REKLAMA
pt. 27 stycznia 2023, 14:11

WHO reaguje na śmiertelne przypadki po stosowaniu syropów przeciwkaszlowych

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała szereg zaleceń skierowanych do producentów leków, ich dostawców i dystrybutorów, a także do rządów i organów regulacyjnych we wszystkich państwach członkowskich dot. wdrożenia działań mających na celu wyeliminowanie ryzyka związanego z występowaniem sfałszowanych produktów leczniczych. Wydanie tych zaleceń to pokłosie kilkuset przypadków śmiertelnych, jakie wystąpiły w przynajmniej 3 krajach na świecie po zażyciu syropów zawierających w składzie szkodliwe substancje. Wśród zmarłych przeważają dzieci do 5. roku życia.

Zalecenia WHO odnoszą się także do dystrybutorów produktów leczniczych, w tym aptek, które wydają leki pacjentom (fot. Shutterstock)
Zalecenia WHO odnoszą się także do dystrybutorów produktów leczniczych, w tym aptek, które wydają leki pacjentom (fot. Shutterstock)

Od kilku miesięcy WHO bada sprawę pojawienia się zanieczyszczeń w postaci glikolu dietylenowego oraz glikolu etylenowego, jakie pojawiły się w syropach przeciwkaszlowych stosowanych głównie u dzieci. Od lipca 2022 roku zarejestrowano w 3 krajach (Gambii, Indonezji oraz Uzbekistanie) ponad 300 zgonów wśród dzieci do 5. roku życia. Główną przyczyną zgonów miało  być ostre uszkodzenie nerek, które wystąpiło na skutek zażycia skażonych leków. W 4 innych krajach stwierdzono natomiast zatrucia związane bezpośrednio z zanieczyszczeniami tych preparatów (czytaj więcej: Zgony 66 dzieci w Gambii łączone z syropem na kaszel.).

Glikol etylenowy oraz glikol dietylenowy, które przyczyniły się do śmierci tych dzieci to substancje stosowane jako rozpuszczalniki przemysłowe oraz substancje chłodzące. Niektóre z firm farmaceutycznych zastosowały je jako tańszy zamiennik gliceryny- substancji wchodzącej w skład syropów. Początkowo sądzono, że problem ten dotyczył tylko jednej firmy- indyjskiego koncernu Maiden. Dalsze badanie sprawy wskazują, że takich praktyk dopuszczali się także inni producenci leków, m.in. indonezyjskie PT Samco Farma i PT Ciumco Farma (czytaj więcej: Toksyczne dawki glikolu w syropach przyczyną śmierci setek dzieci).

WHO apeluje do państw członkowskich o wzmożone kontrole

WHO wzywa wszystkie państwa członkowskie o wzmożenie uwagi i podjęcie natychmiastowych oraz skoordynowanych działań, które mają na celu wyeliminowanie z rynku wszelkich produktów leczniczych określonych w ostrzeżeniach WHO, jako potencjalne przyczyny zatruć oraz zgonów. W tym celu:

  • należy dopilnować, aby wszystkie produkty lecznicze dostępne na rynku pochodziły z legalnych źródeł i nie dopuścić do obrotu leków sfałszowanych;
  • należy zwiększyć kontrolę zakładów produkujących produkty lecznicze, aby sprawdzić, czy stosują się one do międzynarodowych norm i standardów;
  • należy wykorzystywać i egzekwować wszelkie środki prawne pozwalające zwalczać produkcję, a następnie dystrybucję sfałszowanych produktów leczniczych;

Producenci leków także muszą zastosować się do zaleceń WHO

Światowa Organizacja Zdrowia apeluje także do producentów leków działających na terenie swoich państw członkowskich o to, aby substancje stosowane do produkcji leków (zarówno substancje czynne, jak i pomocnicze) pochodziły od certyfikowanych dostawców. Jednocześnie WHO apeluje, aby zakupy tych substancji były dokładnie i w rzetelny sposób rejestrowane. Ma to na celu ułatwienie potencjalnego zidentyfikowania danej substancji w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń. Ponadto WHO zaznacza, że firmy produkujące leki są zobowiązane do zapewnienia ich jak najwyższej jakości.

WHO apeluje również do aptek

Zalecenia WHO powstałe w wyniku zdarzeń wynikłych z wykrycia zanieczyszczeń w syropach przeciwkaszlowych, odnoszą się także do dystrybutorów produktów leczniczych, w tym aptek, które wydają leki pacjentom. WHO zwraca się do nich z apelem, aby każdorazowo sprawdzać, czy wydawane pacjentom leki nie wykazują jakichkolwiek oznak sfałszowania. W tym celu bez wątpienia pomocny może okazać się Europejski System Weryfikacji Autentyczności Leków (PLMVS).

Co więcej, wszelkie produkty dystrybuowane w aptekach powinny pochodzić ze znanych źródeł. Niezbędne jest także rzetelne prowadzenie dokumentacji zawierającej dane dotyczące zakupów oraz sprzedaży produktów leczniczych, która może okazać się pomocna w identyfikacji potencjalnego skażonego leku, w przypadku wystąpienie niepożądanych incydentów. Aptekarze powinni także każdorazowo informować pacjentów o zasadach stosowania leków, w tym o konieczności zgłaszania zaobserwowania wszelkich działań niepożądanych (czytaj także: Jak generować mniej alertów w systemie PLMVS).

WHO ponadto informuje, że jeszcze bardziej zintensyfikuje współpracę z poszczególnymi organizacjami państw członkowskich, które zajmują się wykrywaniem sfałszowanych produktów leczniczych.

©MGR.FARM

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]