W lipcu 2021 roku do konsultacji publicznych oddano projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej i kilku innych ustaw. W obszernym dokumencie znalazły się też propozycje finansowania nocnych i świątecznych dyżurów aptek. Przez kolejny rok resort zdrowia analizował uwagi i w końcu 18 lipca 2022 r. Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego przekazano nową propozycję zapisów dotyczących tej kwestii. Ta została jednak negatywnie zaopiniowana przez Związek Powiatów Polskich (czytaj również: Jest projekt zmian w przepisach o dyżurach aptek. Będą płatne ok. 100 zł za godzinę…).
Ministerstwo Zdrowia w przedstawionym projekcie zaproponowało, by tylko w powiatach, których siedziba władz to miasto liczące do 40 000 mieszkańców, dyżury aptek były finansowane z budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia. Resort wyjaśniał, że to właśnie w małych powiatach najczęściej brakuje aptek całodobowych. W większych zwykle funkcjonują też szpitale z oddziałami ratunkowymi lub izbą przyjęć, gdzie mieszkańcy mogą uzyskać niezbędną pomoc. Projekt zakładał też, że NFZ finansowałby pracę aptek wyłącznie w godzinach od 21. do 23. Za dłuższe dyżury powiat miałby płacić z własnej kieszeni.
Finansowanie dyżurów aptek miałoby postać wynagrodzenia ryczałtowego w kwocie stanowiącej równowartość 3,5% minimalnego wynagrodzenia za pracę, w przeliczeniu na 1 godzinę faktycznie prowadzonego dyżuru. Z projektu wynika też, że większe powiaty za dyżury aptek, miałyby płacić we wskazanym zakresie z własnego budżetu (w ramach zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym). Te nie chcą jednak tego robić…
Powiaty nie chcą płacić za dyżury aptek
Pismo w tej sprawie 21 lipca od Związku Powiatów Polskich otrzymał wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. ZPP wskazało w nim na szereg zmian, które powinny zostać wprowadzone do projektu. Jednocześnie Związek stanowczo sprzeciwił się w nim zaproponowanemu mechanizmowi finansowania dyżurów aptek.
– W toku wcześniejszych rozmów Związek Powiatów Polskich prezentował stanowisko – jak się wówczas wydawało podzielane również przez Ministerstwo Finansów – że powiaty mogą fakultatywnie finansować wydłużenie dyżurów ponad obowiązkowy standard. Sam standard miał być finansowany w przypadku mniejszych powiatów przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaś w przypadku większych – na dotychczasowych zasadach. Zaproponowane zobowiązanie powiatów do finansowania realizacji ustawowego obowiązku z własnych budżetów jest całkowicie nieakceptowalne. Warto w tym miejscu przypomnieć, że nałożenie nowego zadania wymaga adekwatnego zwiększenia dochodów – czego w projekcie oczywiście nie ma – wskazywał ZPP.
Resort zdrowia odpowiedział na zastrzeżenia ZPP, jednak te wyjaśnienia nie przekonały organizacji do zmiany negatywnego stanowiska. Można o tym przeczytać w kolejnym piśmie, które 25 lipca Związek Powiatów Polskich skierował do wiceministra Miłkowskiego.
– Zasadnicze zastrzeżenia dotyczyły nałożenia na powiaty mające siedziby w miastach pow. 40 tys. mieszkańców obowiązku finansowania dyżurów aptek w porze nocnej i dni wolne od pracy, w sytuacji gdy z informacji przekazanych przez podmioty prowadzące apteki żadna apteka nie będzie gwarantowała pełnienia dyżurów w godzinach określonych w ustawie. W odpowiedzi z 22 lipca br. Ministerstwo Zdrowia w ogóle nie odniosło się do tej uwagi. Dodatkowo, z dotychczasowych ustaleń z Ministerstwem Zdrowia jednoznacznie wynikało, że ustalanie dyżurów aptek oraz ich finansowanie ponad minimum wynikające z ustawy miało mieć charakter fakultatywny – czytamy w piśmie.
Nowe zadania bez dodatkowych środków
ZPP wskazuje, że nałożenie na powiaty nowych zadań publicznych, a z taką sytuacją mamy do czynienia, następuje wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych. Tymczasem wraz z propozycją legislacyjną projektodawcy nie przekazali ani Oceny Skutków Regulacji ani nie wskazali źródła finansowania nowego obligatoryjnego własnego zadania publicznego.
– Należy przy tym zaznaczyć, że w wyniku zmian wprowadzonych ustawą z 21 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, szacowane wypływu NFZ zwiększyły się o 7 mln zł rocznie, przy spadku dochodów z tytułu udziału w podatkach dochodowych jednostek samorządu terytorialnego szacowanym na 11 mld złotych rocznie. Powiaty mają zatem ograniczone możliwości finansowania tego zadania w ramach posiadanych środków własnych – wskazuje Związek Powiatów Polskich.
9 sierpnia wiceminister Maciej Miłkowski podczas konferencji prasowej zapowiedział, że wraz z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, uzgodniono niedawno zmianę przepisów dotyczących dyżurów aptek (czytaj więcej: Marże aptek na leki refundowane będą zwiększone. Deklaracja resortu zdrowia…).
– Nocne, świąteczne, sobotnie i niedzielne dyżury w powiatach do 40 000 mieszkańców, będą finansowane ze środków Narodowego Fundusz Zdrowia. Te zapisy zostały na wniosek Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu zmienione. Została wydana pozytywna opinia w tym zakresie. Wszystkie formalne przepisy, który nas blokowały, są już odblokowane i będą przekazywane na dalsze etapy procedowania – zapewnił Miłkowski.
Czy to oznacza, że ministerstwo przychyliło się ostatecznie do uwag Związku Powiatów Polskich? O tym przekonamy się dopiero, kiedy ostateczny projekt zostanie upubliczniony przez resort zdrowia.
©MGR.FARM
