REKLAMA
śr. 11 maja 2022, 08:01

„Strategia na rzecz rozwoju aptek” nadal aktualna? Ministerstwo odpowiada…

W październiku 2020 roku między Ministrem Zdrowia i Naczelną Radą Aptekarską została podpisana „Strategia na rzecz rozwoju aptek”. Dokument wzbudził wiele sprzecznych emocji, komentarzy, kontrowersji, ale i nadziei. Niedawno resort zdrowia wrócił do „Strategii…”.

Czy wyjaśnienia Ministerstwa Zdrowia dotyczące nowych zasad realizacji recept uspokoją pracowników aptek? (fot. MGR.FARM)
Na odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na tę interpelację trzeba było czekać… 15 miesięcy (fot. Shutterstock)

5 października 2020 r. Minister Zdrowia oraz Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej podpisali „Strategię na rzecz rozwoju aptek”. W dokumencie zapisano 13 punktów określających działania, jakie mają zostać podjęte w celu poprawy sytuacji i znaczenia polskich aptek. Dotyczyły one m.in. prac nad ustawą o zawodzie farmaceuty, zakładania w aptekach IKP, bezpiecznego realizowania e-recept, równego dostępu do leków czy uregulowania kwestii dyżurów aptek (czytaj więcej: Ministerstwo Zdrowia i NIA podpisały “Strategię na rzecz rozwoju aptek”).

W każdym z punktów „Strategii na rzecz rozwoju aptek” wskazano także termin jego realizacji. Daty te obejmowały okres od końca 2020 roku do połowy 2021 roku. Większości z nich nie udało się dotrzymać, a wskazane w nich działania nadal nie zostały podjęte. Z tego powodu, dla części środowiska „Strategia…” okazała się  dużym rozczarowaniem (czytaj również: Co ze „Strategią na rzecz rozwoju aptek”?).

Sam dokument tuż po jego opublikowaniu wzbudził też pewne kontrowersje. Przeciwko zawartym w nim zapisom protestowały organizacje zrzeszające niektórych przedsiębiorców na rynku aptecznym. Business Centre Club, Konfederacja Lewiatan, Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców zwróciły się nawet o interwencję w tej sprawie do Premiera. Wskazywały m.in., że Ministerstwo Zdrowia podpisało porozumienie z organizacją, która reprezentuje tylko część rynku aptecznego i chciały podpisania analogicznego dokumentu z nimi (czytaj więcej: Przedsiębiorcy przeciwni “Strategii na rzecz rozwoju aptek”).

Poseł chce wyjaśnień…

Na początku stycznia 2021 r. do Ministra Zdrowia w sprawie „Strategii…” napisał poseł Andrzej Szejna. W swojej interpelacji wskazywał na wątpliwości, jakie wzbudziła dokument. Przytaczał też opinie ekspertów i prawników kwestionujących konkretne założenia dokumentu.

– Pani Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej „Farmacja Polska” zwracała uwagę na brak udziału w porozumieniu ze strony innych niż samorząd aptekarski organizacji branżowych, chociaż jego treść daleko wykracza poza sprawy związane stricte z rynkiem aptecznym. Stwierdziła, że „niektóre zapisy zawarte w Strategii są nie tylko dalekie od realiów, ale i potencjalnie wysoce szkodliwe. Zapisy przedstawione w dokumencie nie tylko nie uwzględniają rzeczywistych potrzeb pacjentów i realnych możliwości wszystkich interesariuszy – grożą także zachwianiem całego łańcucha dystrybucyjnego oraz potencjalną koniecznością utylizacji niewiadomych ilości niewykorzystanych i przeterminowanych produktów leczniczych” – pisał poseł.

Od Ministra Zdrowia domagał się wyjaśnień dotyczących charakteru prawnego porozumienia. Dopytywał też kto jest jego autorem, jaki był udział Naczelnej Rady Aptekarskiej w jej przygotowaniu i dlaczego zostało podpisane tylko z jedną organizacją. Poseł Szejna pytał też o to jakie działania, przewidziane w „Strategii…” zostały do tej pory zrealizowane (czytaj również: Kalendarz zmian na rynku aptecznym ustalony? Oto czego można się spodziewać…).

Ministerstwo odpowiada po 15 miesiącach…

Na reakcję Ministerstwa Zdrowia na tę interpelację trzeba było czekać… 15 miesięcy. Dopiero pod koniec kwietnia tego roku – kilka dni temu – nadeszła odpowiedź przygotowana przez wiceministra Macieja Miłkowskiego. Bardzo jednak wątpliwe, by była ona satysfakcjonująca dla autora pytań. Dużo w niej bowiem ogólników i niewiele konkretnych odpowiedzi na zadane pytania.

