REKLAMA
pon. 29 stycznia 2024, 08:01

Co ustalił IX Krajowy Zjazd Aptekarzy?

W miniony weekend odbył się IX Krajowy Zjazd Aptekarzy – najważniejsze wydarzenie dla samorządu zawodu farmaceuty, które odbywa się co cztery lata. Jak przebiegał i co w jego trakcie ustalono? Oto podsumowanie…

KRAJOWY ZJAZD APTEKARZY
Krajowy Zjazd Aptekarzy odbywa się co 4 lata i decyduje o kierunku działań Naczelnej Izby Aptekarskiej (fot. MGR.FARM)

Krajowy Zjazd Aptekarzy to najważniejszy organ samorządu zawodu farmaceuty, który decyduje o wyborze organów Naczelnej Izby Aptekarskiej i określa kierunki ich działania. Odbywa się on co cztery lata i za każdym razem jest to doniosłe wydarzenie. W tym roku budził on szczególne emocje, bo zadaniem KZA było wyłonienie nowego Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Od 2016 roku funkcję Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej pełniła mgr farm. Elżbieta Piotrowska-Rutkowska. Po ośmiu latach konieczna była zmiana na tym stanowisku. Wynika ona z ustawy o izbach aptekarskich, która mówi, że funkcję prezesa rady aptekarskiej, można nieprzerwanie pełnić nie dłużej niż przez 2 następujące po sobie kadencje. Okazało się, że jedynym kandydatem na tę funkcję był dotychczasowy wiceprezes – mgr farm. Marek Tomków. Za jego wyborem zagłosowano 237 delegatów. Przeciw było 64. Wstrzymało się od głosu 8 delegatów.

– Marzyłem o silnym mandacie. Otrzymałem silny mandat, za który z całego serca Państwu dziękuję – powiedział Marek Tomków dziękując za wybór.

Jeszcze przed ostatecznym głosowaniem, przez około dwie godziny kandydat odpowiadał na pytania delegatów. Dotyczyły one działań, jakie zamierza podejmować w kwestii pozaaptecznego obrotu lekami, funkcjonowania punktów aptecznych i obowiązków ciągle dokładanych farmaceutom w kontekście realizacji recept. Marek Tomków zapewniał, że trwają prace w zespole ministerialnym, które doprowadzą do likwidacji konieczności wyliczania okresu 3/4 – najbardziej uciążliwego dla aptekarzy w ostatnim czasie.

Donos do Ministra Zdrowia…

Nie zabrakło też pytań dotyczących pojawiających się w mediach doniesień o nieprawidłowym wyborze Marka Tomkowa na delegata na Krajowy Zjazd Aptekarzy. Kandydat zapewnił, że jego mandat jest ważny i nie ma co do tego wątpliwości. Wskazał, że zarówno donos do Ministra Zdrowia, jak i pojawiające się publikacje w tej sprawie, nie są przypadkiem i są absurdalne. Odpowiedź spotkała się z brawami delegatów.

Tomków wskazywał też na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej, na mocy której obowiązek zgłoszenia farmaceuty do izby, w której jest kierownikiem apteki, dotyczy tylko nowych kierowników. Podkreślił też, że w momencie wejścia w życie ustawy o zawodzie farmaceuty, pełnił funkcję Prezesa ORA w Opolu – co również jest formą wykonywania zawodu farmaceuty.

Przyjęte uchwały zjazdowe

Wybory nowego Prezesa NRA i organów Naczelnej Izby Aptekarskiej wypełniły cały drugi dzień Krajowego Zjazdu Aptekarzy. Natomiast pierwszego dnia ustępujące organy przedstawiały swoje sprawozdania, z minionej kadencji. Ta część obrad przebiegła bez większych emocji i dyskusji. Te pojawiły się natomiast trzeciego dnia KZA, kiedy podejmowano uchwały zjazdowe.

W sumie Krajowy Zjazd Aptekarzy podjął ponad 30 różnych uchwał. Niektóre z nich dotyczyły zarówno zmian w regulaminie działania NRA, jak i nowelizacji Kodeksu Etyki Aptekarz RP. Najwięcej uchwał dotyczyło jednak programu działań Naczelnej Izby Aptekarskiej na kolejną kadencję. Projekty tych uchwał zgłaszały zarówno izby, jak i indywidualni delegaci. Dotyczyły one konkretnych obszarów funkcjonowania samorządu i pracy farmaceutów, którymi w przyszłości ma zająć się samorząd.

