odpowiedzi immunologicznej, a także procesach antyoksydacyjnych w organizmie.

Melatonina zalecana jest pacjentom zmagającym się z problemem dotyczącym rytmu dobowego – niewidomi, osoby pracujące nocą, podróżujący zmieniający strefę czasową oraz ludzie w podeszłym wieku. Badania dowiodły, że hormon ten wykazuje wysoką efektywność w skracaniu czasu potrzebnego na zaśnięcie. Melatonina okazuję się także niezwykle skuteczna w łagodzeniu subiektywnego odczucia w przypadku zespołu nagłej zmiany strefy czasowej (6) (7) (8) (9).

Pozłotka kalifornijska

Pozłotka kalifornijska, znana również jako eszolcja czy maczek kalifornijski, stosowana jest powszechnie w zielarstwie z uwagi na aktywność zawartych w niej substancji czynnych. Skuteczność jej działania relaksacyjnego wynika z wysokiej zawartości alkaloidów, takich jak protropina oraz allokriptopina. Obecna apotrofina, z uwagi na powinowactwo do receptorów serotoninowych i dopaminowych, wpływa natomiast wspomagająco w stanach napięcia nerwowego oraz na zdrowy sen. Kalifornina z kolei wykazuje wysoką aktywność w procesie zasypiania oraz względem układu nerwowego (6) (10).

Melisa lekarska

Melisa ze względu na jej wielokierunkowe działanie jest popularną i chętnie uprawianą rośliną na całym świecie. Niezwykle istotny wpływ na promocję snu oparty jest o obecność w surowcu olejku eterycznego, bogatego w cytral i cytronelal, a także geraniol, α-pinen, β-pinen oraz β-kariofilen. Efekt działania melisy wynika ponadto z aktywności zawartych w niej garbników, goryczy, flawonoidów oraz kwasów fenolowych i związków triterpenowych (6) (11).

Męczennica cielista

Męczennica cielista (Passiflora incarnata) klasyfikowana jest jako lek roślinny o działaniu stymulującym układ nerwowy. Skuteczność jej działania opiera się na bogactwie związków z grupy flawonoidów (witeksyna, izowiteksyna, orientyna, izoorientyna) oraz glikozydu cyjanogennego oraz mentolu. Składniki czynne zawarte w męczennicy odpowiadają za ułatwienie procesu zasypiania i regeneracji organizmu oraz za aktywność kojącą w stanach napięcia nerwowego (6) (12) (13).

Niezwykle ważną kwestią jest podjęcie walki z problemami z zasypianiem już w początkowym ich stadium. Zastosowanie odpowiedniej suplementacji na wczesnym etapie daje wysoką szansę jej efektywności. Warto sięgnąć wówczas po preparaty ziołowe, za czym przemawia szereg udowodnionych ich zalet.

mgr farm. Ilona Gołąbek-Karaś

SAPL.CSTN.20.02.0115

Literatura:

  1. Modzelewska, M. Insomnia. Aptekarz Polski. 2010, 50/28.
  2. Kaczor M. i Skalski M. Leczenie behawioralych zaburzeń snu u dzieci i młodzieży. Psychiatria polska. 2016.
  3. Jarząbek-Bielecka, G. i inni. Zaburzenia snu z uwzględnieniem uwarunkowań genetycznych oraz aspektów seksuologicznych i ginekologicznych. Medycyna rodzinna. 2018.
  4. Terapia poznawczo-behawioralnabezsenności. Grabowski K. tom 8, nr 2, 53–63.
  5. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/69683,higiena-snu-jak-zadbac-o-zdrowy-sen [Online].
  6. http://novanoc.pl/ [Online].
  7. Melatonina – Indeks Leków MP [Online].
  8. Skwarło-Sońta K. i Majewski P. Melatonina, wielofunkcyjna cząsteczka sygnałowa w organizmie ssaka: miejsca biosyntezy, funkcje, mechanizmy działania. PSJD. 2010, Tom 1, 37, 15–55.
  9. Karasek M. Znaczenie kliniczne melatoniny. Postępy Nauk Medycznych. 10/2007, s. 395–398.
  10. Ziele pozłotki kalifornijskiej EMA/HMPC/334023/2015. Lek roślinny: streszczenie dla ogółu społeczeństwa.
  11. Anxiolytic properties of Melissa officinalis and associated mechanisms of action: A review of the literaturę. Bárbara Luisa Fermino et al. African Journal of Pharmacy and Pharmacology Vol. 9(3), pp. 53–59, 22 January, 2015.
  12. Jawna K. i in. Męczennica cielista (Passiflora Incarnata L.) – roślina lecznicza o wielokierunkowym działaniu farmakologicznym. Postępy fitoterapii. 2014.
  13. Assessment report on Passiflora incarnata L., herba EMA/HMPC/669738/2013.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

8 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

A jak jest z drzemkami w ciągu dnia, dobre czy złe? w wielu przypadkach jest tak, że rozbijają zupełnie, człowiek czuje się jeszcze gorzej niż przed.
Zależy pewnie jak długo trwa ta drzemka, jeśli kilkanaście minut to chyba ok, ale już ponad godzinna raczej nie służy.
Gdzieś niedawno czytałam, że zbyt mało snu skutkuje zanikami pamięci w ciągu dnia. W naszej pracy to zdecydowanie niewskazane ;)
a jeśli to nasza praca jest powodem krótkiego snu? :)
Co konkretnie masz na myśli? Zbyt krótka przerwa pomiędzy zmianami? Myślenie o pracy? Za dużo dyżurów?
Ile to jest za mało snu? To kwestia indywidualna przecież. Dla jednego to będzie 5 godzin a dla drugiego i 8 będzie mało
Dotarłem do badań, z 2010 roku, które jasno pokazują, że 31% Amerykanów regularnie nie dosypiało, w 2018 roku odsetek ten wyniósł już 36%. Najgorzej sytuacja prezentuje się wśród pracowników służby zdrowia, policji i wojska. Tam niedobór snu deklaruje między 45% a 50% osób. Ciekawe, jak przedstawiałoby się to w naszym kraju...
Deklaruje. Moje koleżanki deklarują że potrafią spać 10 godzin i czuć niedosyt ;)

Powiązane artykuły

Lamotrygina nie dla wszystkich Lamotrygina nie dla wszystkich

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) opublikowała ostrzeżenie dotyczące stosowania leku pr...

Molekularne podłoże sepsy Molekularne podłoże sepsy

Ostra sepsa jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu, który występuje, gdy reakcja organizmu na z...

Spersonalizowane leczenie nieswoistego zapalenia jelit Spersonalizowane leczenie nieswoistego zapalenia jelit

Naukowcy korzystający z funduszy UE zrobili znaczne postępy w opracowaniu nowych narzędzi diagnostyc...

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz