Miejscowe stosowanie środków przeciwbólowych to podstawa leczenia zapalenia ucha – MIT
W większości przypadków ostrego rozlanego zapalenia ucha zewnętrznego (OEAD) niezbędne jest zastosowanie leczenia przeciwbólowego. Jednak podawanie leków w postaci kropli stosowanych do ucha nie jest zalecane, gdyż mogą działać drażniąco na skórę przewodu [4]. Zastosowanie salicylanu choliny miejscowo może być uzasadnione na początku infekcji, lecz skuteczność tych preparatów jest kwestionowana. Zdecydowanie bardziej skutecznym działaniem charakteryzują się leki przeciwbólowe stosowane systemowo i to one są zalecane w OEAD [10]. W celu złagodzenia bólu ucha często są stosowane miejscowo preparaty, które zawierają wyciągi z ziół. Jednak dane dotyczące ich skuteczności są niewystarczające, by takie postępowanie zalecać [7].
Ze względu na etiologię ostre zapalenie ucha środkowego zwykle wymaga leczenia antybiotykiem – MIT
Na podstawie przeprowadzonych w ostatnich 30 latach kontrolowanych badań placebo zaobserwowano, że w większości przypadków wyleczenie następuje bez zastosowania leku przeciwbakteryjnego. W ciągu pierwszej doby zmniejszenie objawów notuje się u 61% dzieci bez względu na to, czy przyjmują lek przeciwbakteryjny czy placebo. Z kolei po tygodniu do ustąpienia symptomów dochodzi u 75% dzieci [9]. Natychmiastowe zastosowanie antybiotyku zalecane jest u dzieci poniżej 6. roku życia, także u tych z wysoką gorączką (> 39°C), znacznie nasilonymi dolegliwościami bólowymi i wymiotami oraz z obustronnym zapaleniem ucha środowego. Antybiotyk powinien być także zastosowany u chorych z wyciekiem z ucha oraz z wadami twarzoczaszki, zespołem Downa, nawracającymi zapaleniami ucha i zaburzeniami odporności. W pozostałych przypadkach niepowikłanego zapalenia ucha zalecana jest tzw. czujna obserwacja i wstrzymanie się z podaniem antybiotyku przez 48–72 godziny, przy jednoczesnym zastosowaniu leczenia przeciwzapalnego i przeciwbólowego oraz ewentualnym zleceniu antybiotykoterapii w przypadku nie odnotowania poprawy [7, 9].
Podstawę leczenia zapalenia ucha stanowią zawsze antybiotyki stosowane systemowo – MIT
W przypadku zapalenia ucha zewnętrznego miejscowe podawanie antybiotyku jest postępowaniem z wyboru, gdyż pozwala ono na osiągniecie 100–1000 razy wyższych stężeń w miejscu zakażenia niż w przypadku zastosowania leczenia ogólnego, a jednocześnie taka terapia minimalizuje wystąpienie działań niepożądanych oraz ryzyka rozwoju lekooporności [4]. Dodatkowo ograniczone zastosowanie antybiotyków podawanych systemowo wynika z faktu, iż zwykle zalecane antybiotyki doustne są nieaktywne wobec Staphylococcus aureus i Pseudomonas aeruginosa. Leczenie ogólne wprowadza się, gdy zapalenie rozszerzy się poza przewód słuchowy zewnętrzny albo występują specyficzne czynniki związane z pacjentem wskazujące na potrzebę zastosowania takiego leczenia [11].
Antybiotyk podawany miejscowo powinien być standardowo stosowany w każdym przypadku zapalenia ucha – MIT
O ile krople stosowane miejscowo do przewodu słuchowego stanowią podstawę w terapii zapalenia ucha zewnętrznego, o tyle nie ma uzasadnienia ich zastosowania w ostrym zapaleniu ucha środkowego. Nie wchłaniają się przez błonę bębenkową i z tego względu nie mają żadnego wpływu na przebieg zapalenia ucha, a jednocześnie mogą powodować podrażnienie skóry przewodu słuchowego [12].
Olejek kamforowy można stosować do ucha w celu łagodzenia dolegliwości związanych z zapaleniem – MIT
Olejek kamforowy wlewany do przewodu słuchowego powoduje macerację oraz przekrwienie skóry i błony bębenkowej, co dodatkowo może znacznie utrudnić późniejszą ocenę otoskopową ucha [5]. Dlatego też należy wystrzegać się takiego stosowania tego olejku.
Zastosowanie antybiotyku przynosi natychmiastowy efekt – MIT
Mimo że pacjenci oraz opiekunowie chorych dzieci najczęściej tego oczekują, to zastosowanie przeciwbakteryjnego leku niestety nie przynosi natychmiastowego efektu. Zwykle korzyści obserwuje się nie wcześniej niż po upływie doby od rozpoczęcia terapii [9]. Dlatego też ból ucha powinien być leczony niezależnie od decyzji o zastosowaniu antybiotyku [8]. Ze względu na fakt, że ból ucha jest wynikiem nasilonego stanu zapalnego, niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen) powinny być stosowane jako leki pierwszego rzutu, o ile nie ma przeciwwskazań do ich zastosowania. W przypadku gdy występują takie przeciwwskazania lekiem z wyboru jest paracetamol [7].
Nieumiejętne czyszczenie ucha może zwiększać ryzyko wystąpienia zapalenia ucha zewnętrznego – FAKT
Ucho zewnętrzne, a zwłaszcza przewód słuchowy zewnętrzny, jest chroniony przed rozwojem zapaleń mechanizmami ochronnymi poszczególnych jego części. Do nich należy niskie pH powierzchni skóry pokrywającej przewód słuchowy, które utrudnia rozwój zakażeń bakteryjnych typowych dla skóry oraz działanie antybakteryjne lizozymu i immunoglobulin, znajdujących się w woszczynie. Działanie ochronne mają także tłuszcze zawarte w woszczynie. Zapalenie ucha zewnętrznego może rozwinąć się w wyniku przełamania mechanizmów obronnych, a może to być konsekwencją mechanicznego uszkodzenia naskórka przewodu słuchowego w wyniku nieumiejętnego czyszczenia czy dłubania w uchu [6]. Do rozwoju zapalenia może predysponować także atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, trądzik pospolity, toczeń rumieniowaty układowy czy kontaktowe zapalenie skóry wywołane zapaleniem albo podrażnieniem [5].