Miłkowski wskazuje w niej w pierwszej kolejności, że farmaceuci i apteki są jednym z mocnych filarów systemu ochrony zdrowia w Polsce.

– Odwiedzane przez dwa miliony pacjentów dziennie, stanowią zasadniczy element bezpieczeństwa lekowego. Farmaceuci to jedna z tych grup zawodowych, która w dobie epidemii koronawirusa była i jest pierwszym z ogniw całego systemu ochrony zdrowia. Jest to niewątpliwie ogniwo mocne, które jak pokazują nam ostatnie miesiące, wypełnia wszelkie standardy profesjonalizmu w kontakcie z pacjentami – zapewnia wiceminister.

Podkreśla też, że Naczelna Rada Aptekarska jest jedynym ustawowym organem posiadającym legitymację ustawową do reprezentowania interesów farmaceutów.

– NRA wielokrotnie podkreślała, iż jest zwolennikiem prowadzenia dialogu z Ministrem Zdrowia, którego celem jest opracowanie systemowych rozwiązań korzystnych dla farmaceutów pracujących w aptekach – wskazuje Miłkowski.

Pytania bez odpowiedzi…

W ocenie wiceministra „Strategia…” definiuje plany współpracy na przyszłość w kontekście próby rozwiązania systemowego umiejscowienia farmaceutów w systemie ochrony zdrowia, takich jak kwestie pełnienia przez apteki obowiązkowych dyżurów nocnych czy prawo równego dostępu aptek i pacjentów do leków ratujących życie i zdrowie. Poruszała temat wynagrodzeń farmaceutów pracujących w szpitalach i ustawy o zawodzie farmaceuty (czytaj również: NRA wstawia się za farmaceutami i… technikami farmaceutycznymi w szpitalach).

Maciej Miłkowski wskazał też, że „wspólnie opracowana strategia” była pierwszym krokiem w kierunku wprowadzenia w naszym kraju refundowanej opieki farmaceutycznej i aktywnego włączenia do systemu kilkudziesięciu tysięcy dobrze wykształconych fachowców.

– Stopniowe wdrażanie w życie poszczególnych etapów przyczyni się do poprawy jakości świadczonych usług, których podstawowymi beneficjentami są i będą polscy pacjenci – zapewnia wiceminister.

Ostatecznie nie udzielił jednak odpowiedzi na większość pytań zadanych przez posła Szejnę. Nie wskazał czy treść „Strategii…” była konsultowana z Radą Ministrów oraz czy przygotowano analizę skutków realizacji poszczególnych punktów porozumienia.

©MGR.FARM


Wynalazca plastrów nikotynowych: Całe życie zastanawiałem się, dlaczego ludzie palą!

4 czerwca 202414:01

Historia pełna jest inspirujących opowieści o ludziach, którzy poświęcili swoje życie i karierę na rzecz tego, co kochali najbardziej – pomocy innym. Jedną z takich osób był Murray Elias Jarvik, amerykański psychofarmakolog i naukowiec, współtwórca plastrów nikotynowych. Z okazji Światowego Dnia bez Papierosa przypominamy jego niezwykłą sylwetkę.

[Artykuł sponsorowany]

Murray Jarvik urodził się 1 czerwca 1923 r. w Nowym Jorku. Ukończył m.in. Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco. Przez całe życie cierpiał na problemy z sercem. Jego kłopoty zdrowotne rozpoczęły się od ciężkiego przypadku gorączki reumatycznej, gdy miał 12 lat. Później w wieku 28 lat zachorował na polio, a w 1992 r. zdiagnozowano u niego raka płuc. Nowotwór udało się wyleczyć.1,2

W całej tej historii warto wspomnieć, że naukowiec nigdy nie palił papierosów. W trakcie licznych pobytów w szpitalach obserwował jednak pacjentów, którzy zmagali się z nałogiem i objawami odstawienia papierosów. To wtedy w jego głowie zrodził się pomysł na inny, bezpieczniejszy sposób dostarczania nikotyny do organizmu, który zniweluje chęć sięgania po papierosa u osób, które powinny natychmiast wyjść z nałogu.1,2 Motywacji do działania dostarczała mu również żona, nałogowa palaczka.1

Nikotyna w terapii leczenia uzależnienia

Murray Jarvik rozpoczął badania nad wchłanianiem nikotyny przez skórę i jej wpływem na organizm ludzki od obserwowania rolników zajmujących się zbieraniem tytoniu. Nie mógł jednak uzyskać zgody na prowadzenie badań na pacjentach. W końcu wraz ze swoim kolegą z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Jedem Rosem, zaczęli prowizoryczne plastry testować na sobie. Po latach, w jednym z wywiadów Javik wspominał: „Nałożyliśmy tytoń na skórę i czekaliśmy, co się stanie. Nasze tętno wzrosło, zaczęła skakać adrenalina, to wszystko przytrafia się palaczom”. 4

