REKLAMA
pt. 15 września 2023, 08:01

Nowe obowiązki dla techników farmaceutycznych… i nie tylko dla nich!

Niedawno podpisana przez prezydenta Ustawa o niektórych zawodach medycznych może wprowadzić sporo zamieszania na rynku aptecznym. Jej przepisy szczegółowo regulują wykonywanie zawodu technika farmaceutycznego. Ale czy zmiany dotkną tylko tę grupę zawodową? Pośrednio uderzy ona również we właścicieli i kierowników aptek…

Jakie będa nowe obowiązki dla techników farmaceutycznych? Obejrzyj odcinek "Kzf"!
Nowe przesłanki do wykonywania zawodu technika farmaceutycznego muszą spełnić nie tylko przyszli kandydaci, ale również już praktykujący specjaliści (fot. MGR.FARM)

Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego pod koniec 2022 roku w polskich aptekach pracowało około 32 000 techników farmaceutycznych. Do tej pory wykonywanie tego zawodu było prawnie regulowane w niewielkim stopniu w stosunku do wymagań stawianych magistrom farmacji. Jednak już wkrótce ten stan rzeczy ulegnie zmianie. Wejście w życie Ustawy o niektórych zawodach medycznych będzie wiązało się z wieloma wyzwaniami, którym nie tylko technicy muszą sprostać. 

Tak jak w przypadku innych ustaw zawodowych, regulacje zawarte w nowej ustawie obejmują 4 obszary. Należą do nich:

  • kwalifikacje do wykonywania zawodu, 
  • zasady wykonywania zawodu, 
  • odpowiedzialność dyscyplinarna, 
  • doskonalenie zawodowe. 

W każdym z tych obszarów prawo wprowadza nowości do funkcjonowania aptek, które w niektórych przypadkach mogą być rewolucyjne.

Przepisy działają jakby wstecz…

Największa rewolucja dotyczyć będzie kwalifikacji do wykonywania zawodu. Od momentu obowiązywania ustawy zawód technika farmaceutycznego może wykonywać wyłącznie osoba, która posiada pełnię praw publicznych, pełną zdolność do czynności prawnych, i co najważniejsze nie jest karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego ani umyślne przestępstwo skarbowe. I to właśnie ten ostatni warunek wymusza powzięcie nietypowych działań przez właścicieli aptek. Bowiem będą oni zobowiązani do sprawdzenia, czy ich pracownicy nie zostali wcześniej skazani. 

– Przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego jest też znieważenie pomnika czy udział w bójce albo kradzież o naprawdę niezbyt wysokiej wartości. Więc oznacza to, że tutaj technik farmaceutyczny będzie jak saper nie będzie mógł się pomylić ani razu. Nie mówimy już tylko o tych najpoważniejszych przestępstwach, ale także o jeździe pod wpływem alkoholu, obrazie uczuć religijnych […] To wszystko może narażać na utratę prawa wykonywania zawodu – wyjaśnił Karol Korszuń, adwokat i partner Kancelarii Fairfield oraz gość „Kwadransa z farmacją”

Tutaj możemy mówić o sytuacji, w której przepisy niejako działają wstecz przesłanki do wykonywania zawodu technika farmaceutycznego muszą spełnić nie tylko przyszli kandydaci, ale również już praktykujący specjaliści.

Jeżeli w dniu wejścia tej ustawy ktoś, kto jest technikiem farmaceutycznym, ma jeszcze niezatarty wyrok, to on z automatu traci możliwość dalszego wykonywania zawodu i nie jest objęty żadnym dodatkowym okresem przejściowym – komentował prawnik. 



Będzie rejestr techników farmaceutycznych

Rozmówca Łukasza Waligórskiego zdradził również szczegóły tego, jak wyglądać będzie rejestr prowadzony przez ministra zdrowia, do którego wpis ma być obowiązkowy dla każdego technika farmaceutycznego. Rejestr składa się z 2 części. Część niejawna zawiera praktycznie wszystkie informacje na temat wykształcenia, doświadczenia zawodowego, praktyki oraz informacje o skazaniu. Część jawna natomiast – dostępna dla każdego – posiada dane takie jak imię, nazwisko, identyfikator technika oraz jego miejsce pracy. 

