REKLAMA
pt. 8 marca 2024, 08:01

W Anglii mężczyzna nie kupi pigułki „dzień po”. Kobieta musi wypełnić kwestionariusz…

Dyskusja na temat dostępu do antykoncepcji awaryjnej, czyli tak zwanej tabletki „dzień po”, rozgorzała na dobre w polskim środowisku aptekarskim. Być może już niebawem ten rodzaj antykoncepcji będziemy wydawać z aptek bezpłatnie. Angielscy farmaceuci robią to już od dawna. Czy na pewno możemy brać z nich przykład?

Opieka farmaceutyczna w Anglii - jak wygląda w przypadku pigułki "dzień po"?
Już wkrótce osoby, którą ukończą studia farmaceutyczne w Wielkiej Brytanii, będą automatycznie nabywały uprawnienia do wypisywania recept (fot. MGR.FARM)

Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, regulujący dostępność pigułki „dzień po”, jest w trakcie procedowania. Ale już teraz farmaceuci zastanawiają się nad kwestią dyspensowania leku w aptekach. Octan uliprystalu – substancja będąca w tym kontekście na świeczniku – jak każdy lek posiada przeciwwskazania oraz działania niepożądane. W związku z tym w jaki sposób upewniać się co do bezpieczeństwa jego stosowania? Czy magister farmacji powinien do tego celu wykorzystywać jakiś specjalny kwestionariusz? Czy mógłby wydać ten lek 15-latce?

Wydawanie produktów leczniczych w ramach antykoncepcji awaryjnej to często codzienność farmaceutów pracujących w Anglii. O tym, jak przebiega, opowiedziała w „Kwadransie z farmacją” Sybilla Szal – farmaceutka z Polski, która swoją zawodową karierę związała właśnie z angielskimi aptekami.

Pigułka „dzień po” i odpowiedzialność farmaceuty

W Wielkiej Brytanii bez recepty można nabyć leki z dwiema antykoncepcyjnymi substancjami czynnymi – wspomnianym octanem uliprystalu oraz z lewonorgestrelem. Poza farmaceutą nikt nie może tych tabletek sprzedawać. Tak, sprzedawać – bowiem w większości aptek w Anglii trzeba będzie za nie zapłacić. Wyjątkiem są sytuacje, w których pacjentka spełnia wymagania określone przez dokument PGD (Patient Group Direction) i może otrzymać tabletkę z lewonorgestrelem za darmo. Jednak można się o to ubiegać tylko w niektórych aptekach, zwykle ulokowanych w pobliżu uniwersytetów czy szkół.

Skoro więc farmaceuta wydaje lek, to również on odpowiada za to, by tabletka dostała się w odpowiednie ręce. Narzędziem, które mu w tym pomaga, jest wywiad medyczny. Zaś dużą pomoc  usprawniającą pracę stanowi kwestionariusz, który wręczany jest pacjentce przed wydaniem antykoncepcji. Mimo istotnej roli kwestionariusza kluczowe jest dopytanie o wątpliwe kwestie i doprecyzowanie odpowiedzi – to już robi farmaceuta osobiście. Do nierzadkich sytuacji zalicza się wykrycie interakcji lekowych (przykładowo karbamazepina obniża skuteczność leków) czy niezasadność zastosowania pigułki „dzień po” (na przykład u pacjentek posiadających miedzianą wkładkę domaciczną). Warto wspomnieć, że kwestionariusz jest anonimowy i po rozmowie z pacjentem natychmiast wyrzucany – bo to tylko pewne ułatwienie dla farmaceuty.

Ważna informacja jest też taka, że po antykoncepcję awaryjną zgłosić się może tylko pacjentka – jej partnerowi lek nie będzie mógł zostać wydany. Zaś jeśli chodzi o wybór substancji spośród 2 dostępnych, to decyzja należy do farmaceuty. Zaproszona gościni podała przykład: pacjentka, która miała stosunek niezabezpieczony 3 dni wcześniej, kwalifikowałaby się do wydania lewonorgestrelu, jednak w tej sytuacji lepiej jest rozpatrzyć octan uliprystalu, ponieważ cechuje się większą skutecznością.