Krajowy Zjazd Aptekarski przychylił się między innymi do wniosku Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej, dotyczącego zmian w recepturze aptecznej. Przyjęta przez KZA uchwała obliguje Naczelną Radę Aptekarską do opracowania zmian, które mają umożliwić aptekom zawieranie umów z innymi aptekami, na wykonywanie leków recepturowych. Z kolei zamiast izb recepturowych, mają powstawać gabinety do świadczenia opieki farmaceutycznej lub wykonywania szczepień.

Kontrowersyjne tematy

Niektóre z propozycji uchwał zostały odrzucone lub z powodów proceduralnych nie były poddawane pod głosowanie. Jeden z wniosków zjazdowych, który został przez KZA odrzucony, dotyczył zobowiązania NRA do podjęcia niezbędnych działań w kierunku etatyzacji aptek i ustalenia stosunku liczby etatów magistra farmacji do techników farmaceutycznych, w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu świadczenia opieki farmaceutycznej.

Procedowany nie był z kolei projekt uchwały Lubelskiej OIA dotyczący zmiany w zasadach finansowania NIA. Zakładał on likwidację mechanizmu waloryzacji składek, jakie okręgowe izby aptekarskie przekazują do Naczelnej Izby Aptekarskiej. Biuro prawne NIA wskazało, że projekt zawierał wadę. Nie wpisano w nim  konkretnej kwoty, jaką izby miałyby przekazywać NIA.

Pod głosowanie nie poddano też projektu zmian w wyborów do samorządu zawodu farmaceuty. Zakładał on przeprowadzanie ich w trybie hybrydowym (zdalnie lub stacjonarnie). Zgodnie z opinią biura prawnego projekt powinen być najpierw zgłoszony do Naczelnej Rady Aptekarskiej, aby ta mogła przeprowadzić jego opiniowanie. Przyjęcie uchwały na IX Krajowym Zjeździe Aptekarzy oznaczałoby, że kolejne wybory musiałby odbyć się w formie hybrydowej. W tym kontekście była ona zbyt obligująca dla NRA.

Prezes Marek Tomków zabrał głos w sprawie uchwały wyjaśniając przeszkody stojące przed elektronicznymi wyborami. Zapewnił jednak, że Naczelna Rada Aptekarska pochyli się nad tematem, przeanalizuje go i przedstawi informacje dotyczące możliwości wprowadzenia takiego rozwiązania.

©MGR.FARM

Artykuł sponsorowany

Zaburzenia nastroju – co można polecić pacjentowi?

7 lutego 202412:31

Zaburzenia psychiczne stanowią coraz poważniejszy problem wśród większości społeczeństw w Europie i na świecie [1,2,3]. W szczególności mowa tu o zaburzeniach depresyjnych.

Zaburzenia depresyjne to z roku na rok rosnący problem wśród społeczeństwa. (fot. Shutterstock)

U osób zmagających się z problemami łagodnych i umiarkowanych zaburzeń depresyjnych pojawiają się zaburzenia nastroju, podczas których nierzadko utrzymuje się smutek i poczucie rezygnacji [2]. Pacjenci ci odczuwają pustkę i bardzo często dochodzi do zmniejszenia lub utraty zainteresowań. Charakterystycznym symptomem zgłaszanym przez nich jest także brak motywacji i chęci do działania [2]. Z tego typu problemami zgłosiła się do apteki Pani Kinga…

Zaburzenia nastroju u pacjentki

Pacjentką jest Pani Kinga – kobieta w wieku 35 lat. Pani Kinga jest osobą pracowitą i ambitną, realizującą się na polu zawodowym. W życiu prywatnym natomiast jest mamą dwójki dzieci. Lubi, kiedy wszystko ma dobrze poukładane i stara się nad wszystkim panować. Mimo to, od czasu do czasu zmaga się z zaburzeniami nastroju, jest przygnębiona i przytłoczona. Wśród objawów opisuje złe samopoczucie i stan rezygnacji. Skarży się również na brak motywacji do pracy, a nawet do wykonywania codziennych czynności, który nasila się w tych trudnych okresach. Chcąc nadal realizować swoje obowiązki zawodowe i te wynikające z posiadania rodziny, Pani Kinga prosi o rekomendację preparatu bez recepty, który pomógłby jej uporać się z doskwierającym jej problemem. W odpowiedzi sugerujesz jej lek zawierający w swoim składzie wyciąg z dziurawca. Pacjentka słyszała jednak o efektach ubocznych w postaci plam na skórze po ekspozycji na słońce. Jak uargumentujesz swoją rekomendację?

