REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Nadszedł czas na szczepienia przeciw grypie w aptekach

pt. 20 sierpnia 2021, 09:48

Już za chwilę rozpocznie się sezon szczepień przeciwko grypie, a pierwsze szczepionki zaczną trafiać do aptek. Czy jednak pacjenci będą mogli zaszczepić się nimi w aptekach? Obecnie mogą zaszczepić się w nich przeciw COVID-19, nie ustają jednak głosy, że również szczepienia przeciw grypie powinny trafić w ręce farmaceutów…

"Szczepienie na grypę jest dużo prostsze od COVID-19" - przekonywał dr n. farm. Piotr Merks w programie "Kwadrans z Farmacją" (fot. MGR.FARM)
"Szczepienie na grypę jest dużo prostsze od COVID-19" - przekonywał dr n. farm. Piotr Merks w programie "Kwadrans z Farmacją" (fot. MGR.FARM)

Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach to w opinii wielu osób sukces. W niespełna kilka miesięcy udało się przeprowadzić odpowiednie zmiany legislacyjne, a w zaledwie dwa tygodnie kilkaset aptek przygotowało się do pełnienia roli punktów szczepień. Obecnie w całej Polsce do Narodowego Programu Szczepień włączone jest ponad 600 tego typu placówek. W ocenie dra n. farm. Piotra Merksa, to dużo – biorąc pod uwagę, krótki czas na przygotowanie i trwający sezon urlopowy.

Pacjenci zadowoleni ze szczepień w aptekach

W programie „Kwadrans z Farmacją” ekspert opowiadał o prowadzonych przez niego badaniach dotyczących satysfakcji pacjentów szczepionych przez farmaceutów.

REKLAMA

– Postanowiliśmy zmierzyć, czy pacjenci są zadowoleni, czy nie. Najpierw poszliśmy w kierunku badania w punkcie szczepień. Badana była grupa ponad 1300 pacjentów, gdzie poziom satysfakcji był ponad 96%. To pokazuje, że po pierwsze pacjenci byli zdziwieni, że farmaceuta to może zrobić, a po drugie byli bardzo zadowoleni ze sposobu, w jaki do nich podchodzimy, czyli te informacje dodatkowe, jakie leki użyć w przypadku gorączki bądź działań niepożądanych – mówił Piotr Merks.

REKLAMA

Wraz ze swoich zespołem przygotował on ankietę w postaci QR kodów dla aptek ogólnodostępnych. Na pytanie “Czy dla pacjenta szczepienie w aptece było wygodne?” statystycznie 95,6% pacjentów odpowiedziało “jak najbardziej” i oceniło to 5/5.

– Zadaliśmy pytanie również “Jak oceniają umiejętności farmaceutów?”, po tych przeszkoleniach teoretycznych i praktycznych w kontekście podawania szczepionek na COVID-19, 93,4% ocenia na 5/5. Uważam to za rewelacyjne i przeszło to najśmielsze moje oczekiwania. Zapytaliśmy też “Czy następne takie szczepienie chciałbyś wykonać również w aptece?” i tutaj 90,1% powiedziało “tak, jak najbardziej” – wskazywał ekspert w programie „Kwadrans z Farmacją”.

Konieczne są zmiany w edukacji

Dr Piotr Merks ocenił, że przeszkodą w jeszcze większym zaangażowaniu się farmaceutów i aptek w szczepienia, jest przestarzały system szkolenia farmaceutów, ale też brak zmian w roli i zadaniach zawodowych farmaceutów. W ostatnich latach to się zmienia (czytaj również: Włączenie aptek w szczepienia przeciw grypie obniżyłoby ich cenę?).

– Mieliśmy bardzo duże zaległości w kontekście rozwoju aptekarstwa w Polsce. Byliśmy wręcz w dekadencji przez ostatnie 20 lat, dopiero niedawno to się zaczęło ruszać. Mam wrażenie, że pandemia w jakiś sposób akcelerowała dostosowywanie polskich aktów do tych międzynarodowych, uznanych standardów i wcale bym nie powiedział, że to jest źle – mówił ekspert.

REKLAMA

W jego ocenie sposobem na przyspieszenie zmian w polskiej farmacji jest przede wszystkim zmiana w systemie ich kształcenia. Zdaniem Merks kursy edukacyjne w zakresie szczepień powinny być prowadzone na uczelni, na ostatnim roku farmacji.



– Tak jest wszędzie na zachodzie. Farmaceuta, który kończy uczelnię jest od razu przygotowany do wykonywania iniekcji. I to nie tylko Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego powinno być, ale też uczelnie powinny przygotowywać do szczepień – mówił ekspert w programie „Kwadrans z Farmacją”.

