W Biuletynie Informacji Publicznej Naczelnej Izby Aptekarskiej opublikowano uchwałę dotyczącą zmian w Kodeksie Etyki Aptekarza RP. Zgodnie z jej treścią, wejdzie ona w życie po 14 dniach – a więc dokładnie 13 marca 2024 r. Od tego momentu obowiązywał będzie już Kodeks Etyki Farmaceuty Rzeczpospolitej Polskiej.
Prace nad nowym Kodeksem rozpoczęły się dokładnie 19 maja 2021 roku. Wtedy to Naczelna Rada Aptekarska powołała zespół ds. opracowania zmian w Kodeksie Etyki Aptekarza. Zespół ten przygotował wstępny projekt, który zawierał propozycje zagadnień, jakie uznane zostały przez farmaceutów za istotne. Następnie skierowano go do wszystkich Okręgowych Izb Aptekarskich celem zajęcia stanowiska. W kolejnym kroku udostępniono go na stronie internetowej, tak, aby wszyscy farmaceuci mogli się z nim zapoznać i wypowiedzieć na jego temat. Po rozpatrzeniu wszystkich uwag, przygotowano finalny projekt zmian w Kodeksie, który pod koniec stycznia przyjął Krajowy Zjazd Aptekarzy.
Kodeks Etyki Farmaceuty RP
Zmianą widoczną już na pierwszy rzut oka jest nowa nazwa. Kodeks Etyki Aptekarza RP staje się bowiem Kodeksem Etyki Farmaceuty Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to zmiana o charakterze redakcyjno-legislacyjnym i to bardzo istotna. Oznacza bowiem, że Kodeks będzie obowiązywał także farmaceutów zatrudnionych w innych miejscach niż apteki, punkty apteczne czy hurtownie (czyli aptekarzy).
Objęcie wszystkich farmaceutów postanowieniami Kodeksu Etyki związane jest głównie ze zmianami, jakie zaszły w wykonywaniu zawodu farmaceuty na przestrzeni ostatnich 10 lat. Dotyczą one przede wszystkim doprecyzowania sposobu i form wykonywania zawodu farmaceuty, a tym samym wymagają rozszerzenia pieczy organów samorządu zawodu farmaceuty na wszystkie rodzaje aktywności zawodowej farmaceutów.
Jedna z obszerniejszych zmian dotyczy problematyki niezależności i swobody wykonywania zawodu farmaceuty. Są to zmiany, które mają tę niezależność wzmocnić. Dotyczy to szczególnie wpływów i nacisków, jakie mogą być na farmaceutów wywierane w kwestiach merytorycznych i biznesowych. To również odpowiedź na coraz częstsze przypadki firmanctwa, stwierdzane wśród farmaceutów.
Dodane normy przewidują wykonywanie zawodu jedynie pod własnym imieniem i nazwiskiem. Farmaceuci mają zakaz zawierania umów i zaciągania innych zobowiązań mogących ograniczać niezależność zawodową. W Kodeksie znalazł się też zakaz umożliwiania w jakikolwiek sposób innej osobie lub podmiotowi wykonywania pracy pod imieniem i nazwiskiem farmaceuty, a także zakaz kontrolowania farmaceuty lub prowadzonej przez niego działalności w sposób naruszający obowiązujące przepisy, zasady etyki i deontologii zawodowej lub uchwały Krajowego Zjazdu Aptekarzy.
Z dotychczasowego Kodeksu Etyki Aptekarza RP usunięto też art. 11. Mówił on, że „Aptekarz nie może wobec pacjenta wypowiadać opinii dyskredytujących terapeutyczne postępowania lekarza, podrywających zaufanie do apteki jako instytucji a także krytycznych uwag dotyczących produktów leczniczych”.
Farmaceuci w reklamach…
Wraz z nowelizacją Kodeksu, doprecyzowano również dotychczasowe przepisy dotyczące udziału farmaceutów w reklamach. Wskazano między innymi, że zakazane jest reklamowanie przez farmaceutę produktów produktów leczniczych, wyborów medycznych, suplementów diety, a także żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Farmaceuta nie może też uczestniczyć w każdej innej reklamie, która mogłaby naruszać godność zawodu farmaceuty lub podważać zaufanie do tego zawodu.
Przypomnijmy, że dotychczas Kodeks Etyki Aptekarza RP wskazywał, iż „aptekarz nie reklamuje siebie oraz swoich usług. Nie uczestniczy w reklamie usług farmaceutycznych, jak i ich promocji niezgodnej z prawem lub dobrymi obyczajami”.
Nowe przepisy przede wszystkim utrudnią funkcjonowanie farmaceutów w mediach społecznościowych. Wielu z nich obecnie prowadzi działalność edukacyjną na Instagramie, Facebooku czy TikToku. Opowiadają o lekach, uczą jak je prawidłowo stosować i przybliżają kulisy pracy w aptece. Kreują w ten sposób pozytywne postawy, co jest nieocenione i korzystne. Z drugiej strony gromadzą też obserwujących, którzy stanowią „kapitał” atrakcyjny dla reklamodawców. W rezultacie od czasu do czasu farmaceuci podejmują „płatne współprace” z aptecznymi markami.
Do tej pory tego typu działalność była dozwolona, o ile nie naruszała przepisów prawa. Te z kolei zabraniały farmaceutom udziału w reklamach leków (Prawo farmaceutyczne) i wyrobów medycznych (Ustawa o wyrobach medycznych). Farmaceuci teoretycznie mogli więc promować suplementy diety czy środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Wraz z nowelizacją Kodeksu Etyki, którą Krajowy Zjazd Aptekarzy przyjął 28 stycznia, zakres współpracy reklamowej, którą będą mogli podejmować farmaceuci w mediach społecznościowych, zostanie zawężony. Ich udział w reklamie, którejkolwiek z wymienionych grup produktów, będzie bowiem wiązać się z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
©MGR.FARM