Zaburzenia depresyjne – choroba naszych czasów

Zaburzenia depresyjne to z roku na rok rosnący problem wśród społeczeństwa. Jak pokazują statystyki, w większości przypadków dotykają one częściej kobiet niż mężczyzn [1,2]. Osoby zmagające się z tego typu dolegliwościami odczuwają spadek nastroju, doświadczają zaburzeń funkcji poznawczych, problemów ze snem, poczucia rezygnacji i spadku energii do działania [2]. Z punktu widzenia fizjologii, przyczyn takiego stanu rzeczy upatrywać należy w kilku mechanizmach.

Jednym z powodów może być niedobór monoamin będących neuroprzekaźnikami w ośrodkowym układzie nerwowym [2,3]. Dotyczy to m.in. serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Inna z teorii mówi o wpływie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza na homeostazę organizmu. Okazuje się bowiem, że długotrwałe narażenie na tzw. hormon stresu (kortyzol), wytwarzany przez nadnercza, źle wpływa na organizm, powodując chociażby wycofanie i wzrost lęku [2,3,4].

Biorąc pod uwagę nasilenie dolegliwości, wyróżnia się 3 stopnie zaburzeń depresyjnych: łagodne, umiarkowane i ciężkie. W kontekście ciężkich zaburzeń nieodzownym elementem terapii są syntetyczne leki przeciwdepresyjne. Jednakże w odniesieniu do zaburzeń łagodnych wsparciem w  takich sytuacjach może być dziurawiec [1,2,3,6].

Zaburzenia nastroju – dziurawiec zwyczajny skuteczny w ich leczeniu 

Dziurawiec to znana od wieków roślina, wykorzystywana w ziołolecznictwie [1,5]. Pomimo swoich licznych właściwości obecnie wykorzystywany jest przede wszystkim w terapii łagodnych i umiarkowanych zaburzeń depresyjnych (zgodnie z rekomendacjami EMA) [1]. Badania i metaanalizy potwierdzają, że stanowi on akceptowalną i jedną z nielicznych alternatyw dla syntetycznych leków przeciwdepresyjnych [1,2,3,5].

Za aktywność przeciwdepresyjną dziurawca odpowiadają składniki aktywne ziela dziurawca, przede wszystkim hyperforyna, hyperycyna, pseudohyperycyna i flawonoidy [6]. Jak udowodniono, związki aktywne rośliny hamują wychwyt zwrotny monoamin w układzie nerwowym (w odróżnieniu od poszczególnych grup leków przeciwdepresyjnych hamują jednocześnie wychwyt kilku monoamin) [3]. Co więcej – dziurawiec redukuje niekorzystne zmiany w OUN indukowane za sprawą aktywności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza [3,6]. Hyperycyna hamuje uwalnianie z monocytów interleukin IL-6 i IL-1β, które przyczyniają się do wzrostu wydzielania kortyzolu przez nadnercza [6]. Finalnie, po zastosowaniu dziurawca obserwuje się efekty podobne jak po zastosowaniu syntetycznych leków przeciwdepresyjnych. Potwierdzają to liczne badania i metaanalizy, według których skuteczność wyciągu z dziurawca jest porównywalna do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) [1,2,3].

Dziurawiec zwyczajny – co z działaniami niepożądanymi?

Pani Kinga martwi się, że stosowanie dziurawca może przyczynić się do wystąpienia niepożądanych efektów ubocznych. W praktyce jednak działania niepożądane występują u 1-3% osób stosujących dziurawiec [2]. Na podstawie przeprowadzonych badań i wieloletnich obserwacji, działania niepożądane, które mogą wystąpić uznawane są za łagodne i przemijające. W licznych badaniach porównujących terapię z użyciem dziurawca i syntetycznych leków przeciwdepresyjnych, obserwowano, że pacjenci zdecydowanie częściej przerywali leczenie lekami syntetycznymi niż wyciągiem z dziurawca. Powód? Znacznie poważniejsze i bardziej uciążliwe działania niepożądane po zastosowaniu leków na receptę [2,5,6]. Przy standardowej terapii lekami syntetycznymi nawet 10-20% pacjentów rezygnuje z leczenia. Dziurawiec cechuje się znacznie lepszą tolerancją [5,6].

Wystąpienie fotouczulenia po stosowaniu dziurawca jest co prawda potencjalnie możliwe a działanie to zostało opisane w literaturze, ale przy zachowaniu zalecanego dawkowania i nie przekraczaniu dawki maksymalnej oraz przy zastosowaniu się do pozostałych zaleceń (tzn. unikanie częstej i długiej ekspozycji na promieniowanie słoneczne, czy też stosowanie filtrów przeciwsłonecznych w okresie dużego nasłonecznienia) problem ten zostaje ograniczony do minimum [1].

