REKLAMA
śr. 10 maja 2023, 08:01

Kto ustala godziny otwarcia apteki? Nie jest to jej właściciel…

Jedna z lubuskich aptek nie wywiązywała się z obowiązku pełnienia dyżurów, wyznaczonych jej przez Radę Powiatu. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uznał to za naruszenie obowiązujących przepisów. Wskazał, że ustalanie godzin czynności apteki to kompetencja Rady Powiatu i przedsiębiorca nie może ich samodzielnie skrócić.

Od 1 stycznia całkowicie zmienią się zasady organizowana dyżurów aptek (fot. Shutterstock)
Godziny otwarcia apteki ustala Rada Powiatu. Zdaniem Lubuskiego WIF właściciel musi się do nich dostosować (fot. MGR.FARM)

Literalnie odczytywane przepisy nie pozostawiają wątpliwości – to nie przedsiębiorca, a rada powiatu ustala godziny otwarcia apteki. W rezultacie jej właściciel nie może samowolnie skrócić godzin jej funkcjonowania, nawet jeśli wynika to z braku personelu. Taką argumentację przestawił Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w wydanej na początku lutego decyzji (sygn. akt WIFG.8522.7.3.2022). Nakazał w niej przedsiębiorcy „usunięcie nieprawidłowości polegających na niewywiązywaniu się z obowiązku pełnienia dyżurów w porze nocnej”.

Sprawa dotyczyła powiatu sulęcińskiego. Jedna z działających na jego terenie aptek nie pełniła wyznaczonych przez Radę Powiatu dyżurów. Miała wręcz „permanentnie” uchylać się od tego obowiązku. Sprawą zajął się Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, który stwierdził naruszenie przepisów. WIF wskazał, że to nie właściciel apteki decyduje o godzinach jej otwarcia, a właśnie Rada Powiatu. Tak przynajmniej stanowią literalnie odczytywane przepisy.

 – Przepis art. 94 ust 2 ustawy Prawo farmaceutyczne stanowi, iż rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na danym terenie określa, w drodze uchwały, rada powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu zawodu farmaceuty – wskazał WIF.

Uchylanie się od dyżuru to skrócenie godzin otwarcia apteki…

Oznacza to, że apteka musi przestrzegać godzin funkcjonowania, które znajdują się w uchwale Rady Powiatu. A co jeśli uchwała przewiduje, że dyżur apteki, a więc jej otwarcie w godzinach nocnych? W ocenie WIF zamknięcie jej w tym czasie oznacza samodzielnie skrócenie godzin czynności, do którego przedsiębiorca nie jest uprawniony. Tak też miała zrobić sulęcińska apteka w dniach między 19 i 25 grudnia 2022 roku.

 – Zgodnie z […] uchwałami godziny czynności apteki są ściśle określone i przedsiębiorca nie jest uprawniony do ich samodzielnej zmiany po przez skrócenie, czy też wydłużenie godzin czynności. Art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne wskazuje, że kompetencja dotycząca godzin czynności aptek została przekazana właściwej radzie powiatu i przedsiębiorca występujący o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki jest zobligowany do uwzględnienia powyższego ustawowego ograniczenia w prowadzonej działalności – wskazał WIF.

⇒ Czytaj również: Poddębice: WIF ma spowodować respektowanie harmonogramu pracy przez apteki

Organ wskazał też, że ustawa nadaje poprzez zezwolenie prawo przedsiębiorcy do prowadzenia detalicznego obrotu produktami leczniczymi. Działalność ta ma jednak pewne ograniczenia ograniczeń. Takim ograniczeniem jest właśnie ustalanie godzin czynności aptek przez radę powiatu.

 – Jest to ograniczenie praw przedsiębiorcy, które wynika ustawy Prawo farmaceutyczne. Działalność gospodarcza może być ograniczana przez ustawodawcę jedynie w szczególnych przypadkach i udzielanie zezwoleń na prowadzenie konkretnej działalności stanowi samo w sobie ograniczenie i taką mamy sytuację w przypadku prowadzenia obrotu produktami leczniczymi – wskazał WIF.

Brak personelu nie zwalnia od dyżurów

Organ przytoczył w swojej decyzji kilka wyroków sądów administracyjnych z ostatnich lat, które dotyczyły tego zagadnienia. Wynikało z nich, że obowiązek pełnienia dyżurów nierozerwalnie wiąże się z działalnością jaką jest prowadzenie apteki. Jednocześnie apteka jest zobligowania do wypełniania tego obowiązku, bez względu na to czy pozwala na to jej sytuacja kadrowa.

 – Prowadzenie apteki stanowi regulowaną działalność gospodarczą, którą należy prowadzić również zgodnie z przepisami prawa miejscowego, w tym uchwałami podejmowanymi na podstawie art. 94 ust. 2 u.p.f. Jednym z takich obowiązków może być obowiązek pełnienia dyżurów w porze nocnej lub w dni wolne od pracy. Z tego obowiązku nie mogą zwolnić szczególne warunki pracy konkretnej apteki, np. liczba zatrudnionych w niej osób lub kwestia osiąganego w takich porach pracy apteki wyniku ekonomicznego (zysku lub straty) – wskazał z kolei WSA w Lublinie, w wyroku z 26 czerwca 2020 roku (sygn. akt III SA/Lu 89/20).

⇒ Czytaj więcej: Mniej zatrudnionych farmaceutów w aptece obroną przed nocnymi dyżurami?

Okazuje się bowiem, że spółka prowadząca sulęcińską aptekę, wskazywała na problem z pozyskaniem pracowników fachowych. Z tego właśnie miało wynikać uchylanie się od dyżurów.

 – Spółka wskazała, że ogłoszenia w sprawie naboru pracowników są publikowane cyklicznie i na dowód tych twierdzeń załączyła wydruk ogłoszeń w sprawie pracy – czytamy w decyzji Lubuskiego WIF.

Organizacja pracy apteki musi uwzględniać dyżury

Organ ocenił jednak, że nie ma podstaw do uwzględnienia tej argumentacji właściciela apteki. Przepisy obowiązującego prawa nie przewidują bowiem możliwości uchylenia się przez aptekę od obowiązku pełnienia dyżurów. WIF podkreślił, że to właściciel apteki, jako profesjonalny podmiot, ponosi pełną odpowiedzialność w zakresie podejmowanych działań. Jego powinnością jest też takie zorganizowanie pracy apteki, aby było one zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W tym również z Kodeksem pracy.

 – Apteki powinna być zorganizowana w taki sposób, aby nie zostało zagrożone bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów związane z brakiem możliwości korzystania z jej usług – czytamy w decyzji WIF.

W ocenie organu braki kadrowe nie usprawiedliwiają niedostosowania się do uchwały rady powiatu.

©MGR.FARM

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Czyli masło maślane. Przedsiębiorca niefachowiec otwiera aptekę bo rada powiatu nakazała, Obsługuje pacjentów wpada WIF i nie może zamknąć apteki. Bo powiat nakazał otwarcie apteki ?????