Za wpis do rejestru techników farmaceutycznych trzeba bedzie zapłacić – koszt wynosi 100 złotych. Zarówno składanie wniosku o wpis do rejestru, jak i prowadzenie rejestru, to procesy, które będą przebiegać w sposób elektroniczny. 

Ważna informacja jest też taka, że wszystkie informacje, które będa podawane we wniosku, składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej – takiej samej, jak za składanie fałszywych zeznań. Grozi za to do 8 lat pozbawienia wolności, a podanie nieprawidłowych danych skutkuje wykreśleniem z rejestru. 

Przed kim odpowiadają technicy?

Na straży należytego wykonywania zawodu farmaceuty stoją rzecznicy odpowiedzialności zawodowej oraz okręgowe sądy aptekarskie. A jak to bedzie wyglądało u techników farmaceutycznych? Postepowanie dyscyplinarne leży po stronie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Sankcje finansowe, które będzie mogła nakładać, zawierają się w przedziale od 4000 do 12000 złotych. Ponadto do możliwych sankcji zaliczamy zawieszenie wykonywania zawodu do 5 lat oraz odebranie uprawnień zawodowych z niemożnością ponownego wpisu do rejestru na okres 10 lat.

A kto może zostać członkiem Komisji?

– W przypadku farmaceutów rzecznikami dyscyplinarnymi oraz sędziami są Państwa koledzy po fachu – magistrzy farmacji. Natomiast w przypadku techników farmaceutycznych wygląda to zupełnie inaczej. Rzecznikiem dyscyplinarnym, czyli swego rodzaju prokuratorem – tym, który ocenia, zbiera dowody i oskarża – będzie prawnik powoływany przez Ministerstwo Zdrowia – mówił adw. Karol Korszuń. 

Prawnik ten to osoba z co najmniej 5-letnim doświadczeniem w stosowaniu prawa administracyjnego. Nie jest to więc człowiek, który na co dzień pracuje w aptece, lecz dobrze przygotowany fachowiec. Gość „Kwadransa” wyraził pogląd, że obrona przed zarzutami stawianymi przez prawnika może być przez to trudniejsza. 

Również nie wszyscy sędziowie w postępowaniu dyscyplinarnym techników farmaceutycznych sami będą technikami. Ustawa przewiduje, że w składzie sedziowskim powinno być przynajmniej 2 techników farmaceutycznych, natomiast pozostałe osoby to przedstawiciele ministra zdrowia. Samych techników również wyznacza minister.

Zaproszony ekspert ocenił zakres swobody i samorządności w kwestii odpowiedzialności zawodowej techników farmaceutycznych jako żaden w porównaniu z magistrami farmacji. Przypuszcza on, że nowe organy bedą działały w sposób bardziej restrykcyjny, podatny na sugestie ze strony ministra zdrowia, a niekoniecznie uwzględniający interesy tej grupy zawodowej. 

Niemniej prawo dotyczące właściwego sposobu wykonywania zawodu technika farmaceutycznego zawiera dość ogólne przepisy, więc standardy orzekania będą kształtowały się na przestrzeni najbliższych kilku, a może nawet kilkudziesięciu lat. 

Obowiązkowa nauka na punkty

Techników niebawem dotknie też obowiązek edukacyjny. Ustawa mówi o 5-letnim okresie rozliczeniowym. Liczba punktów do zdobycia w tym czasie będzie wynikała z odpowiedniego rozporządzenia ministra zdrowia. Technik farmaceutyczny musi prowadzić kartę rozwoju zawodowego. Osobą odpowiedzialną za dostarczenie karty oraz rozliczenie punktowe stanie się wojewoda. 

Co bardzo istotne dla właścicieli i kierowników aptek – technikowi farmaceutycznemu będzie przysługiwać co roku 6 dni urlopu szkoleniowego opłacanego jak urlop wypoczynkowy. Co oznacza, że pula dni urlopowych zwiększy się o 25%. Urlop odbywa się na takich samych zasadach jak urlop szkoleniowy magistra – data urlopu każdorazowo ustalana jest w porozumieniu z pracodawcą, lecz nie może on zabronić wzięcia dni wolnych na ten cel.

