W projekcie ustawy o wyrobach medycznych z dnia 10 października 2019 r. znalazł się Rozdział 12 obszernie regulujący zagadnienia związane z reklamą wyrobów medycznych. Jedną z nowości jakie ma w tym zakresie wprowadzić projekt jest zakaz reklamowania wyrobów medycznych przez osoby wykonujące zawód medyczny. Stosownie do projektowanego art. 52 ust. 2 pkt 9 Projektu „Reklama wyrobu nie może wykorzystywać wizerunku osób podających się za osoby wykonujące zawody medyczne lub przedstawiać osoby prezentujące wyrób w sposób sugerujący, że wykonują taki zawód.”
Ustawa ma zatem zabraniać reklamowania wyrobów medycznych przez osoby, które podawałyby się za osoby wykonujące zawód medyczny (np. lekarza) lub takiego budowania przekazu reklamowego, który sugerowałby, ze taki zawód te osoby wykonują. Zdaniem Tomasza Beka – radca prawny i autora bloga farmaceutycznie.pl – istnieją wątpliwości, czy zapisy te dotyczą farmaceutów (czytaj również: Projekt ustawy o wyrobach medycznych – restrykcyjne zasady reklamy).
Zawody medyczne, a farmaceuci…
Projekt w odsyła do definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, zgodnie z którą za osobę wykonującą zawód medyczny uznaje się „osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.”
– Wbrew pozorom odpowiedź na pytanie czy zgodnie tą definicją za osobę wykonującą zawód medyczny w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej uznaje się farmaceutę nie jest oczywista – uważa Bek.
Zwraca uwagę, że przywołana definicja umożliwia zakwalifikowanie osoby wykonującej określony zawód jako osoby wykonującej zawód medyczny wówczas gdy osoba ta posiada uprawnienie do udzielania świadczeń zdrowotnych bądź posiada kwalifikacje do ich udzielania w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny potwierdzone w sposób umożliwiający prawnie skuteczne wykazanie się tymi kwalifikacjami (legitymowanie się kwalifikacjami). W obu przypadkach centralnym elementem definicji jest pojęcie świadczenia zdrowotnego, które ustawa o działalności leczniczej definiuje w art. 2 ust. 1 pkt. 10, przyjmując, że świadczeniem medycznym są „działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania” (czytaj również: Ograniczenia w reklamie wyrobów medycznych będą takie same jak leków?).
– Właśnie zakres przedmiotowy pojęcia „świadczenie zdrowotne” jest źródłem wątpliwości interpretacyjnych dotyczących możliwości zaliczenia farmaceuty do osób wykonujących zawód medyczny – uważa Tomasz Bek.
Różne punkty widzenia
Szeroka definicja świadczenia zdrowotnego, zdaje się obejmować przedmiotowo w zasadzie wszystkie usługi farmaceutyczne wymienione w art. 2a Ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich Dz.U. 1991 Nr 41, poz. 179z późn. zm. Z tego punktu widzenia osoba wykonująca zawód farmaceuty jest osobą wykonującą zawód medyczny w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
W judykaturze można znaleźć jednak stanowisko przeciwne, zgodnie z którym „Farmaceuta nie realizuje świadczeń zdrowotnych, co wynika z powołanych powyżej zapisów, lecz wykonuje zawód mający na celu ochronę zdrowia publicznego. Zestawienie powyższych regulacji prawnych wyraźnie wskazuje, iż jakkolwiek są to dziedziny pokrewne to jednak nie tożsame, zaś pojęcie świadczeń zdrowotnych nie mieści w sobie usług farmaceutycznych.” (Por: Wyrok Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1611/04) .
– Co więcej nie sposób również odmówić słuszności poglądom, zgodnie z którymi ocena wykonywania przez farmaceutę zawodu medycznego winna być dokonywana z perspektywy konkretnej aktywności zawodowej. Mówiąc bardziej precyzyjnie, zgodne z tym stanowiskiem farmaceutę uznaje się za osobę wykonującą zawód medyczny wówczas gdy udziela świadczeń zdrowotnych. Natomiast w zakresie w jakim ta sama osoba, w ramach wykonywania obowiązków zawodowych wykonuje czynności nie stanowiące świadczeń zdrowotnych (np. sprzedaje kosmetyki lub suplementy diety) nie może być uznany za osobę wykonującą zawód medyczny – wskazuje Tomasz Bek.
Jego zdaniem przyjęcie, koncepcji w myśl której farmaceuta wykonuje zawód medyczny jedynie w zakresie w jakim świadczy usługi farmaceutyczne kwalifikowane jako świadczenia opieki zdrowotnej, prowadzi do konkluzji, że udział w reklamie wyrobów medycznych nie będzie stanowił wykonywania zawodu medycznego.
– Mimo, jak się wydaje na pierwszy rzut oka nie wymagającej bliższego uzasadnienia kwalifikacji farmaceuty jako osoby wykonującej zawód medyczny, wnioski w tym zakresie mogą nie być takie oczywiste gdy ocena dokonywana jest na podstawie definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej – podsumowuje radca prawny.
Źródło: ŁW/farmaceutycznie.pl