A jak takie działania w Anglii odbiera się w Polsce? Czy ten system wydawania antykoncepcji awaryjnej jest aprobowany?

Przed wydaniem tabletki “dzień po” ja muszę przeprowadzić wywiad medyczny. Ja nagrałam właśnie o tym filmik na moim tiktoku [@dawka.farmacji – przyp.aut.], jak to wygląda, jak wygląda taki kwestionariusz […] Spotkało się to z bardzo mieszanymi uczuciami ze strony polskich odbiorców. Co mnie zszokowało, bo jest to dla mnie właśnie taki chleb powszedni i nie spodziewałabym się, że to może być w ogóle kontrowersyjne – przyznała Sybilla Szal. 



Czy Pharmacy First będzie się opłacać?

Pharmacy First to nowa usługa farmaceutyczna w Wielkiej Brytanii, która pozwoli farmaceutom na samodzielne prowadzenie leczenia dla 7 wybranych schorzeń. Jeżeli pacjent spełni wszystkie kryteria włączenia uwzględnione w dokumencie PGD i jednocześnie nie spełni żadnego z kryteriów eliminujących, to może otrzymać bez recepty lek wcześniej wydawany na receptę. Gościni „Kwadransa” widzi w tym jednak pewne zagrożenie. Szczegółowe kryteria mogą wywoływać frustrację u pacjentów, którzy ich nie spełnią, i będą musieli udać się do lekarza. Aby tego uniknąć, potrzebna byłaby szeroko zakrojona edukacja w tym temacie.

Co farmaceuta powinien zrobić, by móc realizować nowy serwis w aptece? Wystarczy, by zapoznał się z odpowiednią dokumentacją i podpisał ją. W ten sposób zaświadcza, że rozumie zasady wykonywania usługi i będą one dla niego fundamentem podejmowania decyzji. A jeśli jakieś zagadnienie nie jest dla niego do końca zrozumiałe, to zawsze może skorzystać ze szkoleń organizowanych przez CPPE (Centre for Pharmacy Postgraduate Education).

Ta usługa z pewnością przyniesie wymierne korzyści brytyjskim pacjentom. A co z aptekami i farmaceutami? Według Sybilli Szal apteki będą zarabiać na wykonywaniu tej usługi, ale niekoniecznie może mieć to przełożenie na wynagrodzenia wykonujących, czyli farmaceutów. A odpowiednia gratyfikacja dla pracowników byłaby bardzo wskazana.

Zawód na miarę potrzeb

Jak zaproszona ekspertka oceniła kierunek, w którym zmierza zawód farmaceuty w Anglii?

Widać ten trend, że NHS [brytyjski odpowiednik NFZ – przyp. aut.] chce coraz bardziej farmaceutów angażować w te kliniczne decyzje. Co jest też ciekawe to to, że zawód farmaceuty bardzo się zmienił na przestrzeni lat. Tak samo jak program studiów, który się cały czas dynamicznie zmienia – poinformowała farmaceutka pracująca w Anglii.

Dowodem na to jest fakt, że już wkrótce osoby, którą ukończą studia farmaceutyczne, będą automatycznie nabywały uprawnienia do wypisywania recept (czyli staną się Independent Prescribers). W praktyce absolwenci farmacji będą mogli posiadać coś na kształt prywatnego gabinetu, w którym mogą przyjmować pacjentów. Swe decyzje opierać będą na różnego rodzaju wytycznych oraz BMF (British National Formulary – spisie leków i dawek). I takie dobrze uargumentowane decyzje są zwykle akceptowane przez lekarzy. 

W dobie niezwykle szybkiego rozwoju automatyzacji i sztucznej inteligencji rodzi się pytanie o to, czy rozwój zawodu farmaceuty zdoła utrzymać to tempo. Czy na pewno farmaceuci mogą być pewni swojej pozycji w systemie? Ekspertka „Kwadransa” podkreśliła, że czynności techniczne dotyczące wydawania leków już dawno zostały przejęte przez roboty. Ale to nie powód do zmartwień, bo rola farmaceuty jest zupełnie inna.

