30 czerwca farmaceuci dowiedzieli się, że od 1 lipca nie będą mogli już szczepić w aptekach przeciw COVID-19. To efekt zakończenia w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego. Szczepienia w aptekach zostały bowiem wprowadzone w związku z pandemią i tylko na jej czas.
Farmaceuci od dawna apelowali do resortu zdrowia o zmianę przepisów, aby szczepienia w aptekach były możliwe też po zakończeniu pandemii. Przekonywali, że apteczne punkty szczepień świetnie się przyjęły, a pacjenci docenili ich w roli szczepiących. Ministerstwo potwierdzało wielokrotnie, że szczepienia w aptekach zostaną na dłużej, jednak nie szło to w parze z działaniami legislacyjnymi. W rezultacie od 1 lipca farmaceuci nie mogą już szczepić przeciw COVID-19.
To może się jednak wkrótce zmienić. W trakcie trwających właśnie prac nad projektem nowelizacji ustawy refundacyjnej, resort zdrowia zgłosił obszerną autopoprawkę. Znalazły się w niej również przepisy wprowadzające na stałe możliwość wykonywania przez farmaceutów w aptekach „szczepień zalecanych”.
Przypomnijmy, że możliwość wykonywania szczepień przez farmaceutów pojawiła się w styczniu 2021 roku. Do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, dodano wtedy art. 21c. Wskazywał on, że „w przypadku wystąpienia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, szczepienia ochronne przeprowadzają fizjoterapeuci, farmaceuci, higienistki szkolne i diagności laboratoryjni”. Kwalifikacje przedstawicieli tych zawodów, uprawniające ich do szczepień, określono w osobnym rozporządzeniu.
Szczepienia nie tylko w czasie epidemii…
Teraz Ministerstwo Zdrowia chce wprowadzić zmiany do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które nie będą wiązały szczepień przeciw COVID-19 wykonywanych przez farmaceutów ze stanem epidemii lub zagrożenia epidemicznego.
– Zasadne jest pozostawienie możliwości dla lekarzy i innego personelu medycznego przeprowadzania szczepień w oparciu o nabyte doświadczenie, wiedzę i kwalifikacje – czytamy w uzasadnieniu.
Nowe przepisy dotyczą „zakresu i sposobu udzielania porady przez farmaceutę w aptece”. Wskazują, że wykonanie szczepienia w aptece może być poprzedzone kwalifikacją do szczepienia przez farmaceutę w stosunku do pacjenta podlegającego zaszczepieniu albo kwalifikacją, którą przeprowadził lekarz, felczer lub lekarz dentysta wystawiając receptę na szczepionkę.
- Czytaj więcej: Farmaceuci obawiają się o przyszłość szczepień w aptekach
– W przedstawionej w dniu dzisiejszym rządowej autopoprawce do ustawy refundacyjnej wprowadzono m. in. przepisy mające wykonać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (nr SK 81/19). Dotyczą one zmian w zakresie szczepień ochronnych obowiązkowych jak i zalecanych. Umocowują one w polskim systemie szczepień ochronnych farmaceutów i apteki. Wprowadzają również możliwość refundacji dla szczepień zalecanych. To bardzo dobry kierunek – napisał w minioną środę na Twitterze Marcin Repelewicz, Prezes Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej.
W przedstawionej w dniu dzisiejszym rządowej autopoprawce do ustawy refundacyjnej wprowadzono m. in. przepisy mające wykonać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (nr SK 81/19).
Dotyczą one zmian w zakresie szczepień ochronnych obowiązkowych jak i zalecanych.…— Marcin Repelewicz (@MrRepelewicz) July 5, 2023
Szczepienia zalecane w aptece
Projekt precyzuje także zasady finansowania szczepień zalecanych, co do których zachodzą przesłanki do objęcia finansowaniem. Źródłem tego finansowania będą środki publiczne. Koszt finansowania szczepienia będzie ponosił NFZ.
– Wprowadzone rozwiązanie umożliwi Ministrowi Zdrowia objęcie m.in. kontynuacją działań profilaktycznych z zakresu zapobiegania COVID-19 po zniesieniu stanu zagrożenia epidemicznego, na zasadach dotychczasowych – czytamy w uzasadnieniu.
Z projektu wynika też, że Minister Zdrowia będzie ogłaszał wykaz zalecanych szczepień ochronnych. Przepisy mają też umożliwić włączenia do zakresu finansowania ze środków publicznych zalecanych szczepień ochronnych wykonywanych przez podmioty prowadzące apteki.
– Proponuje się, aby umowy na realizację zalecanych szczepień ochronnych finansowanych ze środków publicznych z podmiotami prowadzącymi apteki były zawierane na podstawie wniosku złożonego do właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu przez podmioty prowadzące apteki. Informacja o szczepieniach ochronnych, które mogą być w całości lub w części finansowane ze środków publicznych będzie ogłaszana w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw zdrowia – czytamy w uzasadnieniu.
Po 15 roku życia…
Kolejną zmianą, która zasługuje na podkreślenie, jest obniżenie progu wieku w kontekście zalecanych szczepień wykonywanych przez farmaceutów. Do tej pory w aptekach mogłby być szczepione przeciw COVID-19 osoby po 16 roku życia, a przeciw grypie osoby po 18 roku życia. Okazuje się, że wspomniana autopoprawka wprowadza zmianę w tym zakresie. Mówi ona bowiem, że:
Zalecane szczepienie ochronne oraz szczepienie przeciw COVID-19 przeprowadza w przypadku:
1) osoby po ukończeniu 15 r.ż. – lekarz, lekarz dentysta, felczer, pielęgniarka, położna, higienistka szkolna, ratownik medyczny, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny albo farmaceuta,
2) dziecka do ukończenia 15 r.ż. – lekarz, felczer, pielęgniarka, położna, higienistka szkolna albo ratownik medyczny
– posiadający kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 3 albo przepisach wydanych na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (Dz. U. z 2022 r. poz. 1873 oraz z 2023 r. 1234) lub ukończył kurs teoretyczny i praktyczny do szczepień, którego program zatwierdziło Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.”,
Nietrudno zauważyć, że obniżenie wieku otwiera drogę do wykonywania w aptekach szczepień przeciw HPV.
Wspomniane przepisy mają wejść w życie natychmiast po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw. Zanim to jednak nastąpi może minąć kilka tygodni.
©MGR.FARM