Badania Jarvika i Rose doprowadziły do wynalezienia plastra nikotynowego na początku lat 90. Sześć lat później Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ich sprzedaż jako leku bez recepty. Murray Jarvik dożył później starości. Zmarł 8 maja 2008 roku w wieku 84 lat.2

Plaster nikotynowy dzisiaj

Plaster nikotynowy dziś jest szeroko stosowany jako podstawowy element Nikotynowej Terapii Zastępczej. Dostarcza on nikotynę bezpośrednio przez skórę do organizmu, aby złagodzić potrzebę zapalenia papierosa i stopniowo rzucić palenie. Działa do 16 godzin i – w przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów – nie zawiera tysięcy substancji kancerogennych.5

Co warto zapamiętać na temat Nikotynowej Terapii Zastępczej?

• Nikotynowa Terapia Zastępcza to najlepiej przebadana farmakologiczna forma wsparcia rzucania palenia: ponad 150 badań klinicznych 6, w trakcie których przebadano około 65 tysięcy pacjentów 7, badania dostępne w Cochrane Library.

• NTZ to jedyna, dostępna bez recepty, terapia rekomendowana przez WHO (Essential Medicines List). Na liście znajdują się zarówno plastry, gumy, tabletki, jak i spray.3

• NTZ zwiększa szansę na rzucanie palenia o 50% do 60%.8

• Jednoczesne stosowanie plastra nikotynowego i innego rodzaju NTZ (szybko działającego, np. guma do żucia, tabletka do ssania, spray) zwiększa o 15% do 36% prawdopodobieństwo, że dana osoba rzuci palenie, niż gdyby użyła tylko jednego rodzaju produktu NTZ.7

• NTZ może być używana w grupach pacjentów ze szczególnymi potrzebami (kobiety w ciąży i karmiące piersią pod nadzorem lekarza10, pacjenci z chorobami serca i po przebytym zawale11, pacjenci z chorobami układu oddechowego, w tym POChP12, pacjenci z innymi uzależnieniami np. od alkoholu13.

Dowiedz się więcej na temat produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej.

Literatura

  1. Weber, Bruce (2008-05-13). „Murray Jarvik, 84, Whose Research Helped Lead to Nicotine Patch, Dies”New York Times. Retrieved 2008-05-26.
  2. Wikipedia. Dostep 21.05.2024 r. https://en.wikipedia.org/wiki/Murray_Jarvik
  3. WHO model list of essential medicines – 22nd list, 2021, 30 September 2021, WHO/MHP/HPS/EML/2021.02, dostęp https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2021.02, 21.05.2024 r.
  4. Obituary: Murray E. Jarvik, 84, UCLA pharmacologist, nicotine patch inventor, dostęp: https://www.uclahealth.org/news/release/obituary-murray-e-jarvik-84-ucla-pharmacologist-nicotine-patch-inventor
  5. Edyta Budzyńska, Stefanie Sielemann, Jarosław Puton, Alexander L.R.M. Surminski, Analysis of e-liquids for electronic cigarettes using GC-IMS/MS with headspace sampling, Talanta, Volume 209, 2020, 120594, ISSN 0039-9140, https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.120594.
  6. SteadL.F., PereraR., BullenC. et al. Nicotinereplacementtherapyfor smoking cessation// CochraneDatabase Syst. Rev. 2012. Issue11.
  7. Hartmann‐BoyceJ, ChepkinSC, YeW, BullenC, Lancaster T. Nicotinereplacementtherapyversus controlfor smoking cessation. CochraneDatabase of SystematicReviews2018, Issue5.
  8. W porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo lub bez leczenia za Hartmann‐Boyce J, Chepkin SC, Ye W, Bullen C, Lancaster T. Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
  9. Lindson N, et al. Different doses, durations and modes of delivery of nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Apr 18;4(4):CD013308.
  10. Bała,Cedzyńska i in. Wytyczne leczenia uzależnienia od nikotyny. Rekomendacje, 2022. https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1653901298_wytyczne-zun.pdf
  11. McRobbie H, Hajek P. Nicotine replacement therapy in patients with cardiovascular disease: guidelines for health professionals. Addiction. 2001 Nov;96(11):1547-51.
  12. Ellerbeck EF, Nollen N, Hutcheson TD, Phadnis M, Fitzgerald SA, Vacek J, Sharpe MR, Salzman GA, Richter KP. Effect of Long-term Nicotine Replacement Therapy vs Standard Smoking Cessation for Smokers With Chronic Lung Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2018 Sep 7;1(5):e181843. 
  13. Pharmacological Options for Smoking Cessation in Heavy-Drinking Smokers – PubMed (nih.gov).

    Jak oceniasz artykuł?

    Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

    Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

    0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]