„Raport Sieci” przedstawia zmiany, jakie zaszły podczas pierwszego kwartału tego roku. Po raz pierwszy pokazuje też potencjały poszczególnych segmentów na rynku aptecznym.
Raportowe definicje
Aby dobrze zrozumieć raport FarmaProm, należy zapoznać się z definicjami podmiotów działających na rynku aptecznych, stworzonymi na potrzeby tego zestawienia.
Podmiot – jest to zarówno jednoosobowa działalność gospodarcza, prowadząca jedną lokalną aptekę, jak i grupa spółek komandytowych, prowadzących ogólnopolską sieć liczącą kilkaset Punktów Sprzedaży. Każdy Podmiot, niezależnie od wielkości i formy prowadzenia działalności, to w praktyce jedno miejsce decyzyjne.
Punkt Sprzedaży (PS) – są to apteki ogólnodostępne oraz punkty apteczne.
Podmioty Indywidualne – są to Podmioty kontrolujące jeden Punkt Sprzedaży.
Podmioty Sieciowe – są to Podmioty kontrolujące co najmniej dwa Punkty Sprzedaży.
Sieci – to Podmioty Sieciowe zrzeszające co najmniej 5 Punktów Sprzedaży.
Małe Sieci – to Podmioty Sieciowe zrzeszające od 2 do 4 Punktów Sprzedaży.
Sieciowy Punkt Sprzedaży – to taki Punkt Sprzedaży, który należy do Małych Sieci (2–4 PS) lub Sieci (5 i więcej PS).
Podsumowanie i najważniejsze fakty
Stan na 1 stycznia 2019 r. – Punktów Sprzedaży (PS) było 14 316. Natomiast 1 kwietnia 2019 r. było ich 14 15. Wniosek jest taki, że im większa miejscowość, tym większe są spadki procentowe liczby Punktów Sprzedaży w danym typie miejscowości.
W I kwartale tego roku było więcej o 109 nowych aptek i punktów aptecznych (PS). Powodem była nowa koncesja lub zmiana właściciela. 273 aptek i punktów aptecznych (PS) zostało zamkniętych. Zatem o 164 spadła liczba aptek i punktów aptecznych (PS).
Sieci rosną, odpowiadają za 62% potencjału rynku farmaceutycznego. Zanotowano wzrost udziału Sieci (46,4%, +0,2 pp) w całkowitej liczebności Punktów Sprzedaży. Za to liczba Podmiotów Sieciowych w Polsce spada – 25 nowych, 57 przestało istnieć (czytaj również: Sieci aptek nadal rosną. Indywidualnych coraz mniej…).
Wzrost udziału Sieci (46,4%, +0,2 pp) w całkowitej liczebności Punktów Sprzedaży wygląda następująco:
Jak czytamy w raporcie, widać efekty wprowadzonej w 2017 roku ustawy „Apteka dla aptekarza”. Całkowita liczba PS w Polsce nadal maleje (czytaj więcej: „Apteka dla Aptekarza” ma już 2 lata. Farmaceuci podsumowują…). Od 1 stycznia 2018 r. zamknęło się w Polsce 734 PS. Liczba Podmiotów na rynku aptecznym spada, a największy spadek dotyczy Podmiotów Indywidualnych.
Liczba Podmiotów Sieciowych
W I kwartale bieżącego roku zmieniła się liczebność Podmiotów Sieciowych.
W przypadku prawie 7% wszystkich Podmiotów Sieciowych zmieniła się liczba aptek i punktów aptecznych. Liczba PS wzrosła w 43 Podmiotach Sieciowych, natomiast w 59 Podmiotach Sieciowych liczba PS zmalała. Powstało 25 nowych Podmiotów Sieciowych.
* Są to Podmioty Sieciowe, które podzieliły się na mniejsze Sieci, zamknęły się bądź zostały Podmiotami Indywidualnymi.
Przejścia Podmiotów między segmentami
Największa liczba przejść Podmiotów między segmentami zauważalna jest między Małymi Sieciami (2–4 PS) a segmentem (5–9 PS). Liczebności segmentów podmiotów posiadających co najmniej 25 PS nie zmieniły się w stosunku do ich liczebności z 1 stycznia 2019 r. Według FarmaProm pojawiło się 25 nowych Podmiotów Sieciowych, a 57 Podmiotów przestało być Podmiotem Sieciowym.
Rozkład PS względem wielkości miejscowości
Im większa miejscowość, tym większy procentowy spadek liczby punktów sprzedaży w danym typie miejscowości: duże miasta – 2,0%, metropolie – 1,7%, średnie miasta – 1,4%, małe miasta – 0,9%.
W I kwartale 2019 r. zauważono również spadek liczby punktów aptecznych we wsiach. Wcześniej liczba punktów aptecznych w całej Polsce pozostawała stabilna. Miasteczka jako jedyne wykazały wzrost liczby PS. Zmiana wynika głównie ze zwiększenia liczby miast w Polsce od 1 stycznia 2019 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów (z 930 do 940 miast). Średnio na jeden Punkt Sprzedaży w Polsce przypadało 2716 mieszkańców. Jest to o 31 osób więcej niż w IV kwartale 2018 r.
Zmiana liczby PS względem wielkości miejscowości i segmentu
Spadek liczby PS w dużych miastach wynika głównie ze spadków w Podmiotach Indywidualnych i Małych Sieciach. Małe Sieci zanotowały największy spadek liczebności PS. W I kwartale 2019 r. spadek liczebności PS dla Sieci jest podobny jak w przypadku Podmiotów indywidualnych oraz Małych Sieci. Podmioty Indywidualne zanotowały spadek liczebności PS we wszystkich typach miejscowości oprócz wsi. Wzrost we wsiach wynika z likwidacji PS w podmiotach 2 PS. W I kwartale 2019 r. podmioty 100+ PS nadal wskazują wzrost liczby punktów sprzedaży.
Potencjał podmiotów na rynku aptecznym
Potencjał oznacza procentowy udział w całkowitej wartości rynku aptecznego w Polsce (obrót generowany przez ogólnodostępne apteki, punkty apteczne oraz apteki internetowe). Na dzień 1 kwietnia 2019 r. wygląda on następująco:
Potencjał Podmiotów – średni obrót PS w Polsce w I kwartale br.
Na wykresie pokazane są wartości średniego obrotu PS w segmencie w stosunku do średniego statystycznego obrotu PS w kraju według wzoru:
śr. obrót PS w danym segmencie
───────────────────────────────
śr. obrót statystyczny PS w Polsce
Punkty Sprzedaży w Sieciach wykazują znacząco większy średni obrót od statystycznego PS w Polsce. Podmioty 25–49, 50–99 oraz 100+ PS wykazują średni obrotu PS ponad 40% większy od średniej krajowej. Segment 15–24 PS ma najwyższa średnia wartość obrotu PS ze wszystkich segmentów.
Oprac. IK
Źródło: 
©MGR.FARM
