Zmiany w podatkach przyprawiają o zawrót głowy. Już w styczniu 2022 r. wiele się zmieniło w Polskim Ładzie. Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany na konkretnych przykładach.
1. 1 stycznia 2022 roku – nowa skala podatkowa
Od stycznia 2022 r. do podstawy obliczenia podatku nieprzekraczającej kwoty 120 000 zł stosowana jest stawka podatku w wysokości 17%. Dopiero do nadwyżki ponad tę kwotę podatek oblicza się według stawki 32%. Jak to rozumieć?
Przykład: Dla farmaceuty Adama podstawa obliczenia podatku wynosi np. kwotę 90 000 zł. Oznacza to, że podatek oblicza się zgodnie ze wzorem: 17% minus kwota zmniejszająca podatek 5100 zł.
Przykład: Podstawa obliczenia podatku dla farmaceutki Agnieszki wynosi kwotę ponad 120 000 zł. Podatek Agnieszki obliczymy w następujący sposób: 15 300 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.
2. Kwota zmniejszająca podatek
Kwota zmniejszająca podatek w wysokości 5100 zł odliczana jest w rocznym obliczeniu podatku według skali podatkowej (w PIT-36, PIT-36S, PIT-37, PIT-40A) oraz obliczaniu zaliczek na podatek w trakcie roku.
Przykład: W powyżej wskazanych przykładach, dla farmaceuty Adama, który ma dochód poniżej 120 000 zł rocznie, jak również dla farmaceutki Agnieszki – kwota zmniejszająca podatek będzie taka sama. Dlaczego? Kwota ta jest stosowana niezależnie od dochodów.
Od 2022 r. 1/12 kwoty zmniejszającej podatek wynosi 425 zł. Kwota ta jest odliczana przez płatników przy obliczaniu zaliczek na podatek. Kwotę tę płatnicy odliczają „na wniosek” podatnika np. składając pit-2 albo z mocy ustawy.
Ważne: Farmaceuta Adrian składał już wcześniej pit-2. Czy musi składać ponownie? Nie, jeżeli jego sytuacja zawodowa nie zmieniła się. Ważne i skuteczne będzie oświadczenie złożone przed 2022 r.
3. 1 stycznia 2022 roku – ulga na powrót (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy PIT)
Zgodnie z przepisami, przysługuje ulga na powrót, czyli zwolnienie od podatku PIT:
- przychodów z pracy na etacie, przychodów z umów zlecenia zawartych ze spółką, przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Ulga obejmuje przychody:
- do których ma zastosowanie skala podatkowa ze stawkami 17% i 32%, jednolita 5% (IP Box) albo 19% stawka podatku dla przedsiębiorców lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Ważne jest, że jest ona jedynie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł. Ma zastosowanie jedynie w sytuacji, w której podatnik uzyskiwał ją w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych, licząc od początku roku, w którym przeniósł miejsce zamieszkania do Polski, albo od początku roku następnego. Jak to rozumieć?
Przykład: Farmaceutka Anna pracowała i mieszkała za granicą kilka lat temu. Do Polski wróciła na święta Wielkanocne w 2021 r. Annie nie przysługuje ulga, aby z niej skorzystać m.in. musiałaby przenieść się do Polski po 31 grudnia 2021 r.
Przykład: Farmaceuta Bartosz zastanawia się, czy może zaliczyć dochody z tytułu umowy o pracę z poprzedniego roku. Nie może, bo ulga ma zastosowanie jedynie do dochodów od 1 stycznia 2022 r.
4. Odsetki za zwłokę – nowe zwolnienie (art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT)
Od 1 stycznia 2022 r. wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności, która:
- nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
- jest wolna od podatku dochodowego lub
- zaniechano dochodzenia należności (rozporządzeniem Ministra Finansów).
Nowe przepisy należy czytać łącznie z już istniejącymi, które do tej pory dotyczyły odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułu np. pracy na etacie, emerytur i rent, czy też zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego.
Przykład: Farmaceutka Kasia wychowuje córkę 10 letnią Oliwkę. Pobierane przez nią świadczenie na zaspokojenie potrzeb rodziny (odpowiednio należności wolnej od podatku) świadczenie 500+, nie jest opodatkowane podatkiem dochodowym. Ważne, że od 1 stycznia 2022 r. wolne od podatku będą odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności.
JAKIE ZMIANY NASTĄPIŁY W OBOWIĄZKACH PŁATNIKÓW PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB FIZYCZNYCH?
1. Wyższa kwota zmniejszająca podatek
Farmaceuci muszą pamiętać, że od 2022 r. kwota zmniejszająca podatek wynosi 5 100 zł. Tym samym, kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł (5 100 zł ÷ 17%).
Jeżeli policzymy dalej, to 1/12 kwoty zmniejszającej podatek wynosi 425 zł (5 100 ÷ 12 = 425). Kwota w tej wysokości jest odliczana przez płatników przy poborze zaliczek na podatek.
2. Zmiana w zakresie stosowania „kosztów pracowniczych”
Twój pracownik może zrezygnować ze stosowania w trakcie roku kosztów uzyskania przychodów. Jeśli jesteś farmaceutą zatrudniającym pracowników – pamiętaj, że możesz otrzymać pisemny wniosek o niestosowanie pracowniczych kosztów uzyskania przychodów. W takim przypadku nie odliczysz ich przy poborze zaliczek na podatek (licząc najpóźniej od następnego miesiąca).
