REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Famotydyna w leczeniu COVID-19 – nowe doniesienia i perspektywy

7 lipca 2020 14:50

Pośród wszystkich szumnych doniesień medialnych o kolejnych cudownych opcjach leczenia COVID-19, w polskim klimacie przedwyborczym i zmęczeniu fake’owymi doniesieniami naukowymi, gdzieś po cichu niepozornie pojawiły się wyniki badań dla jednego z typowanych wcześniej leków…

Zdaniem naukowców kombinacja blokerów receptora H1 i H2 może poprawić wyniki leczenia szpitalnego u osób z COVID-19 (Fot. Shutterstock)
Zdaniem naukowców kombinacja blokerów receptora H1 i H2 może poprawić wyniki leczenia szpitalnego u osób z COVID-19 (Fot. Shutterstock)

Nie, to nie są rewelacje dotyczące i rozstrzygające w sprawie chlorochiny czy hydroksychlorochiny, Nie chodzi też o rekomendacje dla remdesiwiru ani o ostateczną deprecjację lopinawiru/rytonawiru. Chodzi o famotydynę, która w dyskusji o gorączkowym poszukiwaniu leków na nowego koronawirusa pojawiła się pod koniec kwietnia. Przyjęto wówczas protokół badania w USA, New York, na podstawie retrospektywnych danych Chińskich. Zauważono większą przeżywalność i lepsze wyniki kliniczne u pacjentów stosujących famotydynę obok standardowej terapii w COVID-19. Wspomniany lek faktycznie wytypowano jako potencjalnie aktywny przeciwwirusowo w pracach prowadzonych z użyciem sztucznej inteligencji (czytaj również: Poszukiwania leków na COVID-19 i obiecujące informacje o famotydynie).

01.05.2020 r. naukowcy amerykańscy opublikowali wyniki retrospektywnego badania kohortowego obejmującego 1620 pacjentów hospitalizowanych ze wskazaniem COVID-19, w dniach 25.02-13.04.2020 r. Okazało się, że 84 z nich otrzymało famotydynę w ciągu 24h od przyjęcia do szpitala. Nie jest niestety jasne czy była to kontynuacja terapii domowej czy leczenie wdrożone jako początkowe, różne też były stosowane dawki. Wyniki pokazują, że wśród chorych, którzy nie przyjmowali famotydyny, wskaźnik ryzyka intubacji lub zgonu wyniósł 22 % (322 osoby) a w grupie 84 osób przyjmujących famotydynę był od o połowę niższy i wynosił 10% (8 osób).

REKLAMA

Badanie wskazało również, że inhibitory pompy protonowej, stosowane u niektórych chorych nie wykazywały wpływu na współczynnik śmiertelności czy konieczność intubacji. Było to jednak tylko badanie retrospektywne więc wymagało potwierdzenia w dalszych próbach randomizowanych. 19.05.2020 r. opublikowano kolejne amerykańskie badanie obejmujące grupę 10 chorych z rozpoznaniem COVID-19, którzy stosowali famotydynę w dawce 80 mg trzy razy dziennie przez średnio 11 dni. Wszyscy oni zgłosili znaczną poprawę już w ciągu 24 h od zastosowania leku.

REKLAMA

23.05.2020 r. opublikowano pierwotną wersję opisu przypadku pacjenta w wieku 47 lat, który po 8 dniach objawów infekcji został zdiagnozowany testem PCR jako chory na COVID-19. Pacjent cierpiał na kilka chorób towarzyszących: nadciśnienie, cukrzycę typu II, hipercholesterolemię i dnę moczanową. Od momentu potwierdzenia zakażenia testem, podawano famotydynę gdyż pacjent spełniał kryteria ciężkiego COVID-19 i znajdował się w grupie ryzyka. Zastosowano więc protokół FDA. Po wieczornym podaniu leku pacjent mógł spać spokojnie, ustąpiło uczucie ucisku w klatce piersiowej i zmniejszył się kaszel, ale nadal występowała gorączka. Podawanie famotydyny kontynuowano przez 30 dni. W 27 i 28 dniu pacjent uzyskał ujemny wynik testu. W 31 dniu wrócił do pracy i mimo utrzymujących się objawów zmęczenia, omdleń, utraty węchu i smaku, w 46 dniu ostatecznie uznał, że wyzdrowiał.

30.06.2020 r. kolejni amerykańscy badacze opublikowali wyniki kohortowego badania obejmującego 110 pacjentów z ciężkimi do krytycznych objawami COVID-19, u których stosowano famotydynę w dawce 20 mg dwa razy na dobę oraz 10 mg cetyryzny raz dziennie przez co najmniej 48 h. Leczenie skojarzone spowodowało 16,4 % wskaźnik intubacji a po 48 h -7,3 %. Wskaźnik śmiertelności wyniósł 15, 5 % a czas hospitalizacji wyniósł średnio 11 dni. Ocena zastosowanego leczenia w połączeniu z hydroksychlorochiną przyniosła gorsze wyniki. Ogólnie zastosowane leczenie blokerem receptora H1 i H2 wykazywało ograniczenie postępu objawów w porównaniu z innymi publikowanymi doniesieniami o COVID-19.

