Jak się ma apteczny rynek e-commerce w Polsce?
Apteki internetowe to nie nowość na polskim rynku. Według statystyk Głównego Urzędu Statystycznego z 2019 r. liczba aptek aktywnych ze sprzedażą internetową wyniosła 284 a punktów aptecznych – 5, natomiast korzystanie z oferty e-aptek deklarowała 1/3 kupujących online. [4]
Potrzeba dostosowania się do narzuconych wymogów sanitarnych w trakcie pandemii również bezpośrednio wpłynęła na wzrost zainteresowania zakupów online. Sondaż, zrealizowany w marcu 2020 r. na grupie 1000 mieszkańców Polski wskazał, że w obecnej sytuacji – zagrożenia epidemicznego – już 46,2% ankietowanych wolałoby kupować leki w aptece internetowej, a aż 77,9% pacjentów deklaruje, że w przyszłości chciałoby skorzystać z apteki internetowej do realizacji e-recepty. Wskazuje się takie zalety jak: komfort zakupu, większa dostępność leku, bezpieczeństwo i możliwość porównania cen. Trzeba jednak pamiętać, że w świetle obecnych przepisów e-recepta nie może być zrealizowana w aptece internetowej. [5] Inaczej to wygląda w kwestii leków OTC, gdzie już w 2019 r. 19% badanych wskazało aptekę internetową jako najczęstsze miejsce zakupu preparatów bez recepty. [6] Już teraz, przeglądając oferty pracy, można zauważyć zwiększone zainteresowanie e-commerce oraz kierunek rozwoju kilku wiodących aptek internetowych w Polsce.
Ograniczenia vs. możliwości
Cyfryzacja, automatyzacja i e-handel nabierają coraz większego znaczenia. Z pewnością pandemia przyspieszyła ten proces na poziomie globalnym. Wciąż trzeba jednak pamiętać o tych, którzy nie są w stanie korzystać z możliwości jakie daje e-commerce, co potwierdzają dane GUS-u w raporcie „Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2019 roku”. Wynika z nich, że na koniec 2019 roku niespełna 86,7% gospodarstw domowych posiadało dostęp do internetu. [7] Jeśli chodzi o e-handel produktami leczniczymi w Polsce, platforma taka jak Amazon Pharmacy musiałaby się zmierzyć z szeregiem barier w rozwoju na poziomie legislacyjnym – sprzedaż leków w Internecie oferować mogą tylko apteki widniejące w Krajowym Rejestrze Zezwoleń na Prowadzenie Aptek. Możemy co prawda zamówić taki lek przez internet, ale odebrać go trzeba będzie w aptece stacjonarnej, gdzie farmaceuta poprosi o receptę. Dodatkowo formularz zamówienia musi być umieszczony na stronie internetowej placówki (apteki albo punktu aptecznego), a nie na stronie internetowej pośrednika pomiędzy sprzedającym a kupującym, tj. Amazon. Biorąc pod uwagę też fakt, że Polska jest postrzegana przez WHO jako kraj wysokiego ryzyka pod względem handlu fałszywymi lekami oraz stanowi miejsce przerzutowe podrabianych farmaceutyków na Zachód zapewne zmiany w tym aspekcie szybko nie nastąpią. [8]
Czy jest się czego obawiać?
Mimo wszystko, nie uwzględniając samej usługi zamówień i dostaw leków na receptę, Amazon Pharmacy cechuje się szeregiem innych, istotnych dla pacjenta świadczeń, oszczędzając jego czas i zapewniając wysoki poziom bezpieczeństwa i komfort ich realizacji. Amazon może zmienić kontakt pacjenta z apteką, a także wymusić wprowadzenie innowacji, o których jeszcze dziś nie myślimy w naszych polskich realiach (np.: przewóz leków za pośrednictwem certyfikowanych kurierów jak w USA, czat z farmaceutą 24/7 lub automatyczna kontynuacja recept). Farmaceuta musi stać się istotnym ogniwem w systemie ochrony zdrowia, pełniąc rolę edukatora, wskazywać pacjentom standardy profilaktyki oraz nadzorować proces farmakoterapii. Zmiana sposobu postrzegania naszego zawodu oraz jego uprawnień przy obecnym rozwoju technologii jest nieunikniona. O ile robot przyszłości poradzi sobie z zadaniami kasjera i sprzedawcy w aptece (prawdopodobieństwo wystąpienia takiej sytuacji w Polsce sięga 67%), o tyle nie wyręczy aptekarza w udzielaniu porad pacjentom (szanse na automatyzację wynoszą tylko 11–13 %). [9,10]
Bibliografia:
- Jordan Valinsky (November 17, 2020). „Amazon is now a drug store. It will ship prescriptions to Prime members”. CNN.com
- https://www.pillpack.com/
- Allison Xu (November 17, 2020). „Amazon launches Amazon Pharmacy”. TechCrunch
- https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/apteki-i-punkty-apteczne-w-2019-roku,15,4.html
- https://www.biostat.com.pl/erecepta-koronavirus-apteka-internetowa.php
- Handel internetowy produktami OTC w Polsce 2019. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2019-2024. 2019. PMR
- https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2020-roku,1,14.html
- http://www.nil.gov.pl/lekisfalszowane/
- Czy robot zabierze ci pracę? Sektorowa analiza komputeryzacji i robotyzacji europejskich rynków pracy. 2014. WISE http://wise-europa.eu/2014/10/29/czy-robot-zabierze-ci-prace/
- Jak wprowadzić w Polsce opiekę farmaceutyczną? Rola i wyzwania współczesnej apteki. 2018. Deloitte
