REKLAMA
wt. 21 lipca 2020, 14:11

Farmaceuta nie uzupełni uprawnienia „C” na recepcie dla kobiety w ciąży

Do konsultacji publicznych trafił projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie recept związany z wprowadzeniem bezpłatnych leków dla kobiet w ciąży oraz uprawnieniem dodatkowym „C”. Z jego treści wynika, że osoba realizująca receptę nie będzie mogła poprawić ani uzupełnić uprawnienia „C” – analogicznie jak to ma miejsce w przypadku bezpłatnych leków dla seniorów.

Nadchodzą istotne zmiany dotyczące bezpłatnych leków dla kobiet w ciąży. Od 1 listopada recepta z uprawnieniem "C" będzie ważna tylko miesiąc (fot. Shutterstock)
W przypadku braku uprawnienia dodatkowego "C", pracownik apteki nie będzie miał możliwości jego uzupełnienia (fot. Shutterstock)

W Rządowym Centrum Legislacyjnym opublikowano projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie recept. Jest to konsekwencja ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 945), która przewiduje rozwiązania prawne pozwalające na zapewnienie kobietom w ciąży bezpłatnego dostępu do leków.

Projekt zakłada dodanie do katalogu oznaczeń uprawnień dodatkowych zamieszczanych na recepcie oznaczenia „C”, które będzie umieszczane w przypadku recept wystawianych pacjentkom w ciąży w celu umożliwienia praktycznej realizacji uprawnienia, o którym mowa w art. 43b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.). Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że rozwiązanie takie jest niezbędne przez wzgląd na konieczność umożliwienia weryfikacji przedmiotowego uprawnienia podczas realizacji recepty.

Farmaceuta nie uzupełni uprawnienia „C”

Jednocześnie zmianie ulega § 10 w ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie recept, dotyczące możliwości realizacji recepty, na której nie wpisano lub wpisano w sposób nieczytelny, błędny lub niezgodny z przepisami, kod uprawnień dodatkowych pacjenta. Z nowego brzmienia przepisów wynika, że osoba realizująca receptę, nie będzie mogła uzupełnić uprawnienia „C”, jeśli nie zostanie ono wpisane przez osobę wystawiającą receptę. Jest to rozwiązanie analogiczne do tego, które funkcjonuje w przypadku uprawnienia dodatkowego „S” (czytaj więcej: Na receptach pojawi się nowe uprawnienie “C”).

Przypomnijmy, że na brak odpowiedniego zapisu w rozporządzeniu w sprawie recept, Redakcja MGR.FARM zwracała uwagę już w połowie czerwca. Resort zdrowia zapewniał wówczas, że „aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie recept, celem dodania kodu „C” do obrotu prawnego.  Jednocześnie nowelizacja rozstrzygnie czy osoby realizujące receptę zostaną albo nie będą uprawnione do poprawienia/uzupełnienia uprawnienia dodatkowego “C” w przypadku nieprawidłowo wystawionej recepty”(czytaj więcej: Od 1 lipca nie będzie jeszcze bezpłatnych leków dla kobiet w ciąży…).

Ministerstwo zaproponowało, aby projektowane rozporządzenie weszło w życie po upływie 30 dni o dnia ogłoszenia. Dłuższe niż standardowe 14-dniowe vacatio legis jest podyktowane koniecznością przeprowadzenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia niezbędnych prac dostosowawczych.



Kto wystawi receptę z uprawnieniem „C”?

Bezpłatne leki w okresie ciąży będą przysługiwać kobietom w ciąży – to jest raczej oczywiste. Warto jednak pamiętać, że do skorzystania z tego uprawnienia, niezbędne będzie stwierdzenie ciąży przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie położnictwa i ginekologii, ale także takiego który jest w trakcie odbywania takiej specjalizacji. Ciąża może być stwierdzona też położną podstawowej opieki zdrowotnej lub położną wykonującą świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu opieki specjalistycznej w poradni położniczo-ginekologicznej.

Zobacz też:

Wspomniani lekarze i pielęgniarki będą wystawiać zaświadczenie ważne prze cały okres ciąży, jednak nie dłużej niż 15 dni po planowanej dacie porodu wskazanego w tym zaświadczeniu. Ta informacja jest kluczowa ze względu na zasady wystawiania recept na bezpłatne leki w okresie ciąży. A wystawiać je będą mogli przede wszystkim lekarz lub położna, którzy stwierdzili i pacjentki ciążę. Receptę na “C” będzie  mógł też wystawić każdy inny lekarz na podstawie wspomnianego już zaświadczenia (czytaj również: Jakie leki będą bezpłatne dla kobiet w ciąży?).

Co ciekawe na podstawie wspomnianego zaświadczenia, recepty na bezpłatne leki w ciąży nie będzie mogła wystawić pielęgniarka. Nie będą mogli z tym uprawnieniem wystawiać też recept dla siebie i swojej rodziny farmaceuci.

©MGR.FARM


Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Czyli farmaceuta jest przekonany, że pani przed nim jest w ciąży i nic z tym nie może zrobić. Kobieta na pewno się ucieszy...
Jedyną przekonaną o tym osobą jest ta, która widzi przed oczami zaświadczenie od ginekologa,a nie ten kto widzi ogromny bebzon. A skoro S-ki nie możemy dopisywać, to po co mamy jakiekolwiek inne literki mieć dopisywać za lekarza? Jest dobrze tak jak jest.
też byłem ostatnio przekonany, że pani jest w ciąży, a to były kebaby i burgery tak patrzyłem się na jej bebech, bo był wielki