Myślę, że w przyszłości farmaceuci będą pracować bardziej w przychodniach czy przyjmować pacjentów z pozycji gabinetu aptecznego. I to są takie czynności, gdzie jeszcze sztuczna inteligencja nas szybko nie zastąpi – podsumowała Sybilla Szal. 

©MGR.FARM

Artykuł sponsorowany

Brodawka to problem skórny pojawiający się w każdym wieku [Case study]

9 lipca 202408:54

Brodawka wirusowa, inaczej nazywana kurzajką jest wywoływana zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (ang. Human Papilloma Virus, HPV). Do zakażenia może dojść przez uszkodzoną skórę, a nawet niewielkie skaleczenie.

Brodawka to problem skórny pojawiający się w każdym wieku (fot. shutterstock.com)

Brodawka u 13-letniej dziewczyny na stopie

Do apteki przychodzi mama ze swoją 13-letnią córką, u której na stopie pojawiła się brodawka. Kobieta jest wyraźnie zmartwiona, ponieważ pierwszy raz u dziewczynki wystąpiła taka zmiana. Ponadto nie jest pewna, czy to na pewno jest brodawka. Jednocześnie przekazała farmaceutce informację, że sugerując się reklamami telewizyjnymi, udała się do pobliskiej drogerii. Jednak ilość różnych preparatów na kurzajki przytłoczyła ją i nie wiedziała, który wybrać. Pani ekspedientka również nie była w stanie pomóc kobiecie w wyborze. Zatem mama przyszła z córką do apteki po poradę i pomoc w wyborze odpowiedniego preparatu na kurzajki.

METRYCZKA PACJENTA
PŁEĆ dziewczynka
WIEK 13 lat
PROBLEM kurzajka na stopie
INNE DOLEGLIWOŚCI brak
DODATKOWE INFORMACJE dziewczynka często chodzi na basen

Mama młodej pacjentki oczekiwała kompleksowej porady, zatem wraz z córką zostały przez farmaceutkę zaproszone do gabinetu opieki farmaceutycznej.

W gabinecie dziewczynka pokazała zmianę w celu weryfikacji, czy rzeczywiście mowa o kurzajce. Obraz zmiany okazał się typowy dla kurzajki – charakterystyczny kalafiorowaty guzek w kolorze skóry z widocznymi czarnymi punkcikami [3,4]. Mama zaznaczyła, że początkowo kurzajka była płaska, stąd przypuszczenia, że to odcisk, jednak z czasem jej wygląd uległ zmianie i wzbudził w niej niepokój. Ponadto dziewczynka nie skarży się na ból, a jedynie dyskomfort podczas chodzenia i poczucie wstydu, kiedy idzie na basen.

Rekomendacja

Pacjentce zarekomendowano lek Brodacid, który zawiera połączenie kwasu salicylowego i mlekowego. Jest to jedyny na polskim rynku lek bez recepty wskazany w leczeniu kurzajek. Z uwagi na wysoki profil bezpieczeństwa można go stosować u dzieci powyżej 12. r.ż., a pod kontrolą lekarza nawet u dzieci od 2. r.ż [2].

Lek Brodacid zawiera dwie substancje aktywne – kwas salicylowy to silny związek keratolityczny, zmiękczający i rozpulchniający zrogowaciały naskórek, co ułatwia jego złuszczanie, natomiast kwas mlekowy niszczy zaatakowaną wirusem HPV warstwę skóry [2]. Skuteczność kwasu salicylowego w leczeniu brodawek wirusowych została potwierdzona w przeglądzie Cochrane z 2012 roku [1]. Substancja pomocnicza produktu leczniczego (dimetylosulfotlenek) zwiększa przenikanie składników czynnych w głąb tkanki, co dodatkowo wpływa korzystnie na skuteczność preparatu [2].

Dzięki precyzyjnemu aplikatorowi stosowanie leku jest proste i bezpieczne. W celu jeszcze większej eliminacji ryzyka uszkodzenia zdrowej skóry, można zabezpieczyć skórę wokół kurzajki np. warstwą wazeliny. Ponadto kuracja lekiem Brodacid jest zupełnie bezbolesna, co dodatkowo stanowi duży atut w przypadku stosowania preparatu u dzieci.

