REKLAMA
śr. 18 sierpnia 2021, 08:01

75 farmaceutów weźmie udział w pilotażu przeglądu lekowego

Do konsultacji publicznych oddano projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pilotażu przeglądów lekowych. Wynika z niego, że w pilotażu weźmie udział 75 farmaceutów, którzy ukończyli studia podyplomowe w zakresie opieki farmaceutycznej lub posiadają doświadczenie w przeprowadzaniu przeglądów lekowych w innych krajach…

Prace nad nowymi przepisami wciąż trwają. Końca nie widać (fot. Shutterstock)
Farmaceuci biorący udział w pilotażu otrzymają ryczałtową kwotę 100 zł za każdego pacjenta biorącego, dla którego dokonali pełnego przeglądu lekowego (fot. Shutterstock)

Znamy treść rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pilotażu przeglądu lekowego – pierwszej usługi opieki farmaceutycznej, jaka ma trafić do polskich aptek. Celem pilotażu będzie sprawdzenie skuteczności praktycznej przeglądów lekowych w warunkach świadczenia opieki farmaceutycznej, określenie wartości klinicznej, wpływu na system opieki zdrowotnej, a w konsekwencji wypracowanie optymalnego modelu tej usługi jako świadczenia zdrowotnego (czytaj więcej: Pilotaż „przeglądu lekowego” potrwa 6 miesięcy. Wkrótce rozporządzenie…).

– Celem pilotażu jest osiągniecie również szeregu celów wtórnych, w tym np. sprawdzenie, czy przeglądy lekowe mogą być skutecznym narzędziem identyfikowania i ograniczania zjawiska wielolekowości, w tym również przez pryzmat poszukiwania źródeł tego zjawiska w indywidualnych przypadkach konkretnych pacjentów – czytamy w uzasadnieniu projektu.

75 farmaceutów…

W pilotażu weźmie udział 75 farmaceutów. Zostaną oni wyłonieni w ramach postępowania przeprowadzanego przez podmiot leczniczy prowadzony przez Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

– Biorąc pod uwagę charakter postępowania, oraz wymóg, aby pilotaż realizowały apteki ze wszystkich województw, zarówno z terenów miejskich, jak i wiejskich, przedsięwzięcie będzie posiadało zasięg ogólnokrajowy. W ocenie projektodawcy wybór realizatorów pilotażu spośród podmiotów kandydujących powinien następować według zasady pierwszeństwa zgłoszeń – wskazuje resort zdrowia.

Pilotaż będzie mogła realizować dowolna apteka ogólnodostępna (nie przewiduje się możliwości aplikowania przez podmioty prowadzące punkty apteczne) posiadająca minimalne zaplecze lokalowe (przede wszystkim możliwość wydzielenia w izbie ekspedycyjnej apteki przestrzeni zapewniającej minimum dyskrecji w rozmowie z farmaceutą) o ile nie posiada innego pomieszczenia, które może być wykorzystane do tego celu. Warunkiem będzie jednak zatrudnienie farmaceuty posiadającego stosowne merytoryczne przygotowanie do świadczenia opieki farmaceutycznej poprzez dokonywanie przeglądów lekowych (czytaj więcej: Agnieszka Neumann-Podczaska: Gotowi na opiekę farmaceutyczną…).

– Farmaceuta powinien orientować się w materii opieki farmaceutycznej, ponieważ jest to opieka specyficzna i dalej idąca niż standardowe usługi farmaceutyczne świadczone dotychczas w aptekach ogólnodostępnych. Kandydat na osobę, która będzie wykonywać przeglądy lekowe u klienta danej apteki, musi posiadać wiedzę potwierdzoną stosownym dyplomem ukończenia studiów podyplomowych lub odpowiednią praktykę w przeprowadzaniu przeglądów lekowych uzyskaną zagranicą – wskazuje resort zdrowia.

…z odpowiednim doświadczeniem

Wymóg wiedzy z zakresu opieki farmaceutycznej znacząco zawęża liczbę farmaceutów, którzy potencjalnie będą wykonywać przeglądy lekowy. Tym samym ogranicza to krąg aptek ogólnodostępnych mogących być potencjalnymi realizatorami pilotażu. Z drugiej jednak strony nie jest to zależność, która wprost i wyłącznie determinuje sposób wyboru podmiotów biorących udział w pilotażu (zarówno w postaci realizatorów – aptek, oraz zatrudnionych w nich farmaceutów, jak i uczestników w osobach pacjentów).

Ministerstwo planuje przeprowadzenie niewielkiego w skali i stosunkowo niedługiego pilotażu, tak aby realnie wykonywana opieka farmaceutyczna w postaci przeglądów lekowych stała się zjawiskiem powszechnym w perspektywie 2-3 lat. Taki horyzont czasowy wymaga stosunkowo krótkiego pilotażu, włączając w to nie tylko fazę jego efektywnego przeprowadzania, ale również fazę jego przygotowania i późniejszej ewaluacji. Dlatego maksymalna liczba 75 farmaceutów dokonujących przeglądów lekowych u maksymalnie 1000 pacjentów, wydaje się być wystarczająco reprezentatywna do zaobserwowania określonych trendów.

Przeprowadzenie pilotażu będzie finansowane ze środków budżetu państwa części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia. Na ten cel przeznaczona jest kwota maksymalnie 150 000 zł. Farmaceuci biorący udział w pilotażu otrzymają ryczałtową kwotę 100 zł za każdego pacjenta, dla którego dokonali pełnego przeglądu lekowego (czytaj również: Opieka farmaceutyczna zredefiniuje rolę farmaceutów i aptek w Polsce).

Trzy etapy pilotażu

Program pilotażowy będzie realizowany w trzech etapach, na które składać się będą: etap organizacji, etap realizacji oraz etap ewaluacji programu pilotażowego. Pierwszy z nich potrwa 2 miesiące od dnia wejścia w życie rozporządzenia (20 września 2021 r.) i obejmie dokonanie przez podmiot leczniczy UMP wyboru realizatorów pilotażu oraz zawarcie umów o realizację pilotażu z nimi.

Etap realizacji pilotażu, który trwa 6 miesięcy od dnia zakończenia etapu organizacji pilotażu i obejmie kwalifikację pacjentów do pilotażu oraz wykonywanie w stosunku do nich przeglądów lekowych odzwierciedlanych w dokumentacji. Ostatnim etapem będzie ewaluacja i obejmie analizę danych z przeprowadzonych przeglądów lekowych i przedstawienie płynących z pilotażu wniosków.

©MGR.FARM


Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

"Przeprowadzenie pilotażu będzie finansowane ze środków budżetu państwa części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia. Na ten cel przeznaczona jest kwota maksymalnie 150 000 zł. Farmaceuci biorący udział w pilotażu otrzymają ryczałtową kwotę 100 zł za każdego pacjenta biorącego, dla którego dokonali pełnego przeglądu lekowego" 100 zł. za naprawę tego co ktoś schrzanił za dużo więcej, też za publiczną kasę :/