Rządzący nie potrafią sobie poradzić z przestępcami nielegalnie wywożącymi z Polski leku. Od lat podejmowane są próby jego ograniczenia, które nie przynoszą żadnego efektu. Polska nie jest jedynym krajem Unii, który boryka się z tym problemem. Leki wyjeżdżają nielegalnie także ze Słowacji, Rumunii i Bułgarii. Ale „my jesteśmy europejskim liderem w tym zakresie” – mówi anonimowo osoba z branży. „Ze względu na tanie leki i duży rynek, który trudniej kontrolować” – dodaje.
W rezultacie wykaz leków zagrożonych brakiem dostępności stale się wydłuża:
- styczeń 2017 – 173 pozycji,
- listopad 2017 – 197 pozycji,
- maj 2018 – 208 pozycji,
- wrzesień 2018 – 266 pozycji,
- listopad 2018 – 311 pozycji,
- styczeń 2019 – 338 pozycji.
Szacuje się, że co miesiąc z Polski wywożone są leki wartości 170 mln zł. To oznacza, że roczna wartość nielegalnego eksportu sięga 2 mld zł.
Przepisy, które mogą coś zmienić…
Problem dostrzegło Ministerstwo Sprawiedliwości, które wspólnie z Ministerstwem Zdrowia przygotowało ostatnio projekt zmiany Prawa farmaceutycznego mający ukrócić groźny proceder. Rząd przyjął projekt 2 lutego. Jakie są jego główne założenia?
Przede wszystkim inspektorzy farmaceutyczni mają zyskać narzędzia ułatwiające im kontrolę – np. możliwość zarządzenia otwarcia obiektu, lokalu lub ich części, w tym schowków. Poza tym projekt zobowiązuje policję i służby graniczne do współpracy z inspekcją farmaceutyczną.
Doprecyzowano też przepisy pozwalające wojewodom na nakładanie kar finansowych za nielegalną sprzedaż leków np. przez przychodnie lub domy opieki.
I najważniejsze – zmiana przepisów karnych za naruszenie zakazu sprzedaży leków przez apteki hurtowniom i wprowadzenie odpowiedzialności karnej za kupienie leków przez hurtownię od apteki. Ma za nią grozić do 10 lat więzienia (czytaj więcej: Będą kary więzienia dla nieuczciwych aptekarzy…).
– Nie mówimy więc już o nieuczciwych przedsiębiorcach, tylko wprost o przestępcach uczestniczących w zorganizowanej grupie przestępczej. Głównie są to duże podmioty skupiające kilkanaście, nawet kilkadziesiąt aptek, niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz hurtowni – powiedział OKO.press Tomasz Leleno, rzecznik prasowy Naczelnej Izby Aptekarskiej.
Jednocześnie zwraca uwagę, że nowe przepisy niewiele zmienią bez zapowiadanej od miesięcy reformy inspekcji farmaceutycznej. Nadal są bowiem województwa, gdzie kontrole przeprowadza zaledwie jeden inspektor, sprawujący nadzór na kilkuset podmiotami.
Unijna zamrażarka…
Wydaje się, że działania Ministerstw Sprawiedliwości i Ministerstwa Zdrowia idą w dobrym kierunku. Choć na wejście w życie nowych przepisów przyjdzie nam poczekać – może nawet rok. Dlaczego? Powodem jest konieczność uzyskania notyfikacji technicznej UE ze względu na zapisy o możliwości sprzedaży wysyłkowej leków osobom niepełnosprawnym (czytaj więcej: Ważne dla aptek przepisy trafią do unijnej zamrażarki?).
– To wspólny projekt resortów sprawiedliwości i zdrowia. Resort sprawiedliwości odpowiada za część związaną z ograniczeniem nielegalnego wywozu leków. Ta część nie wymaga notyfikacji. Natomiast jest ona wymagana w obszarze związanym z wysyłkową sprzedażą leków na receptę dla osób niepełnosprawnych, za opracowanie której odpowiada resort zdrowia – mówi OKO.press Tomasz Leleno.
W efekcie cały projekt nowelizacji prawa farmaceutycznego jest wstrzymany do czasu otrzymania notyfikacji ze strony UE.
Źródło: ŁW/OKO.press
