Warszawski Wojewódzki Sąd Administracyjny 2 grudnia 2019 r. wydał wyrok (sygn. akt VI SA/Wa 1869/19). Uwzględnił w nim skargę RPO i uchylił zaskarżoną decyzję ministra zdrowia w przedmiocie zgody na pokrycie kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej (RDTL). Wyrok jest nieprawomocny (czytaj również: RPO daje 6 wskazówek, jak zwalczyć nielegalny wywóz leków).
MZ – pacjent nie ma prawa głosu
Jeśli dojdzie do uzasadnionej i wynikającej ze wskazań medycznych potrzeby zastosowania u chorego leku, który nie jest finansowany ze środków publicznych, a wykorzystano już wszystkie wskazane w takim przypadku metody leczenia, minister zdrowia może wydać zgodę na pokrycie kosztów tego leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej.
Zgoda jest wydawana na wniosek szpitala mającego kontrakt z NFZ i ma formę decyzji administracyjnej. Spór dotyczył tego, czy stroną w postępowaniu w Ministerstwie Zdrowia o zasadność sfinansowania leczenia jest tylko szpital czy także pacjent, o którego zdrowie chodzi. Minister zdrowia uznał, że pacjent nie jest stroną, gdyż nie ma „interesu prawnego” (czytaj również: RPO wbrew Konstytucji w sprawie farmaceutów).
RDTL to świadczenie gwarantowane
Jednak, jak czytamy na stronie RPO, o tym, czy strona ma „interes prawny”, decydują przepisy. Ma do wtedy, jeśli w konkretnej sprawie na podstawie konkretnych przepisów wynikają dla niej konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Minister zdrowia wyszedł z założenia, że przy finansowaniu leku interes prawny ma tylko ten, kto za lek dostanie pieniądze, czyli szpital.
Rzecznik zauważył, że z Konstytucji wynika prawo pacjenta do opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Prawo to realizowane jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa ta kwalifikuje RDTL jako świadczenie gwarantowane, które przysługuje świadczeniobiorcy.
RPO – udział pacjenta w postępowaniu
W ocenie RPO, minister decydując o tym, czy koszt tego leku zostanie pokryty ze środków publicznych w ramach RDTL, rozstrzyga jednocześnie o możliwości realizacji uprawnienia pacjenta do świadczenia gwarantowanego w postaci RDTL. Chodzi o prawo pacjenta do pokrycia kosztów określonego leku ze środków publicznych.
W przypadku uprawomocnienia się tego wyroku minister zdrowia będzie musiał ponownie przeprowadzić postępowanie i zapewnić pacjentce możliwość czynnego udziału w nim. Pacjentka będzie mogła przedstawiać wszystkie te okoliczności, które dotyczą jej stanu zdrowia, a które mogą mieć znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy.
Źródło: IK/rpo.gov.pl
