REKLAMA
pt. 9 lutego 2024, 14:01

Świeżość czy zadyszka? Jak wygląda kondycja opieki farmaceutycznej w Wielkiej Brytanii i w Polsce?

Wytyczne, zalecenia, standardy… Kolejne z nich, odnoszące się do opieki farmaceutycznej, ujrzały w Polsce światło dzienne. Tymczasem w Wielkiej Brytanii wystartowała usługa Pharmacy First. Czy jest szansa, że zawita ona na stałe również w polskich aptekach?

Pharmacy First - czy ma szansę zaistnieć w polskich realiach aptecznych?
"Czy jest coś, co sprawia, że Brytyjczycy mają nad nami przewagę?" Słowem-kluczem, które przywołuje mgr farm. Artur Jędra, jest szacunek (fot. MGR.FARM)

Niedawno Naczelna Izba Aptekarska opublikowała opracowanie pod tytułem „Zalecenia dotyczące postępowania u chorych objętych świadczeniem w ramach usługi Konsultacja w przypadku drobnej dolegliwości„. Można je potraktować jako instrukcję, która ma ułatwić farmaceutom wykonywanie kolejnej z usług opieki farmaceutycznej. Ale czy nie będzie to tylko następny dokument bez pokrycia w postaci finansowania usługi ze środków publicznych?

Po drugiej stronie barykady mamy wprowadzenie nowej refundowanej usługi w Wielkiej Brytanii – o nazwie Pharmacy First. Na czym ona właściwie polega i co stało się motywacją do jej wdrożenia? Odpowiedzi na to pytanie udzielił mgr farm. Artur Jędra – członek Zespołu ds. Standaryzacji Opieki Farmaceutycznej NIA – w „Kwadransie z farmacją„.

Najpierw apteka – a potem reszta systemu

Pharmacy First to inicjatywa, która ma na celu odciążenie systemu ochrony zdrowia w Wielkiej Brytanii – nadwyrężonego w okresie popandemicznym. A według badań liczba wizyt lekarskich od czasu pandemii wzrosła o ponad 60%. Pierwszym założeniem Pharmacy First jest zmniejszenie tej liczby o 10 milionów. Stąd pomysł na większe zaangażowanie aptek i farmaceutów w opiekę nad pacjentami z nieskomplikowanymi przypadłościami zdrowotnymi. Wydaje się to naturalne, wiedząc, że system medyczny na Wyspach już od lat bazuje na kompetencjach i doświadczeniu farmaceutów.

Ale co przede wszystkim przeważyło na korzyść wprowadzenia tej usługi? Czysta kalkulacja ekonomiczna. Pieniądze zaoszczędzone dzięki ograniczeniu wizyt lekarskich można przeznaczyć na inne cele  – w tym na dalszy rozwój kadry farmaceutycznej.

Warto podkreślić, że nowa usługa jest niezwykle mocno wspierana przez instytucje publiczne takie jak NHS (National Health Service, brytyjski odpowiednik Narodowego Funduszu Zdrowia) czy tamtejsze ministerstwo zdrowia. Do jej promocji włączył się też sam premier Wielkiej Brytanii, który publikował w mediach społecznościowych filmiki ze swoim udziałem. W efekcie aż 9 na 10 aptek świadczy usługę Pharmacy First. Każda z nich otrzyma 2000 funtów, które może wydać między innymi na szkolenia personelu aptecznego.



„NIE” dla refundowanych przeglądów lekowych

Z kolei polscy farmaceuci wciąż pamiętają wydane w grudniu 2023 roku stanowisko Rady Przejrzystości przy Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, w którym negatywnie zaopiniowano refundację przeglądów lekowych. Dlaczego tak się stało?  

Gość „Kwadransa” uważa, że na brak pozytywnej opinii AOTMiT miało wpływ nieuwzględnienie informacji zwrotnej płynącej od strony ekspertów – w tym Naczelnej Izby Aptekarskiej czy Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego – przez organizatorów pilotażu przeglądów lekowych.

