Fakty i mity o opalaniu

Skóra dzieci wymaga takiej samej ochrony jak skóra dorosłych

MIT

Skóra niemowląt oraz małych dzieci (poniżej 2. roku życia), ze względu na różnice funkcjonalne oraz anatomiczne jest szczególnie wrażliwa na ekspozycję na słońce [10]. W tej grupie wiekowej naskórek i warstwa rogowa są cieńsze, a komórki ziarniste i korneocyty – mniejsze oraz bardziej liczne. Ich skóra ma mniejszą zawartość melaniny [4, 10]. U dzieci powyżej 2. roku życia, grubość skóry jest podobna jak u dorosłych, lecz ze względu na różnice anatomiczne jest bardziej podatna na działanie promieniowania słonecznego [10]. Promienie UV przenikają do skóry dziecka zdecydowanie głębiej, a także wywołują więcej negatywnych skutków [4].

Stosunkowo dużo komórek macierzystych, łatwo ulegających mutacjom pod wpływem ekspozycji na UVR, znajduje się w warstwie podstawnej naskórka. W odniesieniu do dzieci, fotoprotekcja jest niezwykle istotna. Oszacowano, iż do 18-20 roku życia, człowiek przyjmuje około połowę całej dawki promieniowania ultrafioletowego (liczone do 60. roku życia) [4]. Zalecana wartość SPF produktu ochronnego dla dzieci wynosi co najmniej 30, lecz u niemowląt i dzieci z jasnym fototypem albo skórą atopową, stosowane powinny być preparaty z SPF 50+. Niezbędne jest stosowanie produktów zawierających zarówno filtry UVB jak i UVA. Filtry fizyczne są preferowane u młodszych dzieci. Powyżej 2. roku życia jest dopuszczalne stosowanie kosmetyków, które zawierają dodatkowo filtry chemiczne [4]. U osób, które w dzieciństwie doznały oparzeń słonecznych, ryzyko rozwoju czerniaka jest większe [4, 12].

Preparat wodoodporny zachowuje pełną skuteczność po kontakcie z wodą

MIT

Nazwa „wodoodporny” sugeruje, iż preparat zachowuje swoje właściwości mimo narażenia na zmywanie i kontakt z wodą, lecz zgodnie z przepisami, produkt może być określany jako „wodoodporny” albo „ekstrawodoodporny”, gdy po dwóch albo czterech 20-minutowych zanurzeniach w wodzie z zachowaniem umiarkowanej aktywności, zachowuje 50% swoich wyjściowych właściwości ochronnych [12].

Każde okulary przeciwsłoneczne stanowią ochronę przed promieniowaniem UV

MIT

Okulary przeciwsłoneczne to bardzo istotny element fotoprotekcji. Chronią one narząd wzroku nie tylko przed promieniowaniem ultrafioletowym, ale również przed rozwojem takich chorób jak zaćma, retinopatia słoneczna, photokeratitis. pterygium (skrzydlik), czy pingueculae (tłuszczyk). Rekomendowane jest używanie okularów z szerokimi oprawkami, zachodzącymi na skroń oraz z soczewkami absorbującymi fale UV do 400 nm [4]. Na słońcu źrenice zwężają się samoistnie. Gdy używamy okularów przyciemnianych, lecz bez odpowiednich filtrów, to źrenice rozszerzają się i do wnętrza oka dociera więcej szkodliwych promieni słonecznych. W związku z tym, może nam to zaszkodzić bardziej, niż chodzenie bez okularów [2].

Literatura:

1. Pacholczyk M, Ferenc T., Czernicki J. Wpływ słonecznego promieniowania ultrafioletowego (UV) na organizm człowieka Część I: Charakterystyka wybranych właściwości fizykochemicznych i biologicznych promieniowania UV, Acta Balneologica Nr 1(135)/2014
2. Styczeń P. Słońce – wróg czy przyjaciel?, Uroda i Medycyna, Nr 3 (8) 2015
3. Słoma-Kulczyńska J., Bilski B Profilaktyka pierwszorzędowa u pracowników narażonych na promieniowanie nadfioletowe pochodzenia słonecznego oraz ryzyko związane z tym czynnikiem, Medycyna Pracy 2004,55(3)
4. Narbutt J., Wolska H., Kaszuba A., Langner A., Lesiak A., Maj J., Placek W., Reich A, Rudnicka L., Zegarska B. Fotoprotekcja. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część 2: Stosowanie preparatów zawierających filtry UV, Przegląd Dermatologiczny 2018/1
5. Narbutt J., Wolska H., Kaszuba A., Langner A., Lesiak A., Maj J., Placek W., Reich A, Rudnicka L., Zegarska B. Fotoprotekcja. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część 1: Promieniowanie ultrafioletowe i preparaty zawierające filtry UV, Przegląd Dermatologiczny 2018/1
6. Rada ds. Zdrowia Publicznego i Sekcja Dermatologii Promieniowanie ultrafioletowe: zagrożenie dla dzieci i młodzieży, Pediatria po Dyplomie Nr3/2011
7. Bojarowicz H., Bartnikowska N. Kosmetyki ochrony przeciwsłonecznej. Cz. II. Wybór optymalnego preparatu, Probl. Hig. Epidemiol. 2014,95(3)
8. Zalecenia Komisji z dnia 22 września 2006 w sprawie skuteczności produktów ochrony przeciwsłonecznej i odnoszących się do nich oświadczeń. (notyfikowana jako dokument nr C 2006)
9. Węgłowska J., Milewska A. Pozytywne i negatywne skutki promieniowania słonecznego, Postępy Kosmetologii 2/2011
10. Smyk P., Smyk E., Hołyńska-Iwan I., Olszewska-Słonina D. Połączenie filtrów naturalnych i sztucznych jako najlepsze źródło ochrony przeciwsłonecznej w preparatach kosmetycznych, Nauka niejedno ma imię. T.4, s. 217-228
11. Czajkowski W., Paluszkiewicz J. Absorbery promieniowania ultrafioletowego zwiększające właściwości ochronne wyrobów włókienniczych, Przemysł Chemiczny 87/10(2008)
12. Berneburg M, Surber C. Ochrona przeciwsłoneczna u dzieci, Dermatologia Po Dyplomie 4/2010