Herbatka to nie to samo, co wyciąg alkoholowy

Wielu pacjentów decyduje się na wybór herbatek z dziurawca w kontekście niwelowania zaburzeń depresyjnych. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że tego typu preparaty niestety nie wykazują takiego działania. Wszystko za sprawą tego, że składniki odpowiedzialne za ten efekt terapeutyczny (tj. hyperycyna i hyperforyna) są praktycznie nierozpuszczalne w wodzie. Dopiero ekstrakcja przy pomocy rozpuszczalnika alkoholowego pozwala na otrzymanie wyciągu, który wykazuje aktywność farmakologiczną pod kątem leczenia zaburzeń depresyjnych [1,6].

Depremin to lek na bazie wyciągu z ziela dziurawca

Rekomendacją dla Pani Kingi może być produkt leczniczy Depremin [7]. Depremin to lek zawierający w jednej tabletce 612 mg wyciągu z ziela dziurawca. Wskazaniem do jego stosowania jest krótkotrwałe leczenie objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych [7]. Zalecane stosowanie to 1 tabletka dziennie przez 6 tygodni leczenia. Efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 4 tygodniach stosowania produktu [7]. Depremin jest jedynym w Polsce lekiem ziołowym dostępnym bez recepty, wskazanym do krótkotrwałego leczenia zaburzeń depresyjnych. Uspokajając Panią Kingę należy wspomnieć, że stosowanie go w zalecanych dawkach i przy zastosowaniu filtrów UV ryzyko fototoksyczności jest znikome [1,7].

Literatura:

  1. Dziurawiec w terapii łagodnych i umiarkowanych zaburzeń depresyjnych, Agnieszka Zielińska, Lek w Polsce, 2022’9, Vol.32(376)
  2. Depression and its phytopharmacotherapy – a narrative review, Łukasz Dobrek, Krystyna Głowacka, International Journal of Molecular Sciences 2023,24,4772
  3. Preclinical data supporting/refuting the use of Hypericum perforatum in the treatment of depression, Rosalia Crupi, Yousef Abdel Kareem Abusamra, Edoardo Spina, Gioacchino Calapi, CNS & Neurological Disorders – Drug Targets, 2013,12,4
  4. Rola stresu psychologicznego w neuroendokrynnej regulacji pobierania pokarmu i powstawaniu otyłości, Patrycja Kłósek, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2016, tom 7, nr 3, 111-118
  5. Role in depression of a multi-fractionated versus a conventional Hypericum perforatum extract, Francesco di Pierro, Paolo Risso, Roberto Settembre, Panminerva Med. 2018;60:156-60
  6. Rola dziurawca w leczeniu depresji, Maria Gałuszko, Wiesław Jerzy Cubała, Psychiatria 2005, tom 2, nr 2, 93-96
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Depremin

Depremin 612 mg; 1 tabletka powlekana zawiera 612 mg wyciągu (w postaci wyciągu suchego, kwantyfikowanego) z Hypericum perforatum L., herba (ziele dziurawca) (DERpierwotny3-6:1), co odpowiada: 0,6 mg – 1,8 mg sumy hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę, 36,72 mg – 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę, nie więcej niż 36,72 mg hyperforyny; rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 60% (V/V). Wskazania: Produkt leczniczy roślinny przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych. Dawkowanie i sposób podawania: Dawkowanie: jedna tabletka (612 mg), raz na dobę. Dzieci i młodzież: stosowanie u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie jest zalecane. Sposób podawania: podanie doustne. Czas stosowania: 6 tygodni. Wystąpienia działania terapeutycznego można oczekiwać w ciągu 4 tygodni leczenia. Jeśli objawy utrzymują się w trakcie stosowania leku, należy poradzić się lekarza.  Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, takrolimusem do użytku ogólnoustrojowego, amprenawirem, indynawirem i innymi inhibitorami proteazy, irinotekanem i warfaryną. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: Podczas leczenia należy unikać ekspozycji na intensywne promieniowanie UV (ultrafioletowe). Dzieci i młodzież: Ponieważ brak dostępnych wystarczających danych, stosowanie u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie jest zalecane. Działania niepożądane: Mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, alergiczne reakcje skórne, zmęczenie i niepokój. Częstotliwość ich nie jest znana. W trakcie intensywnego nasłonecznienia, u osób o jasnej karnacji mogą wystąpić nasilone objawy, w tym takie jak dla oparzenia słonecznego. W przypadku wystąpienia innych działań niepożądanych, nie wymienionych powyżej, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych: Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: +48 22 49-21-309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu: Zakłady Farmaceutyczne Colfarm S.A., ul. Wojska Polskiego 3, 39-300 Mielec. Pozwolenie Prezesa URPLWMiPB na dopuszczenie do obrotu nr: 25909. (ChPL Depremin 07/2020)

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]