REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Czy aptekarz może powstrzymać się od pracy ze strachu przed zarażeniem?

24 marca 2020 15:33

W środowisku farmaceutów pojawiają się wątpliwości, czy w sytuacji zagrożenia koronawirusem i w związku z niewystarczającą ochroną aptekarzy od kontaktu z pacjentem w aptekach, można powstrzymać się od pracy. Przywoływany jest tutaj najczęściej art. 210 kodeksu pracy, który przyznaje pracownikowi prawo do powstrzymania się od pracy. W tekście przedstawiono podstawowe zagadnienia związane z tym przepisem i możliwością jego zastosowania przez aptekarzy w takich sytuacjach, jak obecna.

Mając na uwadze dobro nadrzędne - dobro pacjenta, aptekarz nie może powołać się na prawo powstrzymania się od pracy z tego powodu, że pomoc pacjentowi naraża go na zachorowanie (fot. Shutterstock)
Mając na uwadze dobro nadrzędne - dobro pacjenta, aptekarz nie może powołać się na prawo powstrzymania się od pracy z tego powodu, że pomoc pacjentowi naraża go na zachorowanie (fot. Shutterstock)

Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 210 Kodeksu pracy) prawo do powstrzymania się od pracy przysługuje pracownikowi, jeśli warunki pracy nie spełniają wymagań nałożonych przepisami BHP i tym samym stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika. Pracownik niezwłocznie zawiadamia przełożonego o sprzecznych z przepisami BHP warunkach pracy. Ponieważ przestrzeganie zasad BHP jest podstawowym obowiązkiem pracownika, pracownik nie może zignorować sytuacji, w której wykonywanie przez niego pracy naruszałoby zasady BHP. Ponadto powinien swoją decyzję odpowiednio uzasadnić, wskazując na naruszane zasady. Powstrzymanie się od pracy bez powiadomienia pracodawcy stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych.

Do obowiązków pracodawcy należy zapewnienie warunków pracy odpowiadających zasadom BHP i znajomość zasad BHP, zatem przyjmowane jest, że jeśli istnieje możliwość naprawienia zaniedbań zgłoszonych przez pracownika. Przywrócenie przez pracodawcę stanu zgodnego z przepisami o BHP usuwa potrzebę zaprzestania pracy. Jeśli jednak do usunięcia zagrożenia dla zdrowia lub życia nie wystarczy samo powstrzymanie się od wykonywania pracy, pracownik może oddalić się z miejsca zagrożenia. Również w tym przypadku musi niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Oddalenie się od miejsca zagrożenia nie oznacza opuszczenia pracy – pracownik musi pozostawać do dyspozycji pracodawcy.

REKLAMA

Jeśli powstrzymanie się od pracy lub oddalenie było zgodne z powyżej przedstawionymi regułami, wówczas pracownik nie może ponieść negatywnych konsekwencji. Pracownik ma prawo do wynagrodzenia za czas, w którym powstrzymał się od pracy.

REKLAMA

Pracownicy medyczni są traktowani inaczej

Powoływany wyżej przepis wyłącza prawo powstrzymania się od pracy na opisanej podstawie w przypadku, gdy obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia (art. 210 § 5 kodeksu pracy). Przepis ten znalazł zastosowanie w dwóch wyrokach Sądu Najwyższego, w którym Sąd podjął próbę ustalenia odpowiedzialności pracodawcy i uprawnień pracownika medycznego.

Sąd Najwyższy w wyroku dot. sprawy zakażenia HBV przez pracownika zespołu ratunkowego, stwierdził, że: “Praca szpitalnego personelu medycznego odbywa się z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia czy nawet życia ludzkiego. Obowiązkiem pracowniczym tych osób jest ratowanie zdrowia lub życia pacjentów, więc personel lekarsko-pielęgniarski nie korzysta z przysługującego ogółowi zatrudnionych uprawnienia do powstrzymania się od wykonywania pracy niebezpiecznej (art. 210 § 5 w związku z art. 210 § 1 KP). Niejako w zamian musi na szpitalu jako na pracodawcy spoczywać zwiększone ryzyko odpowiedzialności za ewentualne zakażenia personelu medycznego.” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2001 r., II UKN 395/00, OSP 2003 nr 8, poz. 87).

