O idei komiksu w wywiadzie dla Krytyki Politycznej opowiada Agnieszka Grzybek z zarządu Fundacji Na Rzecz Równości i Emancylacji STER. Publikacja ta ma przywrócić pamięć o zapomnianych bohaterkach polskiej historii. Nad projektem pracują autorki wystawy „Nasze bojownice. 100-lecie praw wyborczych Polek”: Agnieszka Grzybek, Anna Czerwińska (scenariusz), Beata Sosnowska (rysunki) i Karolina Sosnowska (oprawa graficzna). Na portalu zrzutka.pl trwa obecnie zbiórka pieniędzy na ukończenie komiksu.
W rozmowie z Krytyką Polityczną Agnieszka Grzybek opowiada o historii polskich emancypantek oraz postaciach, które pojawią się w komiksie. Oprócz takich nazwisk jak Eliza Orzeszkowa czy Maria Skłodowska-Curie, pojawiają się też dwie polskie farmaceutki – Jadwiga Sikorska i Stanisława Dowgiałło. Obie spotkały się na tzw. Uniwersytecie Latającym i chciały zostać farmaceutkami. Żeby móc studiować farmację, musiały wcześniej odbyć kilkuletnie praktyki w aptece (czytaj również: Farmaceutyczne emancypantki).
– Problem polegał na tym, że żaden aptekarz nie chciał ich przyjąć. Rodzinie Sikorskiej udało się jednak przekonać znajomego aptekarza, by je przyjął na praktyki. Musiały pracować na zapleczu. Aptekarz po prostu się bał, że jeśli w świat pójdzie informacja, że zatrudnia kobiety − z natury swej niezdolne ponoć do wykonywania takiego zawodu − to nikt nie będzie chciał do jego apteki przychodzić. Jednak ten sekret wyciekł – mówi Grzybek.
Okazało się, że efekt ujawnienia tej informacji było kompletnie odwrotny. Gdy rozeszła się wieść, że w Warszawie jest apteka, w której pracują kobiety, ludzie zaczęli się tam schodzić. Sikorska i Dowgiałło były bardzo dokładne w swojej pracy, więc klienci byli zadowoleni. Przez trzy lata, od szóstej rano do jedenastej w nocy, pracowały bez żadnego wynagrodzenia.
Komiks „Bez różnicy płci”. Historia walki o prawa wyborcze kobiet
Kim były i o co walczyły polskie emancypantki? Która z nich jako pierwsza ubiegała się o mandat posłanki? Jak wyglądał pierwszy dzień na uniwersytecie pierwszych polskich studentek? Kto organizował Uniwersytet Latający, trójzaborowe zjazdy, wiece i manifestacje? Kim były kobiety, które przemycały broń i walczyły w kobiecych legionach? Jak udało się przekonać Józefa Piłsudskiego do podpisania dekretu przyznającego powszechne prawa wyborcze?Fabuła komiksu koncentruje się wokół pięciu emancypantek: Kazimiery Bujwidowej, Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit, Marii Dulębianki, Aleksandry Piłsudskiej i Justyny Budzińskiej-Tylickiej, symbolizujących różne etapy i formy walki o równouprawnienie. Historie fabularne przeplatają się z planszami informacyjnymi, zaprojektowanymi w atrakcyjnej formie graficznej. Na przykładzie losów pierwszych studentek Uniwersytetu Jagiellońskiego – Jadwigi Sikorskiej i Stanisławy Dowgiałło – komiks pokazuje drogę kobiet do uzyskania dostępu do wyższego wykształcenia. Opowiada barwną historię trójzaborowych zjazdów kobiet, startu Marii Dulębianki w wyborach do Sejmu Krajowego we Lwowie, zaangażowania kobiet w tajną działalność niepodległościową i udziału na froncie pierwszej wojny światowej. Przybliża gorącą atmosferę listopadowych dni 1918 roku, kiedy kształtowało się niepodległe państwo, a kobiety musiały zawalczyć o prawo głosu.Scenariusz: Agnieszka GrzybekRysunki: Beata SosnowskaProjekt graficzny: Karolina SosnowskaKonsultacje: Anna Czerwińska, Anna Nowakowka-Wierzchoś, Katarzyna SierakowskaObjętość: 48 stronFormat: 19 x 26 cmPrace nad komiksem finansowane są z programu Patriotyzm Jutra, Muzeum Historii Polski. Z tej dotacji komiks ukaże się tylko w wersji elektronicznej. Docelowo zbierane są środki na druk komiksu.https://zrzutka.pl/awpwka
Opublikowany przez Fundacja na rzecz Równości i Emancypacji STER Poniedziałek, 18 listopada 2019
– Pomimo ukończenia praktyk Uniwersytet Warszawski odmówił przyjęcia ich na studia, więc udały się do Galicji, gdzie Kazimiera Bujwidowa organizowała właśnie akcję pisania podań do władz Uniwersytetu Jagiellońskiego o przyjęcie na studia. Dopatrzyła się w gąszczu przepisów, że kobiety mogłyby studiować jako wolne słuchaczki. Napisano kilkadziesiąt podań, sporo złożyły kobiety studiujące za granicą, które podkreślały, że studiować na ziemiach polskich i po polsku byłoby łatwiej i taniej – opowiada współautorka komiksu.
I tak Sikorska, Dowgiałło i Janina Kosmowska w 1894 roku stały się pierwszymi studentkami UJ. Trzy lata później austriackie Ministerstwo Nauki wydało rozporządzenie pozwalające kobietom na studia. Najdłużej przed tą zmianą broniły się wydziały prawa i dopiero w niepodległej Polsce zaczęły przyjmować kobiety (czytaj również: Bohaterski farmaceuta upamiętniony).
Kobiety w tamtym okresie bardzo się wspierały. Grzybek przytacza przykład Antoniny Leśniewskiej, która skończyła farmację w Petersburgu, otworzyła tam aptekę, w której zatrudniała same kobiety.
Źródło: ŁW/krytykapolityczna.pl