Zgodnie z informacją producenta lek należy aplikować 2 razy dziennie. Czas leczenia wynosi do około 6-8 tygodni [2]. Zalecono również zaklejanie leczonej kurzajki wodoodpornym plastrem na czas korzystania z basenu.

Dodatkowe informacje

Mamie pacjentki przekazano informację, że dostępne w drogeriach preparaty na kurzajki to przede wszystkim wyroby medyczne, a zarekomendowany lek można nabyć tylko w aptece. Dzięki temu farmaceuta wydając preparat ma możliwość przekazania kompletnej informacji o samej dolegliwości jak i kuracji, a pacjent wychodzi z apteki wyedukowany i dokładnie wie, w jaki sposób bezpiecznie stosować lek.

Opis przypadku – 30-letni mężczyzna i uporczywa brodawka na dłoni

Do apteki przychodzi 30-letni mężczyzna, który prosi o coś skutecznego na kurzajki. Zapytany o dotychczasowe leczenie przyznał, że stosował różne drogeryjne preparaty, które wybierał według własnego uznania. Po kilku nieudanych próbach postanowił jednak przyjść do apteki z nadzieją, że otrzyma preparat, który w końcu pomoże mu pozbyć się nieestetycznej kurzajki na dłoni.

METRYCZKA PACJENTA
PŁEĆ mężczyzna
WIEK 30 lat
PROBLEM kurzajka na dłoni
INNE DOLEGLIWOŚCI brak
DODATKOWE INFORMACJE dotychczasowe próby zwalczania kurzajki preparatami drogeryjnymi okazały się nieskuteczne

Oczekiwania pacjenta obejmują rekomendację skutecznego preparatu z krótkim wyjaśnieniem zasad stosowania, aby raz na zawsze pozbyć się wstydliwego problemu.

Rekomendacja

Pacjentowi zarekomendowano lek Brodacid. Poinformowano, że jest to preparat od wielu lat dostępny na polskim rynku i jedyny zarejestrowany jako lek bez recepty, wskazany do leczenia kurzajek. Nie można go kupić w drogerii, a wydanie leku w aptece przez farmaceutę i przekazanie fachowej informacji dotyczących prawidłowego stosowania, gwarantuje wysoką skuteczność przeprowadzonej kuracji.

Lek Brodacid zawiera dwie substancje aktywne – kwas salicylowy, który działa silnie keratolitycznie, zmiękczająco i rozpulchniająco na zrogowaciały naskórek, co ułatwia jego złuszczanie, oraz kwas mlekowy, który niszczy zaatakowaną wirusem HPV warstwę skóry [2]  Skuteczność kwasu salicylowego w leczeniu brodawek wirusowych została potwierdzona w przeglądzie Cochrane z 2012 roku [1]. Substancja pomocnicza leku Brodacid (dimetylosulfotlenek) zwiększa przenikanie składników czynnych w głąb tkanki, co dodatkowo wpływa na jeszcze większą skuteczność preparatu [2].

Lek należy aplikować dwa razy na dobę uważając, by nie nanieść preparatu na zdrową skórę wokół kurzajki, a czas leczenia wynosi do 6-8 tygodni [2].

Autor: mgr farm. Mariola Zemła

Piśmiennictwo:

  1. Kwok, C. S., Gibbs, S., Bennett, C., Holland, R., & Abbott, R. (2012). Topical treatments for cutaneous warts. The Cochrane database of systematic reviews, 2012(9), CD001781. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001781.pub3
  2. GRUPA INCO S.A. (2013). ChPL Brodacid
  3. Nockowski, P. (2016). Charakterystyka najczęstszych dermatoz skóry stóp. Kosmetologia Estetyczna, 3(5), 223-229. Pobrano z: http://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/02/ke2016.3-1.pdf
  4. Goyal-Stec, M. & Majewski, S. (2006). Leczenie brodawek skórnych wywołanych przez wirusy brodawczaka ludzkiego. Postępy Dermatologii i Alergologii, 12(4), 157–160
  5. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/285720,kurzajki-brodawki-czym-sa-i-jak-sie-ich-pozbyc

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]