REKLAMA
wt. 21 lipca 2020, 08:35

Bankomat w aptece? Według inspekcji to niedopuszczalne…

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację inspekcji farmaceutycznej, która nakazała właścicielowi apteki usunięcie bankomatu, jaki został zamontowany w witrynie placówki. Mimo, że korzystają z niego przechodnie pod apteką, to właśnie w jej wnętrzu część pomieszczeń przeznaczono na jego zaplecze. Dotarliśmy do decyzji GIF w tej sprawie…

Urzędnicy wskazali, że bankomat w aptece trudno uznać za urządzenie stanowiące jej standardowe i podstawowe wyposażenie (fot. Shutterstock)
Urzędnicy wskazali, że bankomat w aptece trudno uznać za urządzenie stanowiące jej standardowe i podstawowe wyposażenie (fot. Shutterstock)

Sprawa zaczęła się jeszcze w 2015 roku. W czerwcu do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęła informacja o znajdującym się w aptece bankomacie. Niedługo po tym w placówce przeprowadzono kontrolę, która potwierdziła te informacje. Jedną z witryn (okien) apteki, skierowaną w stronę chodnika, przeznaczono na bankomat sieci Euronet. Przechodzące pod apteką osoby mogły pobierać z niego pieniądze. Natomiast zaplecze bankomatu umieszczono we wnętrzu apteki, w specjalnym pomieszczeniu wydzielonym z części pomieszczenia administracyjno-szkoleniowego.

W trakcie kontroli inspektorzy dowiedzieli się, że obsługa techniczna urządzenia (uzupełnianie gotówki, serwisowanie) odbywa się wewnątrz lokalu apteki. Do pomieszczenia z bankomatem można bowiem wejść tylko z izby ekspedycyjnej apteki. Pracownicy apteki nie posiadają jednak do niego kluczy. Mają je za to osoby serwisujące bankomat, które nie informują apteki o zamiarze wejścia do pomieszczenia z bankomatem.

– Wchodzą do niego samodzielnie bez wiedzy personelu apteki w godzinach pracy apteki. Serwisanci bankomatu nie posiadają kluczy do apteki – czytamy w treści decyzji GIF w tej sprawie.

Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wszczął jeszcze w sierpniu 2015 roku postępowanie w tej sprawie. W jego trakcie stwierdził uchybienie polegające na umieszczeniu bankomatu w pomieszczeniu wydzielonym z pomieszczenia administracyjno-szkoleniowego lokalu apteki. WIF nakazał w terminie 14 dni jego usunięcie i dostosowanie lokalu do stanu stanowiącego podstawę wydania zezwolenia na prowadzenie apteki.

Błąd WIF i trzy lata „w plecy”

Ostatecznie okazuje się, że postępowanie w tej sprawie było wszczynane dwukrotnie. Pierwsze (z 2015 roku) zostało umorzone przez GIF z powodu błędu Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Ten bowiem w treści decyzji z września 2015 roku pomylił nazwy pomieszczeń, z których wydzielono przestrzeń dla bankomatu. Zamiast pomieszczenia administracyjno-szkoleniowego, w decyzji wpisano izbę ekspedycyjną. Mimo późniejszego sprostowania tej pomyłki, właściciel apteki złożył na decyzję WIF skargę do GIF. Główny Inspektor Farmaceutyczny musiał przyznać rację przedsiębiorcy i nakazał Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu przeprowadzenie postępowania od nowa.

Ta pomyłka WIF sprawiła, że na kolejną decyzję trzeba było czekać… trzy lata. Ta została bowiem wydana dopiero we wrześniu 2018 roku. Co ciekawe bankomat w aptece przez ten czas nadal działał. Właściciel apteki również drugiej decyzji odwołał się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. GIF jednak tym razem uznał, że ta decyzja WIF była prawidłowa i ją podtrzymał. W uzasadnieniu przytoczył przepisy dotyczące ustawowej funkcji apteki oraz zawartych rozporządzeniu Ministra Zdrowia wytycznych dotyczących pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej lokalu apteki.

– WIF trafnie stwierdził, że lokal apteki musi stanowić organizacyjnie i funkcjonalnie wydzieloną całość, a nie spełnia tego warunku lokal apteki, w którym wydzielono z pomieszczenia administracyjno-szkoleniowego pomieszczenie, w którym umieszczono bankomat. Do pomieszczenia, w którym znajduje się bankomat prowadzą jedynie drzwi w części samoobsługowej izby ekspedycyjnej apteki. Serwisowanie i obsługa tego urządzenia odbywa się przez drzwi w części samoobsługowej apteki – czytamy w decyzji GIF.

Usługi finansowe w aptece?

Ponadto urzędnicy wskazali, że bankomat trudno uznać za urządzenie stanowiące standardowe i podstawowe wyposażenie apteki. GIF jednocześnie podkreślił, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne. W ramach działania apteki nie może być świadczona inna działalność gospodarcza.

W uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego czytamy, że w aptece mogą być wykonywane inne usługi niż farmaceutyczne. Jednak warunkiem dopuszczalności świadczenia takich usług jest, aby były one podejmowane na rzecz ochrony zdrowia publicznego. A z pewnością nie zalicza się do działalności na rzecz ochrony zdrowia umieszczenia bankomatu w lokalu apteki.

Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Bankomat?? A spotkaliście się z czymś takim jak lekomat?
Było już coś chyba na farmacja.net. Za granicą już takie są.
W Warszawie na Centralnym również już takowy stoi.
Widzę, że sprytni właściciele chwytają się już wszelakich możliwości ;) ale o bankomacie jeszcze nie słyszałem ;)