Działanie famotydyny

Pierwotnie podejrzewano, że famotydyna działa przeciwwirusowo i dlatego może być korzystna przy zastosowaniu w wypadku zakażenia SARS-CoV-2. W pracy z 24.05.2020 r. traktującej o przypadku pacjenta z chorobami towarzyszącymi autorzy zawarli również wyniki badań dotyczących prób wyjaśnienia mechanizmu działania famotydyny w COVID-19.

Okazuje się, że famotydyna nie wiąże się z proteazami SARS-CoV-.2. Pierwotnie donoszono, że może ona być inhibitorem proteazy papainopodobnej  PLpro nowego koronawirusa. Jednak dodatek famotydyny do reakcji enzymatycznej przebiegającej z udziałem tego enzymu, nie potwierdził jej działania hamującego.  Inny wirtualny raport przesiewowy wskazywał, że lek może się wiązać z 3 proteazą SARS-CoV-2 podobną do chymotrypsyny 3CLpro, tzw. główną proteazą Mpro ale i ten mechanizm nie znalazł potwierdzenia w danych.

REKLAMA

Ostatecznie zdecydowano się zbadać aktywność hamującą zakażenie SARS-CoV-2 przez typowaną substancję innymi drogami, wykorzystano komórki Vero E6 w celu porównania aktywności przeciwwirusowej leku w hodowli tkankowej. W porównaniu z hamującym działaniem remdesiwiru i hydroksychlorochiny, famotydyna nie wykazywała aktywności przeciwwirusowej w tej linii komórkowej. Lek nie wykazywał również aktywności regulacyjnej dla ludzkich receptorów sigma-1 ani sigma-2, które mają wpływ na interakcję białek wirusowych z gospodarzem. Jest kilka wspólnych ligandów dla receptorów sigma i histaminowych, których blokerem jest famotydyna, ale ostatecznie zbadano, że jest blokerem selektywnym dla receptora histaminowego H2.

Naukowcy zaproponowali ostatecznie hipotezę zgodnie z którą  w przebiegu COVID-19 dochodzi do zaburzeń funkcji komórek tucznych. Komórki te biorą udział w  infekcjach wirusowych, chorobach alergicznych i procesach zapalnych uwalniając histaminę i inne cząsteczki sygnałowe. Famotydyna blokując działanie histaminy może działać przez wyciszenie szlaku uwalniania TNFalfa regulując cytokiny komórek tucznych w sposób zależny od receptorów prostaglandynowych PGE2. Obserwowany we wczesnych stadiach choroby niezapalny, wysiękowy obrzęk płuc, wydaje się potwierdzać związek deregulacji komórek tucznych  w przebiegu COVID-19. Dochodzi do cichego niedotlenienia, uwalniania histaminy i ostatecznie innych cytokin odpowiedzialnych za rozwój ostrej niewydolności oddechowej w późnej fazie, tzw. ARDS u osób z grup ryzyka.

Prawdopodobne działanie przeciwzapalne famotydyny potwierdza również fakt, że w retrospektywnym badaniu kohortowym opublikowanym 01.05.2020 r. stwierdzono niższą szczytową wartość ferrytyny u pacjentów stosujących ten lek. Ferrytyna jest  białkiem ostrej fazy, jej wysoki poziom oznacza rozwój ciężkiej fazy zapalnej COVID-19. Receptory histaminowe są rozpowszechnione w organizmie ludzkim. Różne ich typy występują m. in w błonie komórkowej komórek okładzinowych żołądka, komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych, plazmalemmie limfocytów T supresorowych, granulocytów obojętnochłonnych , kardiomiocytów czy neuronów ośrodkowego układu nerwowego.

Nowe perspektywy

Korzystając z powyższych badań zespół naukowców z Baptist Health System postanowił zbadać czy kombinacja blokerów receptora H1 i H2 może poprawić wyniki leczenia szpitalnego u osób z COVID-19. Ostatecznie badanie potwierdziło zasadność takiego postępowania terapeutycznego a wyniki przesłano do publikacji 30.06.2020 r i 06.07.2020 r. pojawiły się one na platformie medrxiv.

Jak widać nauka w dobie pandemii rządzi się innymi prawami, dynamicznie rozwijająca się sytuacja wymaga sięgania po każdy możliwy środek ratujący życie, nawet jeśli nie znamy mechanizmu jego skuteczności w danym przypadku i opieramy się na danych retrospektywnych. Szczęśliwie blokery receptorów histaminowych H1 i H2 są dobrze poznane, łatwo dostępne, tanie i mają też dobry profil skuteczności. Famotydyna jest jednak kilkukrotnie bardziej aktywna od cymetydyny w związku z lepszą biodostępnością a szlak histaminowy może być bardzo obiecujący w poznaniu patogenezy COVID-19 co potwierdzają pozytywne wyniki badania famotydyny i cetyryzyny stosowanej jednocześnie. Wyniki były na tyle obiecujące, że w wynikach publikacji jeden z badaczy, dr Hogan II ujawnił amerykańskie zgłoszenie patentowe na terapię COVID-19 przez podwójne blokowanie szlaku histaminy blokerami H1 i H2.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

3 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

😉 Wątpię. To może być dobra opcja w ciężkim przebiegu dla osób u których nie są wskazane sterydy. Nie ma działania p/wirusowego więc jej skuteczność może być widoczna tylko w fazie zapalnej. Polska nie ma, na szczęście, dużego odsetka osób z ciężką postacią.
Możliwe, jednak na razie cisza jeśli chodzi o zainteresowanie.
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz