Sąd – w ostatnich pięciu wyrokach – stwierdził rzecz oczywistą. Interpretacja wystosowana przez Ministra Zdrowia prowadziłaby do obchodzenia przepisów nowelizacji oraz wypaczenia jej celów. W treści uzasadnień wyroków akcentowano, że każda zmiana w strukturze podmiotu, który jest posiadaczem zezwolenia na prowadzenie apteki, musi odpowiadać wymogowi, wskazanemu w przepisie art. 99 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne.
Sąd w sprawie VI SA/Wa 1531/19 stwierdził wprost, że „(…) podmiot występujący o zmianę ww. zezwolenia na prowadzenie apteki udzielonego wcześniej, to znaczy przed wejściem w życie ustawy [nowelizującej z 2017r.] (…), musi spełniać wymogi nałożone obecnie obowiązującymi przepisami ustawy Prawo farmaceutyczne (p.f.)”, gdyż – jak stwierdza się dalej Sąd – „Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby w istocie do obejścia obowiązującego od 25 czerwca 2017 r. zakazu uzyskiwania zezwolenia przez spółkę jawną, której wspólnikami są osoby inne niż posiadające prawo wykonywania zawodu [farmaceuty]. Uwzględnienie wniosku, skutkowałoby zmianą zezwolenia na rzecz spółki jawnej, której skład osobowy jest niezgodny z art. 99 ust. 4 pkt 2 p.f.”.
Jednakowe prawo dla „starych” i „nowych” zezwoleń
Nie ulega wątpliwości, że późniejsze stanowisko WSA w Warszawie, wyrażone w pięciu ww. orzeczeniach, jest prawidłowe. Odpowiada ono również intencjom ustawodawcy. Gdyby przyjąć inaczej, oznaczałoby to, że wprowadzając ustawę o aptekach w czerwcu 2017r., prawodawca chciał aby jej przepisy miały zastosowanie jedynie do nowych zezwoleń. Tymczasem, taki wniosek jest nie tylko nieuprawniony, ale w ogóle fałszywy. W toku procedowania nowelizacji, na etapie III czytania projektu ustawy, wyraźnie zrezygnowano z tego postulatu. Z art. 2 wykreślono ust. 3, który stwierdzał „Do zezwoleń wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe”. Skoro tak, to ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył stosowanie różnych reżymów prawnych dla „nowych”, jak i „starych” zezwoleń. Niedozwolone jest dokonywanie wykładni w taki sposób, jak gdyby wykreślony fragment ustawy został jednak do niej dodany.
Co więcej, ta sama nowelizacja wprowadziła wyłączną regulację, która odnosi się do zmiany podmiotu prowadzącego aptekę. W ustanowionym wówczas art. 104a ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne wskazano, że w takiej sytuacji właściwym i jedynym trybem prawnym jest przeniesienie zezwolenia na prowadzenie apteki. A jednym z warunków do tego jest, aby nabywcą apteki był farmaceuta lub spółka farmaceutów. Zmiana na rzecz innych podmiotów jest niedopuszczalna i tworzy stan naruszenia prawa w zakresie udzielonego zezwolenia. Innymi słowy, „obrót” zezwoleniami powinien być dokonywany jedynie w obrębie podmiotów, wskazanych w art. 99 ust. 4 pkt 2 p.f. i tylko z wykorzystaniem instytucji zmiany zezwolenia; każde inne działanie jest niedozwolone (czytaj również: NIA studzi euforię prawników. Spór o “1 procent” nadal trwa…).
Z tego względu forsowana przez sieci apteczne koncepcja, jakoby przepisy ustawy nowelizującej z 2017 r. nie miały zastosowania do aptek otworzonych przed dniem jej wejścia w życie, okazała się nieuprawniona i merytorycznie wadliwa. Oznacza to, że dalsza ekspansja sieciówek, wykorzystująca wykup całości udziałów lub akcji (w spółkach kapitałowych), czy też przeniesienie całości praw i obowiązków (w spółkach osobowych) jest prawnie niedopuszczalna. Wykonanie tego rodzaju operacji prawa handlowego stanowi naruszenie warunków udzielonego zezwolenia i docelowo będzie prowadzić do jego utraty.
©MGR.FARM