Czy czas nas goni?

W głowach pracowników i pracodawców aptecznych rodzi się teraz pytanie – ile jest czasu na przygotowanie się do wszystkich zmian? Okres przygotowawczy do wejścia ustawy w życia można określić jako długi. Przez 6 miesięcy od opublikowania ustawy w Dzienniku Ustaw trwa vacatio legis – więc zapisy ustawy jeszcze nie obowiązują. Przewiduje się, że okres ten skończy się w połowie marca 2024 roku. Następne 6 miesięcy to czas, kiedy technik farmaceutyczny może złożyć wniosek o wpis do rejestru. W przypadku przeciągającej się procedury wpisu istnieje jeszcze inne wyjście.

– Jest jeszcze przepis, który mówi: każdy, kto w dniu wejścia w życie ustawy jest uprawniony do wykonywania zawodu technika, będzie przez 12 miesięcy mógł dalej wykonywać ten zawód, nawet jeżeli nie będzie tego wpisu do rejestru – uspokoił Korszuń. 

Dla właścicieli aptek kluczowym okresem będzie pierwsze pół roku od momentu publikacji ustawy. To moment na rozmowę ze swoim personelem i weryfikację, czy nie ma on żadnego wyroku, który byłby problematyczny. Bo konsekwencje niedopilnowania tej sprawy mogą być opłakane.

©MGR.FARM

Wynalazca plastrów nikotynowych: Całe życie zastanawiałem się, dlaczego ludzie palą!

4 czerwca 202414:01

Historia pełna jest inspirujących opowieści o ludziach, którzy poświęcili swoje życie i karierę na rzecz tego, co kochali najbardziej – pomocy innym. Jedną z takich osób był Murray Elias Jarvik, amerykański psychofarmakolog i naukowiec, współtwórca plastrów nikotynowych. Z okazji Światowego Dnia bez Papierosa przypominamy jego niezwykłą sylwetkę.

[Artykuł sponsorowany]

Murray Jarvik urodził się 1 czerwca 1923 r. w Nowym Jorku. Ukończył m.in. Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco. Przez całe życie cierpiał na problemy z sercem. Jego kłopoty zdrowotne rozpoczęły się od ciężkiego przypadku gorączki reumatycznej, gdy miał 12 lat. Później w wieku 28 lat zachorował na polio, a w 1992 r. zdiagnozowano u niego raka płuc. Nowotwór udało się wyleczyć.1,2

W całej tej historii warto wspomnieć, że naukowiec nigdy nie palił papierosów. W trakcie licznych pobytów w szpitalach obserwował jednak pacjentów, którzy zmagali się z nałogiem i objawami odstawienia papierosów. To wtedy w jego głowie zrodził się pomysł na inny, bezpieczniejszy sposób dostarczania nikotyny do organizmu, który zniweluje chęć sięgania po papierosa u osób, które powinny natychmiast wyjść z nałogu.1,2 Motywacji do działania dostarczała mu również żona, nałogowa palaczka.1

Nikotyna w terapii leczenia uzależnienia

Murray Jarvik rozpoczął badania nad wchłanianiem nikotyny przez skórę i jej wpływem na organizm ludzki od obserwowania rolników zajmujących się zbieraniem tytoniu. Nie mógł jednak uzyskać zgody na prowadzenie badań na pacjentach. W końcu wraz ze swoim kolegą z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Jedem Rosem, zaczęli prowizoryczne plastry testować na sobie. Po latach, w jednym z wywiadów Javik wspominał: „Nałożyliśmy tytoń na skórę i czekaliśmy, co się stanie. Nasze tętno wzrosło, zaczęła skakać adrenalina, to wszystko przytrafia się palaczom”. 4

Badania Jarvika i Rose doprowadziły do wynalezienia plastra nikotynowego na początku lat 90. Sześć lat później Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ich sprzedaż jako leku bez recepty. Murray Jarvik dożył później starości. Zmarł 8 maja 2008 roku w wieku 84 lat.2

Plaster nikotynowy dzisiaj

Plaster nikotynowy dziś jest szeroko stosowany jako podstawowy element Nikotynowej Terapii Zastępczej. Dostarcza on nikotynę bezpośrednio przez skórę do organizmu, aby złagodzić potrzebę zapalenia papierosa i stopniowo rzucić palenie. Działa do 16 godzin i – w przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów – nie zawiera tysięcy substancji kancerogennych.5

Co warto zapamiętać na temat Nikotynowej Terapii Zastępczej?

