REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Spirometria w aptece? Zdaniem sądu to niedozwolone działanie…

śr. 20 kwietnia 2022, 08:01

Jedna z wielkopolskich aptek udostępniała swój lokal do badań spirometrycznych. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny uznał, że takie badania nie mogą być w aptece wykonywane. Właściciel apteki był innego zdania, więc sprawa trafiła na drogę sądową. Niedawno ostateczny wyrok wydał Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA uznał, że spirometria nie może być traktowana jako usługa farmaceutyczna (fot. Shutterstock)
NSA uznał, że spirometria nie może być traktowana jako usługa farmaceutyczna (fot. Shutterstock)

Pod koniec marca Naczelny Sąd Administracyjny zakończył spór między właścicielem wielkopolskiej apteki, a inspekcją farmaceutyczną. Sprawa swój początek miała jeszcze w 2016 roku. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uznał wtedy, że właściciel apteki naruszył przepisy umożliwiając w jej lokalu wykonywanie badań spirometrycznych. Dodatkowo o możliwości skorzystania z nich pacjenci byli informowani za pomocą SMS-ów. Badania nie były wykonywane przez farmaceutę.

Wielkopolski WIF uznał, że w aptekach nie jest możliwe wykonywanie badań i usług medycznych, takich jak spirometria. Nakazał więc właścicielowi apteki zaprzestanie udostępniania lokalu na ten cel. Zdanie to podzielił także Główny Inspektor Farmaceutyczny, do którego trafiło odwołanie od decyzji WIF. GIF uznał, że zgodnie z Prawem farmaceutycznym w aptece ogólnodostępnej poza świadczeniem usług farmaceutycznych mogą być świadczone usługi związane z ochroną zdrowia, ale pod warunkiem, że nie są one zastrzeżone dla innego typu placówek zdrowia publicznego. Spirometria z kolei jest świadczeniem zdrowotnym, które powinno być wykonywane w placówce ochrony zdrowia będącej podmiotem leczniczym – czyli nie w aptece.

REKLAMA

Spirometria nie dla aptek

Podobnego zdania był też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpatrywał skargę na decyzję GIF. WSA wskazał, że w myśl art. 86 ust. 1 Prawa farmaceutycznego apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne. Katalog tego typu usług, wymieniony został w ust. 2 przepisu (czytaj również: Farmaceuci w USA wykonają spirometrię ).

REKLAMA

WSA przyznał rację GIF, że spirometria nie może być uznana za „usługę farmaceutyczną”. Jest to bowiem usługa będąca świadczeniem zdrowotnym, która powinna być wykonywana przez osobę legitymującą się określonymi kwalifikacjami, w placówce ochrony zdrowia będącej podmiotem leczniczym, a nie apteką.

– W ocenie Sądu pierwszej instancji ustawodawca odróżnił aptekę od „placówki ochrony zdrowia”, w której to zazwyczaj wykonywane jest badanie spirometryczne przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, jako świadczenie z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, o czym stanowi część IV załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej – czytamy w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 Prawa farmaceutycznego, zatem działalność polegająca na dokonywaniu badania spirometrycznego za pomocą specjalistycznego sprzętu nie mieści się w zakresie czynności, które mogą być wykonywane w aptece.

Katalog otwarty, ale…

Finalnie sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę kasacyjną na wyrok WSA. Co ciekawe NSA zwrócił uwagę, że użycie w art. 86 ust 1 Prawa farmaceutycznego określenia „w szczególności” oznacza, że katalog usług możliwych do świadczenia przez apteki jest otwarty. Otwarty jest też katalog usług farmaceutycznych – wymienionych w art. 86 ust. 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne.

REKLAMA

Niemniej oceniając czy do dopuszczalnych w aptece działalności należy przeprowadzanie badań spirometrycznych nie można pomijać faktu, że świadczenie przez apteki „w szczególności usług farmaceutycznych” ma jednak charakter działalności regulowanej i nie może kolidować z innego rodzaju działalnościami, określonymi prawem. A to oznacza, że świadczenie w aptece „w szczególności usług farmaceutycznych” nie może obejmować świadczenia usług zastrzeżonych dla innych podmiotów (czytaj również: Farmaceuta nauczy chorego jak używać inhalatora. Pilotaż już w przyszłym roku…).

– Pojęcie „placówka ochrony zdrowia” nie może być utożsamiane z pojęciem „zakładu opieki zdrowotnej” w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Ustawodawca rozgranicza działalność lecznicza od działalności związanych z ochroną zdrowia dopuszczalnych do prowadzenia w aptece – wskazuje NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że udostępnianie lokalu apteki do wykonywania badań spirometrycznych oraz rozsyłanie wiadomości o możliwości skorzystania z badań i konsultacji wykonywanych w aptece stanowiło przekroczenie zakresu czynności, które mogą być wykonywane w aptece.

Zastrzeżenie: Opisywana sprawa dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie ustawy o zawodzie farmaceuty (16 kwietnia 2021 r), która zmodyfikowała brzmienie art. 86 Prawa farmaceutycznego, rozszerzając katalog usług, jakie mogą być świadczone w aptekach).

Sygn. akt II GSK 1713/18

©MGR.FARM

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]