W innym wyroku, Sąd Najwyższy stwierdził, że “Pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy zagrażającej bezpośrednio jego życiu i zdrowiu, jeżeli jest to jedyny sposób uniknięcia niebezpieczeństwa (art. 210 § 1 KP), chyba że jest obowiązany narażać się na to niebezpieczeństwo ze względu na rodzaj wykonywanej pracy (art. 210 § 5 KP). Nałożony przez prawo na personel medyczny szpitala obowiązek udzielania pacjentom pomocy medycznej nawet w warunkach zagrożenia zdrowia i życia lekarza lub pielęgniarki nie może być utożsamiany z takim ich ryzykiem zawodowym jako pracowników, które wyłącza odpowiedzialność pracodawcy za brak zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., I PKN 584/99, OSNAPiUS 2001 nr 21, poz. 636)

Czy można w związku z tym uznać aptekarza za zwykłego pracownika, czy za pracownika personelu medycznego?

REKLAMA

Aptekarz = farmaceuta = zawód medyczny?

Odpowiedź na to pytanie jest zaskakująco trudna. O ile większość wypowiadających się na ten temat prawników reprezentuje pogląd, że farmaceuta (w tym aptekarz, czyli farmaceuta wykonujący zawód w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej) jest przedstawicielem zawodu medycznego, to jednak nadal istnieją wątpliwości, które biorą się ze zbyt rygorystycznego, literalnego odczytywania tych regulacji, w których ustawa mówi jednocześnie o “wykonywaniu zawodu medycznego” i o “świadczeniu usług farmaceutycznych”, sugerując, że są to odrębne, różne kategorie działalności (por. art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 408 ze zm.).

Mimo tych wątpliwości należy przychylić się do poglądu, że zawód farmaceuty jest zawodem medycznym, co wynika przede wszystkim z przepisów Prawa farmaceutycznego (art. 2a ust. 2), które stanowi swoisty “kodeks” farmacji. Rozstrzygnięcie tej kontrowersyjnej kwestii nie będzie jednak ostatecznym rozwiązaniem problemu, jest to jedynie rezerwuar argumentacji za rozumieniem na tle art. 210 kodeksu pracy sytuacji aptekarza analogicznie do wspomnianej wyżej sytuacji personelu medycznego.

Podsumowanie

Rozstrzygnięcie tytułowego pytania leży w Kodeksie Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 1 ust. 4: “Naruszeniem godności zawodu jest w szczególności każde zachowanie Aptekarza, które wykracza poza dobro nadrzędne, jakim jest dobro pacjenta – jednostki jedynej i niepowtarzalnej.” Pomijając aspekt możliwej odpowiedzialności dyscyplinarnej, ta zasada ma zastosowanie do oceny tego, czy aptekarz może porzucić miejsce pracy ze strachu przed zarażeniem ze strony pacjenta.

Mając na uwadze dobro nadrzędne – dobro pacjenta, aptekarz nie może powołać się na wspomniane prawo powstrzymania się od pracy z tego powodu, że pomoc pacjentowi naraża go na zachorowanie. Należy dodać, że pracodawca – apteka, w której zatrudniony jest aptekarz, ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy. Zatem – aptekarz nie może powstrzymać się od świadczenia pracy na rzecz apteki ze względu na dobro pacjenta, ale to pracodawca odpowiadać będzie za niezapewnienie bezpiecznych warunków pracy.