– Mam wrażenie, że część uczelni nadal nie jest przekonana do tych szczepień i to budzi duży smutek. Natomiast świat będzie szedł w tym kierunku, będziemy zdobywać kolejne kompetencje i trzeba na pewno przygotować młodych farmaceutów do rzeczy, które są praktyczne, a nie teoretyczne. Jest za mało praktyki, a za dużo teorii. Warto by było skorzystać z osób, które nie tylko czytają książki i są teoretykami, ale też z tego dużego wsparcia praktyków. Przykładem takich zmian w programie edukacyjnym był program Wielkiej Brytanii, gdy w 2011 roku postanowiono, żeby udoskonalić i ulepszyć kompetencje farmaceutów, którzy trafiali do aptek – zatrudniono na uczelniach praktyków, czyli tych, którzy obsługują pacjentów za pierwszym stołem – mówił Piotr Merks.

Szczepienia przeciw grypie w aptekach

W trakcie programu „Kwadrans z Farmacją” nie zabrakło też kwestii możliwych szczepień w aptekach przeciw grypie. To rozwiązanie, które domaga się coraz większa część środowiska. W ocenie Piotra Merksa, jest to naturalna kolej rzeczy (czytaj również: ZAF: Szczepienia przeciw grypie w aptekach i bezpłatne dla wszystkich ich pracowników).

– Szczepienie na grypę jest dużo prostsze od COVID-19. Dlatego ja bardzo chciałem, żeby jednak szlify w Polsce farmaceuci zdobywali na szczepionkach przeciw grypie, jednak tak się stało, że dostaliśmy duże wyzwanie. Szczepienia przeciw COVID-19 są bardzo wymagające w kontekście umiejętności manualnych – musimy rozmieszać składniki w odpowiednich proporcjach, nabrać do strzykawki, usunąć bąbelki z igły, więc to jest dosyć czasochłonne. Biorąc pod uwagę jeszcze warunki przechowywania, że jak rozrobimy to może to leżeć określony czas poza lodówką, więc ta obsługa jest zdecydowanie trudniejsza. Jeśli farmaceuci poradzili sobie bardzo dobrze z COVID-19, to grypa nie powinna wymagać nawet dodatkowego szkolenia, bo jest prostsza – mówił ekspert.

W jego ocenie wprowadzenie szczepień przeciw grypie w aptekach rozwiązałoby wiele problemów. Jednym z nich są chociażby przypadki odmawiania przez lekarzy, szczepienia szczepionkami przyniesionymi przez pacjentów z aptek (czytaj również: Apteki mogą poprawić wyszczepialność przeciw grypie).

– Za dużo jest elementów konkurowania pomiędzy przychodnią, apteką, pielęgniarką, lekarzem, farmaceutą, a to zupełnie nie o to chodzi. Powietrza w systemie ochrony zdrowia jest tak dużo, że dla wszystkich starczy, bo my cały czas jesteśmy w deficytach. Zgodnie ze statystykami OECD my nie jesteśmy w stanie tego wypełnić, więc o co się tak naprawdę kłócić? Nasza idea jest taka, że dla wszystkich starczy. Dajmy sobie przestrzeń do tego, żeby pomagać ludziom. Pacjentowi trzeba pomóc i zapomnijmy o własnych interesach. Róbmy jak najlepiej dla Polaków – podsumował Piotr Merks w programie „Kwadrans z Farmacją”.

©MGR.FARM

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Prebiotyk Fibraxine – unikalny skład i niezwykły wpływ na przewód pokarmowy

1 grudnia 202209:34

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową […]

Najprościej ujmując, prebiotyki są „superpokarmem” dla żyjących w naszych jelitach „dobrych” bakterii. Wspomagają także odbudowę prawidłowej mikrobioty. Proces bakteryjnej przemiany materii to fermentacja. W jej wyniku z błonnika rozpuszczalnego powstają pierwszo- i drugorzędowe metabolity bakteryjne, a wśród nich krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (ang. short chain fatty acid – SCFA): octowy, propionowy i masłowy. Odgrywają one podstawową rolę w odżywianiu nabłonka jelita grubego (zapewniają ponad 95% energii) oraz w utrzymaniu homeostazy, czyli dobrostanu organizmu. SCFA, w szczególności kwas masłowy, poza zapewnieniem energii komórkom nabłonka jelitowego powodują wzrost i różnicowanie komórek, utrzymanie stabilnej bariery jelitowej („uszczelnienie” jelita). W przypadku uszkodzenia ściany jelita SCFA umożliwiają i przyspieszają procesy gojenia, mają działanie antyonkogenne. Działają przeciwzapalnie (hamują produkcję cytokin prozapalnych i stymulują produkcję cytokin przeciwzapalnych jak również pobudzają układ odpornościowy gospodarza). Są odpowiedzialne również za prawidłową kurczliwość jelit i czucie trzewne. 

Prebiotyczny błonnik, dzięki mechanicznej regulacji rytmu wypróżnień, przyspieszeniu perystaltyki i pasażu, zwiększeniu masy/objętości stolca i poprawie jego konsystencji, reguluje pasaż jelitowy. To oznacza, że działa zarówno przeciwzaparciowo jak i przeciwbiegunkowo. Błonnik spowalnia rozkład węglowodanów, zmniejsza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów, obniża stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. Dzięki temu, błonnik przyczynia się do zmniejszenia uczucia głodu i obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

REKLAMA

REKLAMA

Ostatnie badania wykazały, że dieta bogatobłonnikowa zmniejsza ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów ogółem, a błonnik rozpuszczalny zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia uchyłków.

