Dokładnie 31 grudnia 2019 r. w Rządowym Centrum Legislacyjnym została opublikowana nowa wersja projektu ustawy o zawodzie farmaceuty. Wprowadzono w niej głównie zmiany, jakich wprowadzenia domagała się Komisja Prawnicza. Obok poprawek redakcyjnych znalazły się wśród nich również bardziej kontrowersyjne korekty. Jedna z nich dotyczyła farmaceutów zatrudnionych w hurtowniach farmaceutycznych na stanowisku kierownika (Osoby Odpowiedzialnej).
A dokładnie chodzi o zmianę w art. 88 ust 1b ustawy Prawo farmaceutyczne, jaki zaproponowano w pierwotnej wersji ustawy o zawodzie farmaceuty. Otóż znalazł się tam zapis mówiący, że „farmaceuta nie może być kierownikiem więcej niż jednej apteki lub hurtowni farmaceutycznej”. Tymczasem w najnowszej jego wersji z 31 grudnia, usunięto słowa „lub hurtowni”. Tym samym zniesiono ograniczenie dotyczące pełnienia przez farmaceutę funkcji kierownika w więcej niż jednej hurtowni (czytaj więcej: Nowy projekt ustawy o zawodzie farmaceuty. Co zmieniono?).
Jak jest teraz?
Warto zwrócić uwagę, że opisana zmiana dotyczy usunięcia zapisu, który miał się Prawie farmaceutycznym dopiero pojawić. Czy to oznacza, że teraz go tam nie ma i farmaceuta może być kierownikiem więcej niż jednej hurtowni? Okazuje się, że… nie – choć kwestia ta nie jest jednoznaczna.
Obecnie przepisy dotyczące kierowników hurtowni (Osób Odpowiedzialnych) są dość skromne i ograniczają się do art. 84 i 85 ustawy Prawo farmaceutyczne. W kontekście zasad zatrudniania farmaceutów na tym stanowisku kluczowy jest pierwszy z nich, który mówi:
Art. 84. 1. Osobą Odpowiedzialną może być farmaceuta mający 2-letni staż pracy w hurtowni farmaceutycznej lub w aptece.
- Osobą Odpowiedzialną w hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych może być także lekarz weterynarii posiadający prawo wykonywania zawodu i 2-letni staż pracy w zawodzie lekarza weterynarii, pod warunkiem że jest to jego jedyne miejsce zatrudnienia w zawodzie lekarza weterynarii oraz nie jest właścicielem lub współwłaścicielem zakładu leczniczego dla zwierząt lub nie prowadzi ośrodka rehabilitacji zwierząt w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340).
- Osobą Odpowiedzialną za prowadzenie hurtowni farmaceutycznej prowadzącej obrót wyłącznie gazami medycznymi może być także osoba posiadająca świadectwo dojrzałości oraz odpowiednie przeszkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Nie można łączyć funkcji Osoby Odpowiedzialnej w hurtowniach określonych w ust. 1–3 oraz łączyć funkcji Osoby Odpowiedzialnej i funkcji kierownika apteki, działu farmacji szpitalnej albo punktu aptecznego, a także funkcji kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt.
Jedynym zapisem, który obecnie uniemożliwia jednemu farmaceuci pełnienie funkcji Osoby Odpowiedzialnej w kilku hurtowniach jest art. 84 ust. 1 pkt 4. Co ciekawe, jego interpretacja nie jest jednoznaczna. Odczytywany dosłownie zabrania bowiem łączenia funkcji Osoby Odpowiedzialnej w różnych rodzajach hurtowni farmaceutycznych, z funkcją kierownika apteki, działu farmacji szpitalnej albo punktu aptecznego, a także funkcją kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt.
Wątpliwości dotyczące jego powszechnie stosowanej interpretacji potęguje też brzmienie analogicznego przepisu dotyczącego pełnienia funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej. Obecnie art. 88 ust. 1 wyraźnie bowiem określa, że farmaceuta może być kierownikiem tylko jednej aptek. Zapis dotyczący kierownika hurtowni tak jednoznaczny nie jest…
Można było wyjaśnić istotne niedopowiedzenie
– Mam nadzieję, że wykreślenia w proponowanym brzmieniu art. 88 UPF, których dokonano na etapie Komisji Prawniczej miały na celu usunięcie pewnego rodzaju superfluum względem art. 84 UPF, regulującego z jakimi funkcjami nie może być łączone stanowisko Osoby Odpowiedzialnej – wskazuje Michał Aleksiejczuk, farmaceuta pełniący funkcję Osoby Odpowiedzialnej w jednej z hurtowni.
