Pandemia koronawirusa uwydatniła rolę, jaką odgrywają dla swoich pacjentów farmaceuci. Stała opieka staje się istotna zwłaszcza w przypadku tych, którzy cierpią na takie schorzenia, jak osteoporoza.
Osteoporoza – statystyki
Problem osteoporozy dotyczy ponad 2 milionów Kanadyjczyków. Według prognoz Osteoporosis Canada, jedna kobieta na trzy, a także jeden mężczyzna na pięciu, w przeciągu swojego życia złamie kość z powodu tej choroby. Tymczasem nawet jedno złamanie może odmienić całe dotychczasowe życie, i w konsekwencji prowadzić do zmniejszenia jego jakości, utraty bądź ograniczenia mobilności, zniekształceń, utraty niezależności lub nawet śmierci. Badania pokazują, że 28% kobiet i 37% mężczyzn, którzy doznali złamania szyjki kości udowej, poniosą śmierć w ciągu następnego roku (czytaj również: Kanada: rośnie zainteresowanie szczepionką przeciw grypie, ale także niepewność co do bezpieczeństwa).
Jako że stawka jest tak wysoka, pacjenci cierpiący na osteoporozę potrzebują wsparcia z wielu stron.
– Mimo że to lekarz powinien być osobą, która kieruje twoją chorobą, farmaceuta jest nieodłącznym członkiem zespołu, i do tego należy on do najbardziej dostępnej grupy zawodowej świadczącej usługi zdrowotne – mówi Carolyn Whiskin, farmaceutka i menedżer farmacji w Charlton Health, położnej w Hamilton klinice specjalizującej się w pełnym zarządzaniu lekami biologicznymi oraz innymi lekami specjalistycznymi. – Nie możesz po prostu podnieść słuchawki i rozmawiać ze swoim lekarzem rodzinnym, ale możesz zadzwonić i porozmawiać bezpośrednio z farmaceutą.
Relacja z farmaceutą
Farmaceuci mają wyjątkową możliwość, by widzieć pełen obraz naszej choroby. Wiedzą, jakie lekarstwa przyjmujemy i są świadomi potencjalnych interakcji pomiędzy lekami. Znajdują się na linii frontu, i mogą dostarczać codziennych wskazówek dotyczących zarządzania osteoporozą.
– Możesz połączyć się telefonicznie z farmaceutą, który ma dostęp do twoich danych medycznych, i poprosić o radę w weekend albo po południu – wyjaśnia dalej Whiskin. – Może on następnie, jeśli to konieczne, poprowadzić cię, byś udał się po dodatkową pomoc do kliniki, która pracuje po godzinach, albo na oddział ratunkowy. Farmaceuci odgrywają nieocenioną rolę dla swoich pacjentów i, dlatego, zachęcamy ludzi, by w większości zaopatrywali się w jednej aptece, i rozwijali w czasie tę relację.
Taka relacja przynosi korzyści, od kiedy apteka pozna nas, a także kwestie dotyczące naszego zdrowia i nasz pełny profil medyczny. Stworzenie trwałego związku z farmaceutą, który wie, jak pomóc nam w zarządzaniu naszym zdrowiem, jest tak samo ważne jak uczynienie tego samego z naszym lekarzem. A wszystko zaczyna się od rozmowy.
Whiskin sugeruje także pacjentom, by dowiadywali się oni o to, w jakich usługach ich farmaceuci się specjalizują.
– Farmaceuci, tak jak lekarze rodzinni, muszą mieć dobry zasób wiedzy o każdym schorzeniu i o każdym leku, jaki wydają – mówi Whiskin. – Jest jednak różnica pomiędzy posiadaniem generalnej wiedzy, a byciem ekspertem w danej dziedzinie. Tak jak w przypadku mających specjalizacje lekarzy, część lokalnych farmaceutów posiada dodatkowe certyfikaty, takie jak np. te dotyczące zarządzania cukrzycą, które mogą okazać się bardzo przydatne dla osób cierpiących na specyficzne schorzenia.
Osteoporoza i pandemia
Szczególnie podczas kryzysu COVID-19, rola farmaceuty jako zaufanego źródła rzetelnej, aktualnej informacji dla pacjentów cierpiących na osteoporozę, stała się kluczowa. Przykładowo, znaczenie witaminy D i zdrowia kości jest dobrze udokumentowane. Farmaceuta może pomóc pacjentom, by otrzymywali oni dobrą ilość w odpowiedniej formie, i tłumaczyć, tak, by ci zrozumieli, jak aktualnie przyjmowane leki mogą przeszkadzać we wchłanianiu (zobacz także: Osteoporoza w aptece).
Whiskin zaznacza również, że naukowcy prowadzą badania dotyczące witaminy C i tego, jak jej brak, może prowadzić do gorszych wyników w przypadku chorób układu oddechowego, takich jak COVID. Farmaceuci, którzy mają dostęp do naszych danych medycznych, mogą dostarczać rekomendacji dotyczących strategii zmniejszających ryzyko, od suplementacji witaminy D do szczepień.
– W przypadku kogoś, kto doznał złamania w wyniku osteoporozy, ryzyko zapalenia płuc jest z tego powodu podwyższone o rok lub dwa w stosunku do roku, w którym nastąpiło – podkreśla Whiskin. – Chcę więc upewnić się, że taka podatna osoba została zaszczepiona.
Jako że pandemia rozwija się, kontynuacja leczenia w przypadku osób cierpiących na osteoporozę, staje się równie ważna, co pełna wyzwań. Jeśli wypisano nam leczenie przy użyciu zastrzyków, dobrą metodą, by uniknąć wizyt u lekarza i wystawiania się na ryzyko zarażenia, jest nauczenie się samodzielnego ich dokonywania. Także farmaceuci są dobrze wyedukowani w obszarze zastrzyków – potwierdzają to chociażby rządowe dane, które informują o tym, że ponad jedna trzecia Kanadyjczyków wybiera aptekę jako miejsce, w którym poddają się co roku szczepieniu na grypę.
– Mogę nauczyć pacjenta, jak podawać zastrzyk podskórny – kontynuuje Whiskin. – Mogę przeprowadzać pacjentów przez ten proces i dostarczać stałego wsparcia.