Przykład: Farmaceuta Bartłomiej składa wniosek do pracodawcy. Następnie ponawia ten wniosek w kolejnym roku, aby w następnych latach nie stosowano wobec niego tzw. „pracowniczych kosztów”.
3. Ulga dla pracowników i przedsiębiorców przy poborze zaliczek przez płatnika
Pamiętaj, że jeżeli jesteś farmaceutą zatrudnionym na umowę (etat) i zarobiłeś kwotę mieszczącą się w granicach od kwoty 5 701 zł do kwoty 11 141 zł, podlegającą opodatkowaniu według skali podatkowej, to z automatu stosujesz ulgę.
Jak farmaceuta ma obliczyć ulgę? Ministerstwo Finansów podaje dwa rozwiązania:
- (A × 6,68% – 380,50 zł) ÷ 0,17, dla A wynoszącego co najmniej 5 701 zł i nieprzekraczającego kwoty 8 549 zł,
- (A × (-7,35%) + 819,08 zł) ÷ 0,17, dla A wyższego od 8 549 zł i nieprzekraczającego kwoty 11 141 zł – w którym „A” oznacza uzyskane w ciągu miesiąca przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy, które podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej.
Przykład: Farmaceutka Kasia zastanawiając się, jak obliczyć ulgę, sprawdza najpierw swój dochód (a nie przychód). Od dochodu odejmuje kwotę, którą otrzyma z powyższego równania i tym sposobem obliczy wysokość przysługującej jej ulgi.
Farmaceuta musi przemyśleć, jak zapobiec sytuacji, w której zostanie zmuszony do dokonania dopłaty podatku w zeznaniu podatkowym. Po pierwsze, musi przeliczyć przychód miesięczny i roczny. Limit roczny przychodu, który jest istotny dla ulgi wynosi kwotę 133 692 zł. W przypadku, w którym w trakcie roku farmaceuta uzyska przychód, który przekracza kwotę 133 692 zł w roku, nie będzie stosował ulgi dla pracowników i przedsiębiorców w następnych miesiącach.
4. Brak odliczenia z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne
Obecnie składki ubezpieczenie zdrowotne nie są odliczane przy poborze zaliczek na podatek. Zgodnie z Rozporządzenie Ministra Finansów z 7 stycznia 2022 r. w sprawie przedłużenia terminów poboru i przekazania przez niektórych płatników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. poz. 28), od nowego roku obowiązują nowe zasady.
Od 8 stycznia 2022 r. zaliczki na podatek – w części stanowiącej nadwyżkę ponad kwotę zaliczki, nie są pobierane z dochodu podatnika w miesiącu uzyskania przychodów od zakładu pracy, zleceniodawcy lub organu rentowego, lecz w miesiącu, w którym zaliczka na podatek obliczona od tych przychodów wg nowych zasad jest niższa. Warto pamiętać, że już pobrane przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne są wykazywane w informacji PIT-11.
Jak farmaceuta ma obliczyć przysługującą mu zaliczki od przychodów, kiedy pracuje na etacie?
Przykład: Farmaceutka Ania chce obliczyć przysługującą jej wysokość zaliczki od przychodów. Najpierw oblicza tzw. podstawę obliczenia zaliczki, zgodnie ze wzorem:
- przychód danego miesiąca (max. 12 800 zł) – koszty uzyskania przychodów (podstawowe albo podwyższone) – składki na ubezpieczenia społeczne – ulga dla klasy średniej (jeśli podatnik nie złożył wniosku o jej niestosowanie).
Następnie Farmaceutka Ania wykonuje działanie:
- podstawa obliczenia zaliczki × stawka 17% lub 32% (17% do 120 000, 32% od 120 001 zł)
– 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (425 zł na podstawie PIT-2). Ania obliczyła zaliczkę od przychodów z pracy na etacie zgodnie z zasadami Polskiego Ładu.
Jak farmaceuta ma obliczyć przysługującą mu zaliczki od przychodów, kiedy zawarł umowę zlecenia?
Wystarczy zastosować równanie, zgodnie ze przykładem.
Przykład: Farmaceuta Alek chce obliczyć przysługującą mu wysokość zaliczki od przychodów z tytułu zawartej umowy zlecenie (nie pozostaje w stosunku umowy o pracę). W pierwszej kolejności oblicza podstawę obliczenia zaliczki, zgodnie z poniższym wzorem:
- przychód danego miesiąca (max. 12 800 zł) – koszty uzyskania przychodów (wynosi 20% przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne) – składki na ubezpieczenia społeczne. Po obliczeniu wysokości podstawy obliczenia zaliczki mnoży wynik x stawkę 17 %. Wynik oznacza wysokość zaliczki od przychodów z umowy zlecenia.
Polski Ład ciągle się zmienia. Zachęcamy do śledzenia nowelizacji. Opracowanie powstało na podstawie przepisów związanych z Polskim Ładem (rozporządzeń) oraz w oparciu o materiały dostępne na stronie Ministerstwa Finansów, pomagającego w interpretacji i rozumieniu zasad Polskiego Ładu.
Autor: r. pr. Diana Głogowska-Bąk