Józef Izbicki
Autor jest aplikantem radcowskim w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

8 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Ciekawy tekst. Zastanawia mnie jednak ostateczne powołanie na kodeks etyki. Mam wrażenie, że jestem jednym z bardzo niewielu, którzy przynajmniej w części czytali ten kodeks. Jest w nim bardzo wiele stwierdzeń, które wykluczają się z codzienną pracą farmaceuty w sposób absolutny. Jest również bardzo ciekawy fragment o ochronie życia (również nienarodzonego), który jest całkowicie nierespektowany. Zastanawiam się dlaczego zatem powołujemy się na kodeks etyki w tak wybiórczy sposób?
Panie Kamilu, podejrzewam, że ww. tekst mógł powstać na zlecenie właścicieli aptek, w tym sieci, którym po prostu chętni do pracy się kończą. Dziwnie współgra to z ostatnimi rewelacjami Pharmanetu, że aptekarze w czasie epidemii mają "służyć", a zalecenia o środkach ochronnych mają charakter miękki. Powołanie się na kodeks etyki to raczej próba szukania czegokolwiek, żeby udowodnić swoją tezę. Proszę zauważyć, że np. w sporze o niezależność farmaceuty względem pracodawcy mecenasi zwykle twierdzą, że Kodeks Etyki nie stanowi źródła prawa i może mieć znaczenie jedynie dla Sądu Aptekarskiego, a nie powszechnego. Co do samego Kodeksu to od samego początku twierdziłem, że to było pisane "by Izba for Izba" i kluczowymi kwestiami były tam składki i zakaz reklamy a reszta to tylko dodatek.
Tomaszu zauważ również, że mamy tu zbieżność interesów Izb i sieci - sieci potrzebują farmaceuty przy okienku, żeby trzepać kasę, izbom niezłomny heros okienkowy również procentuje PR-owo w MZ. Dlatego moim zdaniem powyższa analiza powstała na zlecenie Izb, żeby przestraszyć potencjalnych farmaceutów, którzy odchodząc od okienka zapoczątkują lawinę zamknięć aptek.
Jak trzeba to służba zdrowia a jak nie trzeba to najdroższy sprzedawca....
Jak dla mnie ściema... Pracodawca ma obowiazek zapewnic bezpieczne warunki pracy, a niektorzy nie traktuja nas jako zawod medyczny, wiec mam tutaj watpliwosci. Co do kodeksu etyki... To skoro tak sie przy nim upieraja, to rozumiem ze po epidemii skonczy sie wciskanie przykasowek i budowanie koszyka zakupowego. Poza tym np technicy nie maja takiego kodeksu, co z nimi?
Pamiętacie co mówił Jan z Czarnolasu? Zdrowie jest wartością najcenniejszą. Nawet jak zamkną poł owę aptek, bo farmaceuci i technicy nie będą chcieć umierać za ochłapy pieniężne, to i tak ludzie nie odczują braku leków.
Dobro nadrzędne, jakim jest dobro pacjenta to również zabezpieczenie pacjenta przed zarażeniem przez farmaceutę jak i innych pacjentów.
najbardziej dziwi mnie zdziwienie pacjentów, którzy wchodząc do apteki widzą limit osób, rękawiczki, maseczki itp - i pytają - a po co to? Tylko kto będzie im wydawał leki, jak nas na kwarantannę wszystkich pozamykają? Albo się zarazimy?

Powiązane artykuły

UOKiK wszczyna postępowanie w sprawie hurtowni i cen masek ochronnych UOKiK wszczyna postępowanie w sprawie hurtowni i cen masek ochronnych

UOKiK wszczął postępowanie w sprawie nieuczciwych działań hurtowni zaopatrujących szpitale w środki ...

Decyzja GIF w sprawie Polkowic: franczyza czy przejęcie kontroli? Decyzja GIF w sprawie Polkowic: franczyza czy przejęcie kontroli?

Pod koniec stycznia Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy zaskarżoną przez spółkę z Polkow...

Czego farmaceuta potrzebuje, aby wystawić swoją e-receptę? Czego farmaceuta potrzebuje, aby wystawić swoją e-receptę?

Farmaceuci mogą już wystawiać elektroniczne recepty farmaceutyczne. Możliwe jest to dzięki bezpłatne...

REKLAMA

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz