Pod koniec 2022 roku Śląski Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny przeprowadził kontrolę w jednej z aptek. W jej trakcie, na stole ekspedycyjnym, przy okienkach do obsługi pacjentów, stwierdzono plakaty dotyczące szczepionek przeciw grypie. Znalazły się na nich następujące treści:
„Nie daj się zaskoczyć grypie! Zadbaj o siebie i swoich bliskich. Stop grypa. Szczepionki na grypę 2022/2023 już dostępne w sprzedaży. O szczegóły zapytaj farmaceutę”
„Nie daj się zaskoczyć grypie! Stop grypa. Szczepionki na grypę 2022/2023 już dostępne w sprzedaży. O szczegóły zapytaj farmaceutę”.
Śląski WIF uznał, że plakaty te stanowiły naruszenie zakazu reklamy aptek, czyli art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Inspektor wskazał, że właścicielka apteki w ten sposób reklamowała swoją działalność. Nałożył też na nią karę finansową w wysokości 5000 zł.
– Zachowanie Strony miało charakter w istocie nakłaniający potencjalnego klienta (pacjenta) do skorzystania z usług tej konkretnej placówki i przez działanie marketingowe, wpływało na wybór dokonywany przez pacjenta – wskazywał WIF.
Apteka szczepiła i zachęcała do szczepień
Właścicielka apteki nie zgodziła się z oceną Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Jej pełnomocnik podkreślał, że informacja na plakatach dotyczyła szczepień ochronnych przeciwko grypie. Zwrócił też działania, które w tym zakresie prowadziły też organy państwowe.
– Szeroko zakrojona akcja informacyjna prowadzona w tzw. Sezonie grypowym przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia miała na celu zwiększenie odporności populacyjnej na zakażenie wirusem grypy. W akcję tę, począwszy od maja 2021 r., włączono także apteki ogólnodostępne, czego wyrazem była nowelizacja ustawy Prawo farmaceutycznego, wprowadzająca art. 86 ust. 8a – wskazywał przedstawiciel apteki.
Wspomniany przepis wskazywał, że w aptekach ogólnodostępnych, spełniających określone wymagania mogą być przeprowadzane szczepienia ochronne. Właścicielka wspomnianej apteki miała włączyć się do wspomnianej akcji, organizując w niej punkt szczepień.
– Treść plakatów informacyjnych miała zachęcić jedynie do korzystania z możliwości szczepień ochronnych przeciwko grypie – przekonywał pełnomocnik apteki.
Wskazywał też, że treść plakatów nie zawierała ani nazwy czy adresu apteki, ani też sformułowań typowo reklamowych („taniej”, „promocja” itd.). Przekonywał, że wpisywała się ona w „narrację prowadzoną przez państwo polskie w celu ograniczenia zgonów spowodowanych powikłanym przebiegiem grypy czy zakażenia wirusem SARS-CoV-2”.
– Wypełnianie obowiązków farmaceutów (i to w zakresie ponadpodstawowym) zgodnych z ustawą nie może zatem stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy aptek i nałożenia z tego tytułu kary pieniężnej – wskazywał pełnomocnik apteki.
Zalecenia GIF w sprawie szczepień…
Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uznał jednak, że nie można zaakceptować stanowiska pełnomocnika apteki. W jego ocenie bezsprzecznie doszło do naruszenia zakazu reklamy aptek. Inspektor w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, że komunikat zamieszczony przy aptecznym okienku mógł mieć wpływ na podejmowane przez pacjentów decyzje, co do ewentualnej realizacji recepty w tej aptece.
– Każde działanie mające na celu zainteresowanie konsumentów ofertą apteki stanowić będzie jej reklamę. Tym samym działania Strony należy uznać za zmierzające do wywołania zainteresowania konsumentów tą konkretną apteką, wywołania u nich zainteresowania apteka oraz wywołania chęci skorzystania z jej usług – czytamy w uzasadnieniu.
- Czytaj również: Apteka musi w widocznym miejscu umieścić dane farmaceuty odpowiedzialnego za szczepienie
Śląski WIF przywołał też komunikat Głównego Inspektora Farmaceutycznego z sierpnia 2021 roku, który dotyczył wymogów jakim musi odpowiadać lokal apteki, w której wykonywane są szczepienia. Wskazywał on, że kierownik takiej apteki ma obowiązek umieszczenia na jej drzwiach lub w witrynie informacji o wykonywaniu przez aptekę szczepień.
– Z treści zaleceń nie wynika, by udostępnianie tychże informacji było możliwe w jakiejkolwiek innej formie. Na uwagę zasługuje, że powyższe zalecenia nie stanowią de facto norm prawnych wdrożonych aktem normatywnym, niemniej jednak z uwag na charakter zalecenia, zdaniem ŚlWIF winno być ono we wszystkich placówkach, które wyraziły wolę wykonywania szczepień przeciwko COVID-19 – wskazał WIF.
Szczepienia przeciw grypie i receptura…
Jednocześnie inspektor zwrócił uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2021 r. (Sygn. Akt IIGSK 501/21), który dotyczył apteki informującej o wykonywaniu leków recepturowych „od ręki”. W tamtej sprawie NSA stwierdził, że taka informacja była niedozwolona reklamą i naruszyła art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
– Skoro zatem informowanie o wykonywaniu w aptece leków recepturowych mimo informacyjnego charakteru zostało uznane przez NSA jako działania reklamowe, to za takie działanie należy tym bardziej uznać informowanie na plakatach umiejscowionych wewnątrz lokalu apteki o dostępności w sprzedaży szczepionek przeciwko grypie – uznał Śląski WIF.
Stąd też apteka została ukarana karą w wysokości 5000 zł, za naruszenie zakazu reklamy aptek.
Sygn. akt A8523.1.3.2023
©MGR.FARM