Tymczasem populacje zachodnie mają zdecydowanie zbyt mało błonnika w diecie. W dzisiejszych czasach, zwiększenie objętości błonnika pokarmowego w diecie jest trudne do zrealizowania, gdyż wiąże się ze spożywaniem dużych, liczonych w kilogramach, ilości owoców i warzyw. Dlatego też coraz częściej sięga się po gotowe suplementy, których zaletami są znana objętość podawanego błonnika, jego pochodzenie i jakość, jak również dodatki zwiększające skuteczność preparatów. Szczególnie preparat złożony FIBRAXINE jest wart uwagi, gdyż jest to produkt z którym przeprowadzono badania w Polsce, a po drugie ma unikatowy skład warunkujący jego właściwości: arabinogalaktan z laktoferyną.

Laktoferyna to naturalna glikoproteina o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych, wspomaga regulację mikrobioty jelitowej. Arabinogalaktan, zatwierdzony przez FDA błonnik pokarmowy o statusie GRAS (ang. generally recognised as safe = generalnie uznany za bezpieczny wg FDA), działa szczególnie silnie prebiotycznie (zwiększa liczbę endogennych dobrych bakterii), natomiast laktoferyna, działa przeciwzapalnie, immunomodulująco i przeciwdrobnoustrojowo. Arabinogalaktan jest nie skrobiowym polisacharydem o szczególnie rozgałęzionej strukturze (galaktoza do arabinozy jak 1:6), co czyni go rozpuszczalnym w wodzie i nieżelującym (w przeciwieństwie do innych, takich jak guar, karagen czy guma arabska). 

Według rekomendacji różnych towarzystw naukowych, zarówno polskich (Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, PTGE), amerykańskich (American College of Gastroenterology, ACG, Americal Gastroenterological Asociation, AGA) czy europejskich (United Gastroenterology, UEG) błonnik rozpuszczalny, a w szczególności z dodatkiem arabinogalaktanu zalecany jest w leczeniu i profilaktyce zaostrzeń takich schorzeń jak: 

REKLAMA
  • różne postaci choroby uchyłkowej, w tym po przebytym zapaleniu uchyłków
  • zespół jelita drażliwego (IBS)
  • wspomagająco długoterminowo! W leczeniu zaparcia niezależnie od jego przyczyny
  • u pacjentów w trakcie radioterapii i chemioterapii – o ile jest dobrze tolerowany
  • u osób po operacjach na jelicie cienkim i grubym

Błonnik rozpuszczalny z laktoferyną (FIBRAXINE) mogą stosować osoby zdrowe, w celu uzupełnienia zawartości błonnika rozpuszczalnego w diecie (1 saszetkę dziennie codziennie). Należy podkreślić, że obecnie na rynku dostępnych jest wiele suplementów. Większość z nich nigdy nie była przebadana naukowo i nie ma dowodów na swoją skuteczność. Zatem błonnik błonnikowi nierówny i nie wystarczy „jakiś” preparat. Warto sięgać po sprawdzone rozwiązania, takie jak Fibraxine.

dr n. med. Anna Pietrzak
II Klinika Gastroenterologii CMKP
Oddział Gastroenterologii Szpitala Bielańskiego, Warszawa

 

Bibliografia:

1. Zannini E, Bravo Núñez Á, Sahin AW, Arendt EK. Arabinoxylans as Functional Food Ingredients: A Review. Foods. 2022 Apr 1;11(7):1026.
2. Lee DPS, Peng A, Taniasuri F, Tan D, Kim JE. Impact of fiber-fortified food consumption on anthropometric measurements and cardiometabolic outcomes: A systematic review, metaanalyses, and meta-regressions of randomized controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022 Mar 25:1-19.
3. Huwiler VV, Schönenberger KA, Segesser von Brunegg A, Reber E, Mühlebach S, Stanga Z, Balmer ML. Prolonged Isolated Soluble Dietary Fibre Supplementation in Overweight and Obese Patients: A Systematic Review with Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. Nutrients. 2022 Jun 24;14(13):2627.
4.Arayici ME, Mert-Ozupek N, Yalcin F, Basbinar Y, Ellidokuz H. Soluble and Insoluble Dietary Fiber Consumption and Colorectal Cancer Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutr Cancer. 2022;74(7):2412-2425.
5. Carrasco-Labra A, Lytvyn L, Falck-Ytter Y, Surawicz CM, Chey WD. AGA Technical Review on the Evaluation of Functional Diarrhea and Diarrhea-Predominant Irritable Bowel Syndrome in Adults (IBS-D). Gastroenterology. 2019 Sep;157(3):859-880.
6. Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, Chey WD, Keefer LA, Long MD, Moshiree B. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome. Am J Gastroenterol. 2021 Jan 1;116(1):17-44.
7. Pietrzak A. Bartnik W., Szczepkowski M., Krokowicz P., Dziki A., Reguła J., Wallner G. Polish inerdisciplinary consensus and treatment of diverticular disease of the colon (2015). Gastroenterologia Kliniczna 2015; 7:1-19.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]