• Nikotynowa Terapia Zastępcza to najlepiej przebadana farmakologiczna forma wsparcia rzucania palenia: ponad 150 badań klinicznych 6, w trakcie których przebadano około 65 tysięcy pacjentów 7, badania dostępne w Cochrane Library.

• NTZ to jedyna, dostępna bez recepty, terapia rekomendowana przez WHO (Essential Medicines List). Na liście znajdują się zarówno plastry, gumy, tabletki, jak i spray.3

• NTZ zwiększa szansę na rzucanie palenia o 50% do 60%.8

• Jednoczesne stosowanie plastra nikotynowego i innego rodzaju NTZ (szybko działającego, np. guma do żucia, tabletka do ssania, spray) zwiększa o 15% do 36% prawdopodobieństwo, że dana osoba rzuci palenie, niż gdyby użyła tylko jednego rodzaju produktu NTZ.7

• NTZ może być używana w grupach pacjentów ze szczególnymi potrzebami (kobiety w ciąży i karmiące piersią pod nadzorem lekarza10, pacjenci z chorobami serca i po przebytym zawale11, pacjenci z chorobami układu oddechowego, w tym POChP12, pacjenci z innymi uzależnieniami np. od alkoholu13.

Dowiedz się więcej na temat produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej.

Literatura

  1. Weber, Bruce (2008-05-13). „Murray Jarvik, 84, Whose Research Helped Lead to Nicotine Patch, Dies”New York Times. Retrieved 2008-05-26.
  2. Wikipedia. Dostep 21.05.2024 r. https://en.wikipedia.org/wiki/Murray_Jarvik
  3. WHO model list of essential medicines – 22nd list, 2021, 30 September 2021, WHO/MHP/HPS/EML/2021.02, dostęp https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2021.02, 21.05.2024 r.
  4. Obituary: Murray E. Jarvik, 84, UCLA pharmacologist, nicotine patch inventor, dostęp: https://www.uclahealth.org/news/release/obituary-murray-e-jarvik-84-ucla-pharmacologist-nicotine-patch-inventor
  5. Edyta Budzyńska, Stefanie Sielemann, Jarosław Puton, Alexander L.R.M. Surminski, Analysis of e-liquids for electronic cigarettes using GC-IMS/MS with headspace sampling, Talanta, Volume 209, 2020, 120594, ISSN 0039-9140, https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.120594.
  6. SteadL.F., PereraR., BullenC. et al. Nicotinereplacementtherapyfor smoking cessation// CochraneDatabase Syst. Rev. 2012. Issue11.
  7. Hartmann‐BoyceJ, ChepkinSC, YeW, BullenC, Lancaster T. Nicotinereplacementtherapyversus controlfor smoking cessation. CochraneDatabase of SystematicReviews2018, Issue5.
  8. W porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo lub bez leczenia za Hartmann‐Boyce J, Chepkin SC, Ye W, Bullen C, Lancaster T. Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
  9. Lindson N, et al. Different doses, durations and modes of delivery of nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Apr 18;4(4):CD013308.
  10. Bała,Cedzyńska i in. Wytyczne leczenia uzależnienia od nikotyny. Rekomendacje, 2022. https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1653901298_wytyczne-zun.pdf
  11. McRobbie H, Hajek P. Nicotine replacement therapy in patients with cardiovascular disease: guidelines for health professionals. Addiction. 2001 Nov;96(11):1547-51.
  12. Ellerbeck EF, Nollen N, Hutcheson TD, Phadnis M, Fitzgerald SA, Vacek J, Sharpe MR, Salzman GA, Richter KP. Effect of Long-term Nicotine Replacement Therapy vs Standard Smoking Cessation for Smokers With Chronic Lung Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2018 Sep 7;1(5):e181843. 
  13. Pharmacological Options for Smoking Cessation in Heavy-Drinking Smokers – PubMed (nih.gov).

    Jak oceniasz artykuł?

    Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

    Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

    0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]