Wchodząca w życie 1 listopada duża nowelizacja ustawy refundacyjnej, wprowadza szerokie zmiany na rynku farmaceutycznym i aptecznym. Obejmuje ona również farmaceutów szpitalnych. Główne zmiany dotyczą wymogów posiadania apteki szpitalnej lub działu farmacji szpitalnej w zakładzie leczniczym, a także minimalnej liczby zatrudnionych w nich farmaceutów.
Czy to oznacza, że szpitalników czekają zwolnienia i likwidacje dotychczas funkcjonujących aptek szpitalnych?
Nowe wymogi tworzenia aptek szpitalnych i działów farmacji szpitalnej
Zgodnie z art. 87 Ustawy – Prawo farmaceutyczne aptekę szpitalną tworzy się:
- w zakładzie leczniczym, w którym podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne i inne niż szpitalne;
- jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi, o której mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.
Zgodnie z aktualnymi przepisami nie są przewidziane sytuacje, kiedy podmiot leczniczy jest zwalniany z obowiązku utworzenia takiej apteki. Znowelizowana ustawa refundacyjna to zmienia i dopuszcza sytuacje, kiedy nie jest konieczne utworzenie apteki szpitalnej. Zgodnie z jej brzmieniem Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny na wniosek zakładu leczniczego będzie mógł zwolnić podmiot z obowiązku utworzenia takiej właśnie apteki.
Będzie to dozwolone w przypadku, gdy zakład leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne, ale wyłącznie w sytuacji, gdy dotyczy to świadczeń z zakresu:
- opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień;
- rehabilitacji leczniczej;
- świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej;
- opieki paliatywnej i hospicyjnej.
W ocenie resortu zdrowia do udzielania tych świadczeń nie są wymagane leki wymagające nadzoru farmaceuty.
Oznacza to, że w części placówek medycznych apteki szpitalne najprawdopodobniej przestaną funkcjonować. Kto wówczas będzie sprawował nadzór nad obrotem lekami w szpitalu? Kto będzie weryfikował autentyczność produktów, kontrolował warunki przechowywania produktów leczniczych i wyrobów medycznych? I wreszcie – kto będzie kontrolował i na bieżąco wycofywał ze szpitalnego obrotu produkty lecznicze z decyzją o wycofaniu/wstrzymaniu przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny?
Zmiany dotyczące minimalnych norm zatrudnienia
Zgodnie z aktualnymi przepisami wymagany jest jeden etat farmaceuty w aptece szpitalnej na każde rozpoczęte 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych w danej placówce leczniczej oraz jeden etat farmaceuty w dziale farmacji szpitalnej na każde rozpoczęte 50 łóżek lub stanowisk dializacyjnych. Co ważne, do puli farmaceutów nie wlicza się etatu kierownika apteki szpitalnej. Dla przykładu, w szpitalu, gdzie w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą, zgłoszonych jest 250 łóżek, należy zatrudnić trzech farmaceutów oraz kierownika apteki.
- Czytaj również: Problemy kadrowe w aptekach szpitalnych. Będzie jeszcze gorzej?
Po wprowadzeniu przepisów w 2021 r. wiele podmiotów leczniczych zgłaszało zastrzeżenia do wymaganych norm zatrudnienia. Szpitale tłumaczyły się brakiem farmaceutów na rynku pracy, chętnych do podjęcia pracy w aptekach szpitalnych. W 2021 r., kiedy Ustawa o zawodzie farmaceuty weszła w życie, w szpitalach brakowało około 1000 farmaceutów! Ponadto pojawiały się głosy, że liczbę farmaceutów należy dostosować do specyfiki podmiotu leczniczego i zwiększyć w przypadku przygotowywania np. mieszanin do żywienia pozajelitowego, przygotowywania radiofarmaceutyków lub leków cytotoksycznych.
Ostatecznie po głosach krytyki właścicieli szpitali resort zdrowia postanowił zmniejszyć minimalne normy zatrudnienia. W wyniku zmian, wprowadzonych w nowelizacji ustawy refundacyjnej, wymagany będzie jeden etat farmaceuty w aptece szpitalnej na każde zakończone 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych. Podobnie jak poprzednio, do tej puli nie wlicza się kierownika apteki.
Oznacza to, że dla wymienionego wcześniej przykładu (250 łóżek) szpital będzie zobowiązany do zatrudnienia już tylko dwóch farmaceutów i kierownika apteki.
W przypadku działów farmacji szpitalnej wymagany będzie etat kierownika (poprzednie przepisy nie wymagały takiego stanowiska) oraz kolejny etat farmaceuty, w przypadku gdy liczba łóżek/stanowisk dializacyjnych przekroczy 100. Przykładowo: w zakładzie, gdzie utworzono dział farmacji szpitalnej i podmiot zarejestrował 90 łóżek, wystarczy zatrudnienie kierownika działu farmacji szpitalnej.
Kolejną zmianą, która jeszcze bardziej ograniczy wymagania dotyczące zatrudniania farmaceutów w szpitalach, jest możliwość niewliczania do ogólnej liczby łóżek w zakładzie leczniczym tych, które przewidziane są do opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, rehabilitacji leczniczej, świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej oraz paliatywnej i hospicyjnej. Taka placówka, po uzyskaniu zgody wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, będzie mogła odliczyć te łóżka od ogólnej puli zgłoszonej w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Jakie będą konsekwencje zmian?
– Apteka szpitalna, w której jestem zatrudniona, pracuje w systemie całodobowym, siedem dni w tygodniu. Pracujemy we wszystkie weekendy i święta. Codziennie przygotowujemy mieszaniny do żywienia pozajelitowego, a w tygodniu również leki cytotoksyczne. Dodatkowo mamy wdrożony system Unit-dose, który wymaga stałego nadzoru farmaceuty. Część zespołu posiada specjalizację z farmacji klinicznej, a część kończy kształcenie w tym kierunku, planowaliśmy wdrożenie usług farmacji klinicznej na oddziałach. Obawiam się sytuacji, w której dyrekcje szpitali zmniejszą ilość zatrudnionych farmaceutów do minimalnie wymaganej, bez uwzględnienia prawdziwych potrzeb szpitala. Znacznie pogorszy to komfort pracy oraz uniemożliwi wykonywanie dodatkowych, bardzo potrzebnych zadań z zakresu farmacji klinicznej i poprawy bezpieczeństwa farmakoterapii naszych pacjentów – mówi mgr farm. Joanna Taczyńska, zastępca kierownika apteki szpitalnej z Grudziądza
Przeczytałeś tylko 40% artykułu
Całość dostępna w najnowszym numerze magazynu MGR.FARM
©MGR.FARM