Jego zdaniem obecnie istotnym niedopowiedzeniem jest brak precyzyjnego zapisu, mówiącego iż „nie można pełnić funkcji Osoby Odpowiedzialnej w więcej niż jednej hurtowni”, tak jak zostało to sformułowane w przypadku kierowników aptek („farmaceuta nie może być kierownikiem więcej niż jednej apteki”).
– Gdyby w przyszłości pojawiły się interpretacje, że takie postępowanie jest dozwolone to mogłoby dochodzić do niezdrowych sytuacji, gdzie cała sieć hurtowni jest wirtualnie nadzorowana przez jednego farmaceutę – wskazuje Aleksiejczuk.
Tej opinii nie podziela jednak Mateusz Szamałek, założyciel Sekcji Pracowników Hurtowni Farmaceutycznych przy Wielkopolskiej Okręgowej Izbie Aptekarskiej. Jego zdaniem projekt ustawy o zawodzie farmaceuty wprowadza zmiany do art. 88 ustawy prawo farmaceutyczne (rozdział 7 – apteki), który reguluje zatrudnienie farmaceuty na stanowisku kierownika apteki. Nie jest to zatem odpowiednie miejsce do regulowania kwestii zatrudniania farmaceutów w hurtowniach – ich dotyczy bowiem rozdział 6 tej ustawy. Według niego art. 84 ustawy Prawo farmaceutyczne jednoznacznie określa, że farmaceuta nie może pełnić funkcji Osoby Odpowiedzialnej w kilku hurtowniach.
– Żaden z proponowanych zapisów projektu ustawy o zawodzie farmaceuty nie odnosi się do art. 84 ustawy prawo farmaceutyczne (rozdział 6 – hurtownie farmaceutyczne), będącego dotychczasowym wyznacznikiem zatrudnienia farmaceuty w hurtowniach farmaceutycznych na stanowisku Osoby Odpowiedzialnej. W związku z powyższym w mojej ocenie dotychczasowe regulacje mówiące o tym, że farmaceuta nie może być kierownikiem więcej niż jednej hurtowni farmaceutycznej, pozostają niezmienione. Taka interpretacja art. 84 ustawy prawo farmaceutyczne jest jednoznacznie rozumiana w środowisku Osób Odpowiedzialnych i potwierdzona w licznych kontrolach GIF – komentuje Mateusz Szamałek.
Więcej pracy dla farmaceutów w hurtowniach?
Farmaceuta z Wielkopolskiej OIA jednocześnie podkreśla, że obecny zakres obowiązków Osoby Odpowiedzialnej jest na tyle szeroki i złożony, że ich wykonywanie w więcej niż jednej hurtowni praktycznie nie dawałoby gwarancji należytego jej prowadzenia. A przede wszystkim spełnienia obowiązków wynikających z Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (czytaj również: MZ będzie tropić hurtownie farmaceutyczne nie realizujące zamówień).
Okazuje się, że wraz z wejściem w życie ustawy o zawodzie farmaceuty, tych obowiązków może przybyć. W art. 4 ust. 4 pkt 3 projektu można bowiem przeczytać, że „zadania zawodowe farmaceuty obejmują przyjmowanie do hurtowni farmaceutycznej produktów, wyrobów lub środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1, od uprawnionych podmiotów, wydawanie ich uprawnionym podmiotom z hurtowni farmaceutycznej, sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem w hurtowni farmaceutycznej wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej, o której mowa w art. 2 pkt 4 ustawy – Prawo farmaceutyczne”.
– Czy jeżeli projekt Ustawy o Zawodzie Farmaceuty wejdzie w życie to powinienem zrobić kurs na wózek widłowy czy nie? Jak doskonale konkurencyjny będzie to wpis w CV do podyplomówki z Zarządzania Jakością czy Logistyki – pyta na Twitterze Michał Aleksiejczuk.
Oprac.: ŁW
©MGR.FARM