Jeżeli przygotowujemy się do jakiegoś wywiadu, to 45% zajmuje nam przygotowanie do tego, kolejne 10% to jest zebranie funduszy, a 5% to jest “działamy”. Ja miałem wrażenie, że 5% to były te pierwsze 2 etapy, a reszta było “działamy”. I dlatego, patrząc z perspektywy tego, musimy wyciągnąć wnioski – skomentował zaproszony ekspert. 

Jednocześnie Artur Jędra zapewnił, że standardy, które przygotowuje jego zespół, są konsultowane z szerokim gronem interesariuszy.

Co mają w sobie Brytyjczycy… czego nie mamy my?

W kontekście ostatnich doniesień z Polski i Wielkiej Brytanii w głowach polskich farmaceutów może rodzić się pytanie: „Czy jest coś, co sprawia, że Brytyjczycy mają nad nami przewagę?” Słowem-kluczem, które przywołuje mgr farm. Artur Jędra, jest szacunek. Wzajemny szacunek przedstawicieli zawodów medycznych napędza rozwój opieki farmaceutycznej. A realizuje się on poprzez jak najlepsze wykonywanie swoich zadań przy niewchodzeniu w niczyje kompetencje. Bo w ogólnym rozrachunku nie powoduje to zabierania czyjejś pracy, a wręcz przeciwnie – „dokładanie” jej tam, gdzie skuteczny wywiad i badania przesiewowe wykazały znaczne nieprawidłowości.

Członek Zespołu NIA zwrócił uwagę na to, że współpraca pomiędzy lekarzami a aptekami jest w brytyjskiej opiece zdrowotnej zdecydowanie bardziej ścisła niż aktualnie w Polsce. Farmaceuci są jednymi z realizatorów polityki lekowej Wielkiej Brytanii. 

Pierwszy dzień w aptece to było spotkanie z lekarzem z lokalnej przychodni, który oficjalnie zapytał mnie: “Jakie, Artur, Ty usługi robisz?” […] To było dla mnie coś przełomowego, że ktoś mnie pyta, co ja mogę wykonać w zakresie usług – wspominał zaproszony gość. 

Niemniej również w naszym kraju współpraca między zawodami medycznymi zmierza w tym kierunku, co można oceniać jako pozytywny trend.  

Hamulcowy opieki farmaceutycznej w Polsce

Możemy też zadać pytanie odwrotne: „Czy jest coś, co możemy nazwać polskim hamulcowym rozwoju usług opieki farmaceutycznej?”

To chyba anonimowy urzędnik […] Patrząc na perspektywę szczepień i dając przykład z Polski tak naprawdę rok temu mogłem zaszczepić moją prawie 17-letnią córkę, w tym roku mam problem ze zaszczepieniem swojego dziecka. I z tym samym problemem zderza się mnóstwo ludzi. Proszę mi uwierzyć, naprawdę są zdezorientowani – odpowiedział na to pytanie gość „Kwadransa”. 

W rezultacie zamiast zwiększenia współpracy i wzrostu wyszczepialności, robimy krok w tył i zderzamy się z przysłowiową ścianą. Jednak według Jędry warto być konsekwentnym w działaniach sprzyjających opiece farmaceutycznej. Przypadek Wielkiej Brytanii pokazuje, że nowe usługi nie wchodzą od razu, a poprzedzają je często lokalne pilotaże i badania.

Pewna niepewność i jaskółki nadziei

Ważne zmiany personalne wśród przedstawicieli środowiska medycznego mogą budzić wątpliwości co do tego, czy opieka farmaceutyczna będzie na właściwej drodze. Nowy Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, nowa Minister Zdrowia… Czy będą stać murem za dalszym rozwojem usług farmaceutycznych? Dotychczasowe wypowiedzi obu osób wskazują, że można mieć co do tego uzasadnioną nadzieję.

©MGR.FARM

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]